Teknologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Bi Alditako Eztanda-Motorra

Bi alditako eztanda-motorraren funtzionamendua bi fase nagusitan banatzen da:

1. Aldia: Eztanda eta Ihesa

Pistoia PMSean (Puntu Hila Goren) dagoenean, eztanda gertatzen da. Gasak hedatu egiten dira, pistoia beherantz bultzatuz, ihesbidea askatu arte. Gasak irten ondoren, pistoiak oraindik beherantz jarraitzen du.

Pistoia jaisten den neurrian, pistoipean dagoen fluidoa konprimitu egiten da, honek sarrera bidea askatu arte. Une honetan, beheko fluidoa gorantz pasatzen da eta ganbara barruan gelditu diren errekuntzako gasak kanporatu egiten ditu.

2. Aldia: Konpresioa eta Sarrera

Pistoia PMItik (Puntu Hila Behere) gorantz abiatzen da, sarrera fasea osatuz, sarrera eta ihesbidea estali arte. Une honetatik aurrera, konpresioa...

Kondentsadoreak

Kondentsadoreek karga elektrikoa pilatzeko eta gero erabiltzeko balio dute. Isolatzaile batez banatutako metalezko 2 plakak osatzen dute. Plakek terminal bana dute lotuta, zirkuituan konektatzeko. Farad (F) unitatetan neurtzen da.

Kondentsadore baten terminalak pilara konektatzen baditugu, kondentsadorea ia bat-batean kargatzen da. Behar duen denborari karga-denbora deritzo, eta deskargatzeko behar duenari, deskarga-denbora. Bat kargatzeko eta deskargatzeko behar duen denbora kontrolatzeko tenporizadoreak sortzen dira.

Transistoreak

Material erdieroalezko hiru geruzak osatzen dute, eta hiru terminal dituzte. Transistorearen terminalei kolektore, igorle eta oinarri deritze.

• Etete-egoera: Rb oso handia bada, Ib=0 da eta ez du uzten

Korronte Zuzeneko Motorrak

Energia elektrikoa korronte zuzen moduan hartu eta bere atal higikorraren biraketaren ondorioz energia mekaniko bihurtzen duen motorra da.

Osaera

Estatorea

Atal finkoa da, haril induzitzaile izenekoak elektroimanaren poloen inguruan kokatutakoak. Poloak karkasan finkatuta daude.

Errotorea

Atal higikorra da. Induzitu izeneko burdinazko nukleo baten arteketan kiribildutako hainbat harilez, haril induzitu izenekoez. Harilen muturrak kolektorea osatzen duten delga izeneko kobrezko orri batzuetara soldatzen dira. Horrez gainera, motorrak eskuilak ditu eskuila-etxeetan muntatuak.

Funtzionamendua

Motorra elikatze-iturriarekin konektatzen dugunean, korronte elektrikoak haril induzitzaileetatik zirkulatzen du elektroiman bat sortuz...

Motorraren Ziklo Teorikoa: Carnot-en Diagrama

1. Sarrerako ibiltartea: Nahasteak kanpoko P1 presioa du. Zilindroaren bolumena V1-etik V2-ra handitzen da.
2. Konpresioko ibiltartea: B puntutik C puntura. Bolumena V2-tik V1-eraino murrizten da. Presioa P1-etik P2-ra handitzen da eta tenperatura T1-etik T2-ra igotzen da.
3. Pizketa: C puntuan gertatzen da. Sistema C puntutik D puntura igarotzen da.
4. Espantsioko ibiltartea: D puntutik E puntura. Errekuntzako gasak V2 bolumena okupatzen dute. Ondorioz, presioa P3-tik P4-ra eta tenperatura T3-tik T4-ra jaisten dira.
5. Ihesa (lehen zatia): E puntuan, iheseko balbula ireki eta sistema E puntutik B puntura igarotzen da. Gasen presioa eta tenperatura hasierako balioetaraino jaisten dira (P1 eta T1). Motorrak Q2 kilokaloria

Makina-elementuak: Laguntzaileak eta Erreferentziakoak

Makinak egiteko elementuak hainbat kategoria nagusitan banatzen dira:

• Laguntzaileak: akoplamendu iraunkorrak eta enbrageak.
• Energia aldatzeko tresnak: metagailuak eta barreiagailuak.
• Erreferentziako elementuak: kojineteak eta gidariak.

Laguntzaileak eta Txabetak

Laguntzaileak: makinek arazoak izaten dituzte mugimenduari eta esfortzuei jarraitasuna emateko; arazo hauek transformazioak sortu behar diren puntuetan ematen dira. Txabeta erabiltzea da konponbiderik arruntena. Txabetak prisma txikiak dira; prisma hauek ardatzaren gainazalean luzetara egindako zirrikitu egokian sartzen dira eta engranajearen kuboan luzetara egindako arteka batean ahokatzen dira.

Akoplamendu Iraunkorrak

Akoplamenduek bi...

