Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

INDUSTRIALIZAZIOA

Industrializazioa historia garaikidearen gertakari garrantzitsuenetakoa da, aldaketa sakonak ekarri baitzituen arlo guztietan: ekonomian, demografian eta gizartean.

Espainian, industrializazio prozesua beranduago gertatu zen.

Atzerapen horren arrazoi nagusiak, honakoak izan ziren:

• Lehengaien urritasuna
• Atzerapen teknologikoa
• Kapitalen falta
• Pentsamolde empresarialik eza

Industrializazioa ez zen gauzatu Espainiako lurralde guztietan. Katalunia izan zen lehena industrializazio prozesuan. Euskal Herriak ere garapen prozesu azkar bati ekin zion. Madril, administrazio eta zerbitzu gune garrantzitsuena zen. Kataluniako industrializazioa ehungintzan oinarritu zen.

Euskal Herriari dagokionez, siderurgian hasi zen industrializazioa. Siderurgia...

Euskal Eleberri Modernoa

Euskal narratibak 1957an, José Luis Álvarez Enparantza (Txillardegi) idazleak Leturiaren egunkari ezkutua argitara ematearekin batera, bere aro modernoa estreinatzen du, eleberri modernoarena, alegia. Zer da eleberri modernoa?

Denboraren oraingotasun soilez gaindiko kontzeptua da. Prozesu hori eleberriaren forma aldatu duten aldagaietan oinarritu izan da; eta aldagai horiek guztiek eleberrigintza moderno askotarikoak eragin dituzte. Eleberri modernoaren ezaugarri nagusiak lau elementu hauek dira:

• 1. Subjektibitatea: munduaren ikuskera norberarena dela nabarmendu nahi delako;
• 2. Fragmentazioa: munduaren atxikipena nork berea duelako, eta, beraz, zatikatua delako ezinbestean;
• 3. Ironia: kritika egiteko era bat da, errealitatearen

Falazien Analisia eta Sailkapena

Jarraian, ohiko falazia logikoen eta argumentazio-erroreen azterketa eta zuzenketa aurkezten da, egitura eta argitasuna hobetuz.

1. Galdera Konplexua (Plurium Interrogationum)

Galdera konplexuak: Aurre-suposizioak dituena. Solaskidea nahastea helburu, bere kontra erabiltzeko baieztapenak egiteko aukera sortzen du.

2. Ad Ignorantiam (Inzidentziazko Argumentua)

Ad ignorantiam: Enuntziatu jakin bat faltsutzat jotzen da egiazkoa dela inork frogatu ez duelako, edo, alderantziz, enuntziatu bat egiazkotzat jotzea gezurrezkoa dela inork frogatu ez duelako. Adibidez: "Ez da frogatu P egiazkoa denik; hortaz, P gezurrezkoa da." Edo: "Ez da frogatu P gezurrezkoa denik; hortaz, P egiazkoa da."

3. Argudio Zirkularra (Petitio Principii)

Estatu Batuen Sorrera

Estatu Batuak britainiar inperiotik independente izan ziren lehen koloniak dira. Estatu Batuak historikoki lehen sistema demokratikoa eratu zuen Frantzia eta Inglaterra aurretik. Iritar guztiek boto eskubidea zuten, emakumeak ez, 20 mendera arte.

Koloniak eta Sistema Politikoa

13 kolonia zituen Erresuma Batuak. Sistema politiko original bat sortzen dute: errepublika federala. Kolonietan ez zegoen nobleziarik eta klero indartsurik, eta gizartearen goiko mailan inportanteenak burgesak ziren.

Hegoaldeko Kolonien Egoera

Hegoaldeko kolonietan esklabutza sistema antolatua zegoen. Haien ekonomia plantazioetan oinarrituta zegoen (kafe, algodoi, ...), langile ugari behar zitzeten Afrikatik ekartzen zituzten.

Gizarteko Taldeak

• Iparraldeko

Maria Montessori: Adimen Xurgatzailea

Adimen xurgatzailea: Inkontzientetik kontzienterako bidea egiten da pixkanaka.

Garapen-planoak

Lau etapa bereizten dira haurtzarotik heldutasunera:

• 0-6 urte: Adimen xurgatzailea.
• 6-12 urte: Arrazoitzailea.
• 12-18 urte: Humanistikoa.
• 18-24 urte: Espezialista.

Haurraren autonomia eta gidariaren papera

Ikasteko gogoa bultzatzen da (autoheziketa eta autozuzenketa). Gidariaren papera: Ingurune egoki eta erosoa prestatzen duen behatzailea eta hezitzailea da; haurraren zerbitzura dago, apaltasunez, arduraz eta maitasunez.

Zentzumen-pedagogia eta ingurune prestatua

Zentzumenak aintzat hartu behar dira, errealitate fisikoarekin kontaktuan egoteko beharra baitago (materialak ukitu, hizkuntza). Ingurune prestatua: Gela zabala,...

Ezagutza eta interesa

Jürgen Habermas filosofo alemaniarrak zientzien sailkapen bat egin zuen, ikerketa gidatzen zuen interesaren arabera.

