Zuzenbidea ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Europar Batasuneko Justizia Epaitegia (EBJE)

• EBko legeria estatu kide bakoitzean modu berean interpretatzen eta aplikatzen dela bermatzea.
• Estatu kideek eta Europako erakundeek EBko legeria betetzen dutela bermatzea.
• Legeria betearazten du EBko estatu kide batek Europako legedia betetzen ez duenean.
• Egoitza: Luxenburgon.
• Izendapena: Estatu kideetako gobernuek hautatzen dituzte epaile eta abokatuak sei urteko agintaldi berriztagarrietarako. Bestalde, epaileen artean epaile burua hautatzen dute 3 urterako.

1. Justizia Auzitegia

Herrialde bakoitzeko epaile batek eta 11 abokatu orokorrek osatzen dute. Abokatu orokorrek, inpartzialtasun eta independentzia osoz, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren estatutuaren arabera esku hartzea eskatzen duten gaiei...

Gaia: Lan Prestazioa: Zehaztapena eta Eraldaketa

Lan Prestazioaren Zehaztapena eta Lanbide Sailkapenerako Sistema

Lan Prestazioaren Zehaztapena eta Lanbide Sailkapena

Kontratua baliozkoa izan dadin oinarrizko betekizun bat da kontratuaren objektua zehatza izatea. Lan kontratuaren objektua osatzen dute **lan prestazioak** (langilearen betebeharra) eta **ordainsariak ordaintzeko prestazioak** (enpresaburuaren betebeharra).

Lan Estatutuaren (LE) 22. artikuluak dioenez, langilearen eta enpresaburuaren arteko akordioaren bidez osatuko da prestazioaren edukia. Enpresetan, gehienetan, langileak euren lanbidearen arabera sailkatzen dituen sistema aplikatzen da. Sistema horretan **lanbide talde handiak** daude (adibidez: zuzendariak, langile administrariak,...

Enpresariaren Laguntzaileak eta Kudeaketa

Jarduera burutu ahal izateko, lankidetza beharrezkoa da. Enpresariak ezin baititu bere kabuz jarduerak burutu. Enpresariaren laguntzaileak lau irizpideren arabera sailka daitezke:

Laguntzaileen Sailkapen Irizpideak

• Laguntza motaren arabera: Lankidetza etengabea edo noizbehinkakoa.
• Enpresariarekin duen loturaren arabera: Merkataritza-izaerakoa edo lan-izaerakoa.
• Laguntza-esparruaren arabera: Enpresaren barnean ala kanpoan.
• Lankidearen izaeraren arabera: Menpeko langilea eta burujabea.

Bi Laguntzaile Mota Nagusiak

Menpeko laguntzaileak: Lankidetza etengabea ematen diote enpresariari, gehienetan enpresaren barnetik. Salbuespeneko kasuetan, enpresatik kanpoko laguntza ematen dute.

Laguntzaile burujabeak: Noizbehinka...

Lan Zuzenbidearen Iturriak eta Hurrenkera Hierarkikoa

1. Europar Batasuneko Zuzenbidea (EBZ)

   Estatu kideek osatua, lehen mailako nagusitasunagatik. Hiru mota nagusi:

   • Erregelamenduak: Zuzenean aplikagarriak.
   • Zuzentarauak: Helburuak finkatzen dituzte; estatu bakoitzak nahi duen bezala bete ditzake.
   • Erabakiak: Gai zehatzak estatu zehatzei zuzenduak.

   Oharra: Soldatak ez zaizkio inporta, oreka ekonomikoa bai (ondasunen, zerbitzuen, kapitalaren eta lanaren zirkulazio librea).

2. Konstituzioa

   Atal ezberdinek balio ezberdinak dituzte Lan Zuzenbideko eskubideei dagokienez:

   1. Oinarrizko Eskubideak: Bertako arauak errespetatu beharra dago, legea edozein dela ere.
   2. Hiritarren Eskubideak: Eskubide hauek berez ez dute balio; legeen edo erregelamenduen garapenaren arabera erabili

Kanbio-letran parte hartzen dutenak

• Igorlea: kanbio-letra igortzen duena, ordainketa-agindua ematen duena (saltzailea).
• Igorpendua: ordainketa-agindua jasotzen duena (eroslea).
• Edukitzailea: titulua eskuetan duena, ordainketa exiji dezakeena.
• Hartzailea: igorleak kanbio-letran kobratzeko adierazten duena.
• Endosu-emailea: kanbio-letraren jabetza endosu bidez transmititzen duena.
• Abal-emailea: kanbio-letraren ordainketa bermatzen duena, obligaziodun nagusiak ordainduko ez balu.