Elektromagnetismoaren Oinarriak

Zer da haril bat edo solenoide bat?

Material isolatzailez estalitako hari eroale harilkatu bat da.

Zer gertatzen da korronte elektrikoa eroale batetik pasatzen denean?

Bere inguruan eremu magnetiko bat sortzen da.

Nola alderantzika daitezke haril baten poloak?

Korrontearen noranzkoa aldatuz.

Elektroimana

Zer da elektroiman bat?

Haril baten barnean burdin gozozko hagatxo bat duen gailua da.

Zeren araberakoa da haril batek sortzen duen eremu magnetikoaren intentsitatea?

Harilaren bira kopuruaren eta bertatik pasatzen den korrontearen intentsitatearen araberakoa da.

Zer gertatzen zaio magnetismoari elektroiman baten korrontea eteten denean?

Magnetismoa galtzen du.

Zein da materialik onena elektroimanen nukleoa egiteko?

Burdin

Pneumatikoak

Pneumatikoak: nahi diren efektu mekanikoak lortzeko aire konprimituaren ikasketaz eta aplikazioaz arduratzen den teknika.

Ezaugarri fisikoak

Aireak beregan indarra egitean bolumena asko gutxitzeko gaitasuna du. Airea ontzi elastiko baten barruan sartzean uniformeki zabaltzen da. Oso biskositate txikia du, beraz hodietan zehar erraz igaro edo abiatzen da. Tenperaturarekin densitate-aldaketa handiak izaten ditu.

Aire komprimituaren abantailak eta desabantailak

Abantailak

• Airea ugaria eta doanena da.
• Giro arriskutsuetan ez dago eztandarako arrisku handirik.
• Oso gutxi kutsatzen du eta ihesak erraz antzematen dira.
• Airez eragindako elementuen abiadura eta indarrak erraz erregula daitezke.

Desabantailak

• Airea tratatua izan behar da.
• Osagai pneumatikoekin

Sentsoreak: Transduktoreak eta Kaptadoreak

Kontrolatu nahi den prozesua identifikatu ondoren, aldagaiak neurtu (haiekin zuzenean erlazionatutako propietate edo lege baten bitartez) eta neurketaren emaitza modu erabilgarrian adieraztea da eman beharreko lehen urratsa.

Sentsoreak dira eginkizun hauetaz arduratzen direnak. Beraz, sentsoreak magnitude baten balioak neurtzeko eta modu egokian erabiltzeko eginkizuna duten kontrol-sistema bateko elementuak dira. Sentsoreak, izen generikoaz aparte, transduktore eta detektore edo kaptadore izenez ere ezagutzen dira.

• Transduktorea: Sarreran duen sistemaren seinalea irteeran duen sistemara transmititzen duen gailua da. Halaber, sarrerako magnitude jakin bat (fisikoa, kimikoa, etab.) errazago prozesatuko

Altzairua eta Kobrea: Ezaugarriak eta Aleazioak

Altzairua

18. Zer ezaugarri dute altzairuek?

Egituran aldaketa handiak izan ditzakete, egoera solidoa galdu gabe. Hau da, tratamendu termikoen bidez erabat alda daitezke haien ezaugarri mekanikoak, tratatutako elementuen forma aldatu gabe.

19. Definitu suberaketa eta tenplaketa.

• Suberaketa: Hozte motela.
• Tenplaketa: Hozte azkarra.

20. Definitu altzairu arruntak eta aleatuak.

Altzairu arruntak

Burdinaz eta karbonoz osatuta daude.

Altzairu aleatuak

Altzairu arruntetatik lortzen dira, horiei elementu aleatzaileak gehituta. Horren bidez, gauza asko lor daitezke: tratamendu termikoekiko sentikortasuna aldatzea, ezaugarri mekanikoak aldatzea, korrosioarekiko iraunkortasuna aldatzea, eta abar.

21. Zer motatan agertzen

Osaera

Hozteko makina erabilienak konpresiozkoak dira eta oinarrizko lau elementuz osatuta daude: konpresorea, kondentsadorea, hedapen-sistema eta lurrungailua.

Konpresorea

Fluido frigorigenoa lurrin-egoeran konprimitu egiten da. Hau egiteko, konpresorea motor elektriko batez eragiten da, eta horri W energia jakin bat eman behar zaio.

Kondentsadorea

Hemen fluido frigorigenoa hozketaren bidez likido bihurtzen da. Egoera honetan Q1 kaloria askatzen da.

Hedapen-sistema

Fluidoaren presioa txikiagotu egiten da, lurrungailuaren presiora egokitu arte.

Lurrungailua

Hemen lurrundu egiten da fluido frigorigenoa. Egoera-aldaketa hau egiteko, Q2 bero-kantitatea hartzen du ingurutik, elementuaren hozketa gertatzen delarik. Hozte-ganbaratik beroa hartzerakoan, ganbara...