Edozein ezagutzaren atzean interes bat dago.

• Interes teknikoa: Helburua natura menderatzea da. Adibidez: fisika eta natura-zientziak.
• Interes praktikoa: Helburua beste pertsonekin komunikazioa izatea da. Adibidez: giza zientziak, historia, ekonomia.
• Interes emantzipatzailea: Helburua inor besteren menpe egongo ez den gizarte-eredu ekonomiko eta politiko bat sortzea da. Adibidez: gizarte zientziak eta filosofia.

1. Ezagutzaren Teoria

Filosofian, ezagutzaz arduratzen den arloa epistemologia da. Ezagutzarekin zerikusia duen dena aztertzen du.

Hainbat galdera sortzen dira ezagutzaren inguruan: Zer da ezagutza?, ezagutza-...

Talde baten ezaugarriak

Talde guztiek beraiek definitzen eta identifikatzen dituzten ezaugarri batzuk dituzte, eta talde bat osatzeko ezinbestekoak dira ezaugarri hauek:

1. Kideen arteko elkarrekintza sistema bat dago: Taldeak kideen artean harreman bat izan behar du, baita besteekiko beharrak identifikatu ere, horrela proposatutako helburuak lortzeko.
2. Helburu komun batzuk daude: Helburu hauek argiak, eragileak eta talde guztiaren parte-hartzea ahalbidetzen duten helburuak dira.
3. Taldeak arau sistema bat izan behar du partaideen jarrerak kontrolatzeko: Hau ezinbestekoa da giro ona egoteko. (Terapeuta zuzendari moduan, taldearen arauek antolatzen dute).
4. Talde kontzientzia: Kideak pixkanaka-pixkanaka indibidualki pentsatzetik, taldearengan pentsatzera

Enpresaren Balantzea eta Finantza Ratioak

Aktiboa

Aktibo Ez-korrontea

• Ibilgetu Ukiezina
  • (203) Jabetza industriala (patenteak)
  • (204) Merkataritza fondoa
  • (206) Aplikazio informatikoak (sarea, internet)
• Ibilgetu Materiala
  • (210) Lurrak eta natura-ondasunak
  • (211) Eraikuntzak
  • (212) Instalazio teknikoak
  • (213) Makineria
  • (214) Tresneria
  • (216) Altzariak
  • (217) Informazioa prozesatzeko ekipamenduak (ordenagailuak)
  • (218) Garraio-elementuak (furgonetak, kamioiak)
  • (281) Ibilgetu materialaren amortizazio metatua (-)
• Ondasun Higiezinetako Inbertsioak
  • (220) Lur eta natura-ondasunetako inbertsioak
  • (221) Eraikuntzetako inbertsioak

Aktibo Korrontea

• Izakinak
  • (300) Salgaiak
  • (310) Lehengaiak
  • (350) Produktu bukatuak
• Zordun Komertzialak eta Kobratzeko Bestelako Kontuak
  • (430) Bezeroak (fakturak)

Aro Modernoa eta Aro Garaikidea: Filosofia eta Etika

Hedonismo Soziala eta Utilitarismoa

Mundu anglosaxoian sortu zen gizarte-hedonismo mota bat da, zeinaren arabera gizakiok gizarte-sentimenduak ditugun. Horietako bat sinpatia da: edonoren tokian jartzeko gaitasuna, pertsona hori sufritzen ari denean harekin batera sufritzeko, edo pozten denean harekin batera pozteko.

Moralaren helburua ahalik eta izaki gehienentzat ahalik eta zoriontasun handiena lortzea da. Erabaki arrazionalak hartzeko irizpidea da.

Jeremy Benthamek plazeren aritmetika gehitu zion utilitarismoari, bi hipotesitan oinarrituz:

1. Plazera neurgarria da, eta nolakotasunari dagokionez berdinak direla.
2. Bi plazer alderatu daitezke, gehienezko plazer osoa lortu ahal izateko.

Millen iritziz,...

Gaixotasunak eta Osasun Tratamenduak

1.- Gaixotasun Infekziosoak

Etapak:

• Infekzioa: Gorputzera iritsi, haren barruan sartu eta ugaltzen hasi.
• Inkubazio-aldia: Sintomak agertu arteko denbora. Gaixotasunaren arabera iraupena aldakorra da: gripea, inkubazio-aldi laburra; ihesa, ordea, inkubazio-aldi luzea.
• Aldi akutua: Guztiz agertzen da gaixotasuna eta sintomak azaltzen hasten dira: sukarra, mina…
• Beheraldia: Sintomak arintzen hasten dira, sendagaien ondorioz edo gorputzak, menderatu egin dituelako mikroorganismoak.
• Susperraldia: Indarberrituz joaten da gorputza.

Inmunitate sistemaren funtzioa: agente edo eragile infekziosoak aurkitu eta ezabatu.

Gaixotasun bakterianoak: Bakteriek eragiten dituzte, kolera eta lepra adibidez, eta antibiotiko dosi baxutan...