Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Erantzukizun Mugatuko Sozietatea (SL)

Erantzukizun mugatuko sozietatea kapitalista mota bat da, bazkide gutxik osatzen dutena eta kapital handia behar ez duten enpresentzat egokia. Gutxienez bazkide bat edo gehiagok osatu behar dute.

Bazkideen erantzukizuna sozietatean egindako kapital ekarpenaren araberakoa da. Kapitala partaidetzetan banatuta dago, zati metagarri eta zatiezinak direnak.

Sozietatearen izena enpresaren izena eta gero SL (Sozietate Mugatua) da. Partaidetzak transmititzeko, administratzaileei jakinarazi behar zaie eskualdatu nahi direla.

Sozietateen gaineko zergak zergapetzen ditu erantzukizun mugatuko sozietateak.

Bazkideen Eskubideak

• Mozkinen banaketan parte hartu.
• Sozietatetik atera diren bazkideen partaidetzak lehentasunez erosteko

1. Oinarrizko Finantzaketa

• 100 Kapital Soziala: Enpresako bazkideek diruz nahiz gauza materialez egiten dituzten ekarpenak; enpresa sortzen den unean edo ondorengo urteetan egin daitezke.
• 11 Erreserbak: Enpresak irabazten duenetik gordetzen dena, autofinantzaketa moduan inbertitzeko.
  • 112 Legezko Erreserbak: Legez ezarrita daudenak.
  • 113 Borondatezko Erreserbak.
  • 1141 Estatutu-erreserbak: Estatutuetan azaltzen direnak.
• 129 Ekitaldiko Emaitza: Irabaziak edo galerak.
• 170 Kreditu-erakundeekiko Epe Luzeko Zorrak:
  • 1700 Kreditu-erakundeekiko Epe Luzeko Maileguak.
• 173 Epe Luzeko Ibilgetu-hornitzaileak: Ibilgetuko edozein elementu erosteagatik (makineria, altzariak, garraio-elementuak, ordenagailuak...) haiekin ditugun epe luzeko zorrak.

2. Aktibo Ez-korrontea

• 203

1. Pirinioak: Hiru Erregeen Mahaitik (2.428 m) hasi eta Larruneraino (900 m) hedatzen dira.

• 1.1. Ardatzetako Pirinioak: Larrun, Irati eta Aiako Harriak dira mendi nagusiak. Ez dira oso garaiak. Materiala kuartzitak, granitoak eta kareharriak dira. Ibaien jarduera oso bizia da eta haitzarte sakonak sorrarazi ditu.

• 1.2. Pirinioen Hego isurialdea:

• • 1.2.1. Barrualdeko mendikateak: garaiena eta hedadura handikoenak dira (Orhi 2.021 m; Auñamendi 2.521). Horma bertikalak eta ibaiek sortutako arroilak.

• • 1.2.2. Barrualdeko sakonuneak: Irunberritik Iruñeraino eta Arakileko korridoretik luzatzen da. Material tertziarioak, flysch eta marga sektoreak nabarmentzen dira.

• • 1.2.3. Kanpoaldeko mendikateak: Erreniega, Alaitz, Izko eta Leire. Tertziarioko materialez

Lehen gizarte-mugimenduak

XIX. mendearen azken herenera arte, langileen borroka protesta-mugimendu espontaneoen bidez azeleratu zen, zenbait herri, hiri edo eskualdetan. Aurreneko langile-elkarteak Katalunian sortu ziren. Bilbon eta Asturiasen ere langile asko zegoen. Ekintza luditak, makinismoaren kontrako borrokak iruteko makinak suntsitzera eraman zituen. 1855eko udan Espainiako historiako lehen greba egin zen. Landa eremuan, nekazarien haserreak matxinadak eta zalapartak eragin zituen.

Langile mugimenduaren sorrera

Bizi- eta lan-baldintzak oso gogorrak baziren ere, langile-mugimendua ez zen ongi antolatu 1868. urtera arte. 1833an Erreforma sozialen Batzordea sortu zen langile-klasearen bizi-baldintzak aldatzeko; izan ere, langileen higiene-...

Uhin Higidura

Sarrera

Uhin-higidura energia transmititzeko modu bat da. Uhina espazioan hedatzen den perturbazio bat da.

Uhin Motak

Bi sailkapen nagusi daude:

1. Ingurune Materialaren Beharraren Arabera

Uhin Mekanikoak

Ingurune material elastikoan energia transmititzen dute. Adibidez:

• Sokako uhinak
• Likido gainazaleko uhinak
• Soinua

Uhin Elektromagnetikoak

Energia elektromagnetikoa transmititzen dute, ingurunerik gabe. Erradiazio elektromagnetiko guztiak dira.

