Zuzenbidea ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lansari-politika erakunde batek langileak zerbitzuak emateagatik konpentsatzeko edo saritzeko hautatzen duen modua da.

Ordainsari Motak

• Estrintsekoa: Termino ekonomikoetan neur daitekeena da, eta langilearen diru-sarrerei eragiten diena, zuzenean (ordainsari finkoa, ordainsari aldakorra) edo zeharka (onura sozialak, gauzazko ordainsaria).
• Onura sozialak: Enpresak langileari eskudirutan ematen ez dizkion prestazioak dira. Xedea: bizi-kalitatea hobetzea.
• Onura sozial ez-tradizionalak: Alternatiba berriak dira, laneko giroa eta errendimendua hobetzea helburu dutenak. Adibidez: Casual day, ordutegi malgua, zainketa eta osasuna, lanaldi murriztua.
• Intrintsekoa: Pizgarri ez-diruzkoak dira, langilearen autoestimuan eragiten duten ordainsariak, hala nola

Lurralde Antolamendua: Definizioa, Helburuak eta Tresnak

Definizioa

Lurraldea izaki, komunitate, hezkuntza edo beste eite fisikoren bati dagokion eremu geografikoa da. Ikuspegi horretatik, lurraldea eustarria eta oinarrizko baliabidea da antolamenduarentzat (lurralde antolaketa, planifikazioa, gestioa-kudeaketa). Antolamenduak (ordenación), planifikazioak (planning), antolaketak (organización) eta gestioak (konpetentzia) ikuspegi orokorra bereganatzen dute lurralde antolamenduan.

Helburua

Lurralde antolamenduaren helburua lurralde oreka eta kohesioa bilatzea da, sektore eta lurralde unitate ezberdinen integrazioaren bidez. Kontzeptua hirigintzatik dator, eta hainbat lege izan dira horren erakusle (1956ko Lurzoruaren Legea eta 1975eko Lurzoruaren...

Arrisku Kimikoak

Kontuan hartu beharreko informazioa, produktuaren segurtasun datuen orrian zehaztuta datorrena:

• Agente kimikoaren konposaketa.
• Agente kimikoa biltegiratzeko baldintzak.
• Agente kimikoaren arriskuak (adibidez, piktogramen bidez adierazitakoak: lehengo ikur karratu laranjak edo egungo CLP piktograma erronboide zuriak ertz gorriarekin).
• Agente kimikoa maneiatzeko hartu beharreko babes neurriak.
• Istripu baten aurrean hartu beharreko neurriak.

Erradiazioak

Erradiazio Ionizatzaileak (X Izpiak)

Ezaugarriak

• Erradiografiak egiteko erabiltzen dira.
• Egitura anatomiko ezberdinetan barneratzen dira.
• Aldaketa kaltegarriak eragiteko gaitasuna dute zeluletan.

Prebentzioa

• Segurtasun erradiologikoaren araudia betetzen duen X izpien aparatua erabili.
• Plaka erradiografikoak

Eszedentziak

Borondatezkoa

Langileak eskatutakoa, 4 hilabetetik 5 urterako iraun dezake. Urtebeteko antzinatasuna izan behar du. Beste eszedentzia bat eskatzeko 4 urte igaro behar dira. Ez dago lanpostua gordetzeko eskubiderik. Gainera, ez da antzinatasuna kontuan hartzen.

Nahitaezkoa

Kargu publikoa, politikoa eta sindikala. Lanera joateko ezintasuna. Lan kargua uzten duenetik hilabeteko epea dago lanera bueltatzeko. Antzinatasuna kontuan hartzen da. Kargu publikoa utzi eta hilabetera hartu beharko du bere aurreko lanpostua.

Seme-alabak zaintzeko

3 urtetik beherako seme-alabak izan behar ditu eta 3 urterarteko epea du (jaiotza, adopzioa edo harrera-datatik hasita). Lanpostua gordetzeko eskubidea urtebetez errespetatzen da. Antzinatasuna kontuan hartzen...

Lan Kontratuaren Aldaketak eta Etenaldiak

1. Lan Kontratuaren Aldaketa

Enpresaburuak lan-kontratua aldatu ahal izateko, honako kasuetan:

1.1. Mugikortasun Funtzionala

Enpresaburuak langilea lanpostuz aldatzen du, langilearen duintasuna errespetatuz:

• Lanbide-talde berean: Enpresaburuak ez du inolako arrazoirik argudiatu beharrik.
• Beste lanbide-talde batera:
  • Ardura-maila txikiagokoak: Lehendik zuen soldata kobratzen jarraituko du.
  • Ardura-maila handiagokoak: Goragoko kategoriako soldata kobratuko du.

1.2. Mugikortasun Geografikoa

Arrazoi ekonomikoak, teknikoak, antolakuntzakoak edo ekoizpenekoak direla eta, langileari enpresa bereko beste lantoki batean, beste udalerri batean dagoenean, eta ohiko egoitzaz aldatzera behartzen duenean gertatzen da.

