Zelula Biologiaren Oinarriak: Zitozinesia, Fotosintesia eta RNA

Testu honek zelula biologiaren hiru arlo nagusi aztertzen ditu: zitozinesia, fotosintesiaren Calvin zikloa eta RNA molekularen funtzioak.

Zitozinesia: Zelulen Banaketa Prozesua

Animalia-zelulen kasuan, zitozinesia aktina-miosina mikroharizpi-eraztun bat zelularen erdian sortuz hasten da. Eraztun hau uzkurtu egingo da, zelula bitan banatuz. Hau ez da beti gertatzen, izan ere, animalia-zelula askotan ez dira banatzen (bakarretan bai).

Landare-zelulen kasua konplexuagoa da. Lehenik, Golgiren aparatuan, fragmoplastoak deritzon besikulak sortzen dira. Fragmoplastoak zelularen erdian kokatzen dira, erdiko xafla osatuz. Zelula-paretekin lotuz, plasmodesmoak sortzen dira (komunikazioa ahalbidetuz). Zelula mota honetan zelulak ez direnez banatzen, komunikazioa sortzen da haien artean.

Calvin Zikloa eta Fotosintesiaren Funtzioa

Fotosintesiaren prozesuan funtsezkoak diren kontzeptuak:

• a) Non gertatzen da prozesua?
  • Kloroplastoa da, landare-zelula eukariotoa bada.
  • Tilakoidea da, zianobakterio batez ari bagara.
  • Mintza edo zitoplasma da, berriz, bakterio fotosintetikoa bada.
• b) Zein molekula sartzen dira eta zein sortzen dira?
  • CO2 molekula da, Calvin zikloan CO2 sartzen delako.
  • H2O-k, argiaren eraginez, elektroi-garraio katean O2 sortzen duelako.
• c) Zein dira fase nagusiak?
  • 1. Elektroi-garraio katea (fase argia): Argi-energia xurgatu eta energia kimiko bihurtzen du, fase ilunerako.
  • 2. Calvin zikloa (fase iluna): Molekula inorganikoetatik molekula organikoak sortzen ditu, fase argiaren energia erabiliz.

RNA: Azido Nukleikoen Funtzioak

Azido nukleikoen artean, RNA molekula aurkitzen da. Aztertu dugun molekula polimero bat da, nukleotidoz osatua. Pentosari dagokionez, erribosa da. Base nitrogenatu espezifikoek osatzen dute: Adenina, Guanina, Zitosina eta Uraziloa. Bestalde, fosfodiester loturak erabiltzen dituzte.

DNArekin alderatuta, RNA kate bakarraz osatuta dago, eta ez dago base nitrogenatuen arteko loturarik. Konposizioari dagokionez, 2D-ko egitura batean 4 besoz osatuta dago.

tRNA: Transferentzia RNAren Egitura eta Funtzioa

Garrantzi handiagoa duten bi beso aurkitzen dira tRNA molekulan:

• Beso hartzailea: Aminoazidoa lotzen den tokia da.
• Antikodoi-besoa: Kodoiarekin lotzen den zatia da.

50 tRNA mota baino gehiago existitzen dira. tRNA molekula guztietan, 5’-n Guanina (G) aurkitzen da eta 3’-n aminoazidoak lotzen dira.

Molekula mota hauen funtzio nagusia zelularen metabolismoan aminoazidoak hartu eta erribosometara eramatea da. Lehenengo besoa, antikodoi-besoa, kodoiarekin lotzeaz arduratzen da. Bigarren besoa, beso hartzailea, kate polipeptidikoa sortzeko aminoazidoak lotzen ditu.