2. Hedapen Norabidearen Arabera

Zeharkako Uhinak

Partikulen higidura uhinaren hedapen norabidearekiko perpendikularra bada. Adibidez:

• Uhin elektromagnetikoak
• Sokako uhinak
• Uraren gainazaleko uhinak

Luzetarako Uhinak

Partikulen higidura uhinaren hedapen norabidearekiko paraleloa bada. Adibidez:

• Malgukiko uhinak
• Soinua

Magnitudeen

Moneta-Politika Motak

Moneta-politika motei dagokienez, bi alderdi nagusi bereiz daitezke: batetik, moneta-politikan aplikatzen diren tresnak eta bestetik, eraginak.

Moneta-politikako tresnak

Banku Zentralen Europar Sistemak tresna hauek baliatzen ditu ekonomia-politika aurrera eramateko:

• Erreserba minimoen mekanismoa. Haren bidez, banku-sistemaren likidezia handitu edo txikitu egiten da. Izan ere, euroguneko kreditu-erakundeek betebeharra dute kutxa-koefiziente jakin bat gordetzeko, dagokien banku zentralean edo eskudirutan.
• Merkatu irekiko eragiketak. Eragiketa horiek dira, zalantzarik gabe, Europako moneta-politikako tresna nagusia. Funtsezko eragiketak dira eurosistemako moneta-politikan diruaren prezioa kontrolatzeko, bai eta zirkulazioan dagoen

Descartesen Metodoa

Descartesen metodoaren azalpena, bere obra nagusia den "Metodoaren Diskurtsoa" oinarri hartuta. Bertan, ezagutza lortzeko prozesua eta egiaren bilaketa jorratzen ditu.

Descartesen Desengainua eta Metodo Berriaren Premia

Descartesi ikasketek desengainua eragin zioten. Ikasitako guztiak ez zuela ezertarako balio uste zuen, matematikak izan ezik. Honek bere filosofia propioa sortzeko lehen urratsa izatera bultzatu zuen. Descartesek, beste filosofo batzuekin batera, metodo ziur baten falta zegoela uste zuen. Arazo nagusia, Aristotelesek azaldu eta Erdi Aroan erabilitako silogismoa ordezkatuko zuen metodo berri bat aurkitzea zen.

Silogismoa egia orokor batean oinarritzen den arrazoibide deduktiboa da. Erdi Aroan horrelako arrazoibideak...

Egiaren Jatorria eta Esanahia

Egia hitzaren jatorria aztertzean, hiru hizkuntza nagusitara jo behar dugu:

• Grekoz: "Aletheia" hitza erabiltzen da, "ezkutatuta ez dagoena" esan nahi duena, hau da, agerian dagoena. Beraz, egia, gauzen aurkikuntza da grekoz.
• Latinez: "Veritas" hitzak, esatearen zehaztasuna adierazten du.
• Hebreeraz: "Emunah" hitzak konfiantza zentzuan adierazten du egia. Hau da, espero duguna beteko denaren konfiantza.

Egia: Ezagutzaren Helburua

Ezagutzaren helburua egiazko emaitzak lortzea da. Hala ere, egia bereiztea zaila izan daiteke.

Egiarekiko Ziurtasun Egoerak

Hainbat ziurtasun egoera daude egiarekiko:

• Ezjakintasuna: Adimenak gai berri bati buruz ezer ez dakiela adierazten du.
• Zalantza: Aldeko eta kontrako arrazoiak antzekoak direnez,

Egiaren Irizpidea

Egiaren irizpidea: Judizio batean egia edo faltsutasuna erabakitzeko erabiltzen dugun eredua da. Irizpide enpirikoa Descartesek ez zuen onartu; izan ere, irizpide horren baliozkotasuna egon litezkeen kasu posible guztiak aztertzen direnean bakarrik gertatzen da, indukzio osoa ematen denean.

Matematika eta Arrazoiaren Egia

Matematika eta arrazoiaren egia: Descartes matematikaz baliatzen da egiaren irizpidea bilatzeko (bere egia ez diola esperientziari zor). Arrazoiaren egia deitzen zaio, ez dagoelako esperientziaren menpe, arrazoimenean baizik. Bere objektua bakuna delako eta arrazoiketen ziurtasunagatik eta nabaritasunagatik matematika atsegin duela dio.

Metodoaren Erregelak

Lehen Erregela: Nabaritasuna

Metodoaren lehen erregela:...

Berrezarkuntzaren Sistema Politikoa eta Krisia

Nolabaiteko demokratizazioa ekarri zuten zenbait lege onetsi ziren: prentsa-legea (1883), adierazpen askatasuna (1881), sindikatze-askatasuna (1887) eta gizonezkoen sufragio unibertsala (1890ean). Baina erregimena hauteskunde faltsutzean oinarritzen zen. Hautagaiak, Gobernazio Ministerioak aukeratuak, hautatuak izaten ziren zegokion barrutian diputatu, toki horretako eragin handiko alderdiek zuten kontrol sozialari esker.

Mende amaieran, sistema politikoa krisian zegoen. Espainia ofizialak eta egiazkoak ez zuten zerikusirik. Gainera, urte hauetan liderrak desagertu egin ziren: 1897an Cánovas eraila izan zen eta Sagasta 1903an hil zen. Belaunaldi berri bat –Antonio Maura, José Canalejas– bi...