Igorri ondorengo aukerak

• Mugaeguna arte itxaron, kanbio-letraren zenbatekoa eskuratzeko.
• Kanbio-letra bankuan deskontatu, hau da, bankuari saldu.

Igortzeko moduak

• Igorlearen agindura: normalean, igorleak egoitza bat baino gehiago duenean erabiltzen da, batak besteari ordainketak

Antzekotasunak:Legeak adinako indarra dute biek. Forma aldetik ez dira legeak.Legeindarra dute gobernuak ematen dituelako arau horiek. Bñ ez dira legeak.Duten indarra eta ordenamendu juridikoan dagokien lekua legeen parekoa da. Parlamentuek bien gain duten kontrola. Parlamentuaren kontrolpean daude. Desberdintasunak: Oso egoera ezberdinetan ematen dira eta prozedura ezberdinak erabiliz. Edukia eta formaz desberdinak dira oso.Parlamentuak bata ta bestea kontrolatzeko darabilen moduak desberdinak.
Dekretu legegileak: Gobernuaren ekintza arau-emaileak dira.Arau hauek legeen balio eta indarra dute. G.O-ek gobernuari emandako eskuordetze baten bidez. Lege horretan esplikatu gobernuari ematen zaizkion gaitasunaren nondik norakoak. Eskuordetze-legearen

· Aldi baterako ezintasunagatiko prestazioa: gaixotasun edo istripu bat izateagatik epe iragankor baterako lan egin ezinik dagoenean eta Gizarte Segurantzaren osasun laguntza behar duenean sortzen den diru sarreren gabeziari erantzuten dio.

· Ezintasun iraunkorragatiko prestazioa: mediku tratamendu bat egin ostean behin betikotzat jo daitezkeen urritasun anatomikoak edo funtzionala dituenean eta horrek lan egiteko gaitasuna murrizten edo lan egitea erabat eragozten dionean sortzen den gabezia egoerari erantzuten dio.

• ezintasun iraunkor partziala, ezintasun iraunkor osoa, ezintasun iraunkor absolutua, baliaezintasun handia

· Amatasun prestazioa: langilea ama izan bada edo langileak seme alaba bat adoptatu edo hartu badu, laneko atsedenaldiak...

3. Zerga-zorra

Hemen hiru artikulu: 20, 21, 22 eta nazioarteko ezarpen bikoitzagatiko artikulua.

20.1. artikulua: Heriotza dela eta nahiz dohaintzaz edo titulu parekagarri baten bidez egindako eskurapenek kausatzaile edo dohaintza emailearen edo kausadun edo dohaintza hartzailearen artean dagoen ahaidetasun edo harreman mailaren arabera tributatuko dute eta talde hauen arabera.

Lehendabiziko taldea (1.5 bakarrik da karga tasa):

• a) Ondorengo ahaideek edo adoptatuek.
• b) Ezkontideak edo maiatzaren 7ko 2/2003 legean jasotakoaren arabera osatutako izatezko bikoteak direnean. Izatezko bikote kidea.
• c) Aurreko ahaideek edo adoptatzaileek.

Bigarren taldea:

• a) Odolkidetasun bidezko bigarren eta hirugarren mailako zeharkako ahaideak.
• b) Ezkontza bidezko aurreko

1. Frogaldiaren Iraupena Soldatzailearentzat

Galdera: Hamabost langile dauzkan lantoki bateko enpresaburuak lau hilabeteko frogaldia egin nahi dio langile bati. Langilea soldatzailea da. Balio al du frogaldi horrek? Zergatik?

Erantzuna: Ez, ez du balio. Soldatzaile baten frogaldiaren gehienezko iraupena bi hilabetekoa da, eta kasu honetan lau hilabetekoa adierazten da. Legez kanpokoa da.

2. Kontratu Ezaugarrien Legaltasuna TELCOLM-en

Galdera: Naiarak, Nereak eta Gontzalek 21 urte dauzkate, eta informatika-teknikariak dira. TELCOLM enpresan hasi dira lan egiten, eta haien kontratuen ezaugarri batzuk hauek dira:

• Frogaldia 15 egunekoa izango da.
• Kontratuaren iraupena urte batekoa izan arren, frogaldia 15 egunekoa denez, 11 hilabete eta 15 egunekoa izango

1- Lan arreman arruntaren ezaugarriak: pertsonala, borondatezkoa, besteren konturakoa, ordaindua, mendetasunezkoa.