Descartesen metodoa: intuizioa, dedukzioa, analisia eta sintesia

Filosofia eta etika-n eguneratua2,71 KB

Laburpena

Dokumentuak Descartesen metodoa azaltzen du, bere "Metodoaren Diskurtsoa" lanean oinarrituta. Silogismoaren arrazoibide deduktiboaren mugak eta metodo berria behar izatearen arrazoiak aztertzen ditu. Ondoren metodo kartesiarraren lau arauak azaltzen ditu: nabaritasuna, analisia, sintesia eta zenbaketa eta berrikuspena.

Funtsezko puntuak

  • Descartesek matematikak bakarrik balio duela uste zuen ikasitako guztien artean, eta metodo ziur baten falta sentitu zuen.
  • Silogismoa arrazoibide deduktibo bat da, baina ez du egia berriak ikertzeko balio, zerbait ezaguna azaltzeko baizik.
  • Lehen araua nabaritasuna da: gauza bat egiazkotzat hartzen da nabaritasun osoz ezagutzen denean.
  • Intuizioa adimenak argiro, zuzenean eta berehala sortzen duen ezagutza da.
  • Analisiaren helburua ideia argi, bereiz eta sinplifikaezinak aurkitzea da problema zatituz.
  • Sintesian, ideia sinpleetatik abiatuz ideia konplexuagoetara igarotzen da, dedukzio ordenatuaren bidez.
  • Azken arauak prozesu osoan akatsik eta hutsunerik ez dagoela ziurtatzea eskatzen du.

Frogatu zeure burua

Descartesen Metodoa

Descartesen metodoaren azalpena, bere obra nagusia den "Metodoaren Diskurtsoa" oinarri hartuta. Bertan, ezagutza lortzeko prozesua eta egiaren bilaketa jorratzen ditu.

Descartesen Desengainua eta Metodo Berriaren Premia

Descartesi ikasketek desengainua eragin zioten. Ikasitako guztiak ez zuela ezertarako balio uste zuen, matematikak izan ezik. Honek bere filosofia propioa sortzeko lehen urratsa izatera bultzatu zuen. Descartesek, beste filosofo batzuekin batera, metodo ziur baten falta zegoela uste zuen. Arazo nagusia, Aristotelesek azaldu eta Erdi Aroan erabilitako silogismoa ordezkatuko zuen metodo berri bat aurkitzea zen.

Silogismoa egia orokor batean oinarritzen den arrazoibide deduktiboa da. Erdi Aroan horrelako arrazoibideak erabili ziren ezagutzak lortzeko. Silogismoak zerbait ezaguna azaltzeko balio du, baina ez egia berriak ikertzeko. Hori dela eta, silogismoan erabili zen metodo deduktiboa desegin zenean, metodo berri bat aurkitzea beharrezkoa iruditu zitzaion Descartesi.

"Metodoaren diskurtsoan" honakoa dio: "Metodoaz ulertzen dudana hau da: zenbait arau ziur eta erraz. Erregela horiei zehazki jarraitzen diotenak ez dute faltsua dena egiatzat hartuko." Descartes matematikaz baliatzen da egiaren irizpidea bilatzeko.

Metodo Kartesiarraren Lau Arauak

Descartesek dio metodoa huts ez egiteko bermea dela. "Metodoaren Diskurtsoa" lanaren bigarren atalean, metodo kartesiarraren arauak lau puntutan laburbiltzen dira:

  • Nabaritasuna (Ebazidentzia): Grinek, aurreiritziek eta urduritasunak arrazoia nahas dezakete. Horri aurre egiteko, matematika-ereduetan inspiratutako metodoaren lehenengo arauak nabaritasuna (ebidentzia) egiaren funtsezko irizpidetzat hartzen du: gauza bat egiazkotzat hartuko da bakarrik nabaritasun osoz horrelakoa dela jakinez gero. Intuizio zuzenez atzematen ditu ideia horiek. Intuizioa adimenak ezagutzarako duen oinarrizko eragiketa-prozedura da, hots, giza gogoan argiro, zuzenean eta berehala sortzen den ezaguera.
  • Analisia: Problema bat aztertzeko beharrezkoa da problema bera ahalik eta gehien zatitzea. Analisiaren helburua lehenengo ideia argiak, bereiziak eta sinplifikaezinak aurkitzea da. Horiek dira, azken finean, analisiaren bidez adimenak nabaritasun osoz atzematen dituenak, funtsezkotasun hori konposiziotik bereizten duelako.
  • Sintesia: Intuizioz aurkitutako ideia sinpleetatik abiatuz, beste ideia konplexuagoen ezagutzara pasatzea. Descartesek matematikan egiten den dedukzio-sintesi ordenatuaren prozedura planteatzen du.
  • Zenbaketa eta berrikuspena: Ziurtatu prozesu osoan zehar ez dela akatsik edo hutsunerik egon.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein dira Descartesen metodo kartesiarraren lau arauak?

Nabaritasuna, analisia, sintesia eta zenbaketa eta berrikuspena. Lehenengo hiruak metodoaren funtsezko urratsak dira, eta azkenak prozesu osoa akatsik gabe egin dela ziurtatzen du.

Zergatik kritikatzen zuen Descartesek silogismoa?

Silogismoak zerbait ezaguna azaltzeko balio du, baina ez egia berriak ikertzeko. Horregatik Descartesek metodo berri bat behar zela uste zuen.

Zer da intuizioa Descartesen metodoan?

Adimenak argiro, zuzenean eta berehala sortzen duen ezagutza da. Nabaritasun osoz atzematen dira ideia oinarrizkoak intuizioz.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein zientzia da Descartesek egiaren irizpidea bilatzeko erabili zuena?
2. Zein da metodoaren lehen araua?
3. Zer da analisiaren helburua?
4. Zein arau da dedukzio ordenatuaren prozedura planteatzen duena?
5. Zergatik ez zuen Descartesek silogismoa nahikoa ikusten?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.