• Lekualdatzea:

Alokairu Modalitateak

3.1. Diruz ordaindutako alokairua=> Langileari diru kopurua eman ahal zaio legezko diruan, taloi bidez edo kreditu entitateen banku transferentzia bidez. Enpresaburuak, berak, erabakiko du zelan egingo den ordainketa eta horren berri eman beharko du.

3.2 Gauzaz ordaindutako alokairua=> Gauzaz ordaindutako alokairua da ekoizkinak edo zerbitzuak ematea, eta hoiek izan daitezke: Arropa, ur hornidura, garraioa, automobila, etxebizitza…

• Erregelak:
• a) Gauzaz jasotako alokairua ezin da izan alokairu izaerako hartukizunen %30 baino haundiagoa.
• b) Ezin da ordaindu alkoholdun edariekin edo droga kaltegarriekin.
• c) Zuzenean langileari ordaindu behar zaio.

Alokairu Sistema

Prozedura edo sistema batzuk bereiz daitezke alokairuaren...

Zer da lan arriskuen prebentzioa? Lanaren ondoriozko arriskuak eragozteko edo murrizteko, enpresa baten jardueraren fase guztietan hartzen diren neurriei esaten zaie lan arriskuen prebentzioa.

Lan arriskuen prebentziorako araudia:

1. Nazioarteko Hitzarmenak (LNA) 2. Europar Batasuneko Irizpideak 3. Espainiako Konstituzioa (40.2 artikulua) 4. Lan Arriskuen Prebentzioari buruzko Legea (31/1995)

Osasunaren definizioa:

• Munduko Osasun Erakundeak honela definitzen du osasuna: “Erabateko ongizate fisiko, psikiko eta sozialeko egoera, eta ez soilik gaitzik edo gaixotasunik ez izatea.”

• Zer da ongizate fisikoa? Gaixotasun edo mina eza. Adibidez: Ongizate fisikoa galtzen dugu gripea dugunean, edo lanean erortzen garenean…

• Zer da ongizate psikikoa? Pertsonaren

Lan Kontratuaren Amaiera

Kontratuaren amaiera enpresaburua eta langilea lotzen dituen lan harremanaren amaiera da, bi aldeen betebeharrak amaitzen direnean.

Kausak

• Enpresaburuaren edo langilearen heriotza.
• Langilearen ezintasun egoera.
• Langileak erretiroa hartzea.

Motak

• Enpresaburuaren eta langilearen borondatez.
• Langilearen borondatez.
• Enpresaburuaren borondatez.

Kalte-ordainak

• Aldi baterako kontratua: 12 egun/urteko.
• Kaleratze diziplinario bidegabea: 33 egun/urteko.
• Kaleratze kolektiboa eta bidezko kaleratze objektiboa: 20 egun/urteko.
• Kaleratze objektibo bidegabea: 33 egun/urteko (gehienez 24 hileko).
• Enpresaburuaren heriotza, erretiroa edo ezintasunagatik: Hilabeteko soldata.

Kita (Agiria)

Langileak lan harremana amaitzean jasotzen duen agiria da, langilearen...

Likidazio Egintza: Kontzeptua, Edukia eta Motak

Tributuen Lege Orokorraren (TLO) 101. artikuluan oinarritutako azalpena.

1. Kontzeptua eta Edukia (TLO 101.1 art.)

Tributuen Lege Orokorraren 101.1 artikuluak dioenez, likidazio-egintza tributuen administrazio-egintza bat da. Honen bitartez, Administrazioaren organo eskudunak zenbaketak eta eragiketak burutzen ditu, tributu-zorraren kopurua edo, hala badagokio, itzuli edo konpentsatu beharreko kopurua zehazteko. Egintza administratiboa da, eta horren bidez zehazten da prestazioaren zenbatekoa.

Bere edukia honako hau da:

• Prestazioaren zenbatekoa zehatz-mehatz kalkulatzea edo, ahal denean, tributu-zorrik ez dagoela edo itzuli beharreko kopurua zehaztea.
• Likidatu den kontzeptua identifikatzea, tributua

Subjektu Pasiboak eta Erantzuleak

Subjektu Pasiboa

Araudiak dio zergadun bezala, zerga ordaintzeko beharra izango dutela:

• a) Mortis causa eskurapenetan kausadunek, hau da, oinordekoak eta legatu hartzaileak izango dira subjektu pasiboak.
• b) Dohaintzei egiten dio aipamen, dohaintzetan eta gainontzeko irabazizko inter vivos eskualdaketa erkagarrietan dohain hartzaileak edo haiek mesede egindakoak.
• c) Bizitzaren gaineko aseguruetan onuradunek.

Erantzulea

Hurrengo hauek dira zergaren ordainketan erantzule subsidiarioak, nola eta zergen foru arau orokorrak erantzukizun solidarioari buruz ezartzen dituen arauak aplikagarri ez diren. Erantzukizuna subsidiarioa da baina batzuetan solidarioa bihurtu daiteke, adibidez, parte hartzen bada arau hauste batean....