Teknologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Energiaren Oinarriak eta Motak

1. Energia motak eta haien azalpenak

• Energia mekanikoa: Mugimenduari lotutako energia da.
• Energia elektrikoa: Deskarga eta korronte elektrikoei lotutako energia da.
• Energia termikoa: Beroari lotutako energia da.
• Argi-energia: Argiak berarekin dakarren energia da.
• Energia nuklearra: Erreakzio nuklearrei lotutako energia da.
• Energia kimikoa: Erreakzio kimikoek askatzen duten energia da, edo erreakzio horiek gertatzeko eman behar dena.

2. Energiaren eraldaketa eta adibideak

Zura erretzean, bertan metatutako energia kimikoa energia termiko eta argi-energia bihurtzen da.

Energia-iturriak eta Erregai Fosilak

3. Energia-iturri motak

• Energia-iturri berriztagarriak: Haizea, eguzkia...
• Energia-iturri berriztaezinak: Erregai fosilak,

Enbutizioa eta Deformazio Prozesuak

Enbutizioa: Materialari forma eman nahi zaionean erabiltzen da, matrizea eta puntzoia erabiliz. Zapalgailua helduleku gisa erabiltzen da eta materialari irristatzen utzi behar zaio. Prozesu honetan materialaren plastikotasuna ezagutzea ezinbestekoa da.

Mekanismoa eta Eragiketa Motak

• Mekanismoa:
  1. Ebakina matrizean sartzera behartzen da (izurrak handituz).
  2. Itxuratzera ematen da (izurrak areagotuz).
  3. Izurrak desagertzen dira, piezaren haustura gertatu arte.
• Eragin bikoitzeko enbutizioa: Altuera dimentsioaren %15 baino handiagoa denean erabiltzen da. Zapaltzaileak izurren sarrera ekiditen du eta fluxua bideratzen du.
• Forma emateko beste eragiketa batzuk: Tolesketa, ebaketa, ertz-tolestea, esturaketa eta rulinado-a.

Fundizioa:

Energia Motak

1. Mekanikoa:

• Zinetikoa: Mugimenduekin lotutako energia.
• Potentziala: Altuerarekin lotutako energia.

2. Energia Elektrikoa: Elektroien mugimendu edo korronte elektrikoekin lotutako energia.

3. Barne-energia: Atomo eta molekulen mugimenduekin lotutako energia.

4. Irradiazio-energia: Uhinekin lotutako energia.

5. Energia Kimikoa: Erreakzio kimikoetan agertzen den energia.

6. Energia Nuklearra: Atomoen nukleoekin lotutakoa. Bi mota:

• Fisioa: Atomo nukleoa puskatzean sortzen da.
• Fusioa: Atomo nukleoa elkartzean sortzen da.

7. Bero-energia: Tenperatura aldaketekin lotutako energia.

Energiaren Ezaugarriak

1. Metatu egin dezakegu; horri esker, behar dugunean erabil dezakegu.
2. Garraiatu egin dezakegu. Energia leku batetik bestera igaro daiteke, hura lekualdatzeko

Aginte elementuak

• Etengailuak: Elementu honek zirkuitua zabaldu edo itxi egiten du. Akzionamendu desberdinetakoak izan daitezke: palanka, giltza...
• Konmutagailuak: Elementu honek bi linea independente kudeatzen ditu; hiru kontaktu ditu. Era honetara, elementu bat edo gehiago elikatu ditzakegu bi puntu ezberdinetatik.
• Gurutzatze-konmutagailuak: Elementu honek sarrerako bi borne eta irteerako beste bi dauzka. Lau kontaktuetatik bi edo beste biak egongo dira kontaktuan, bere posizionamenduaren arabera.
• Pultsadorea: Etengailu batek duen funtzio bera du. Elementu honen bidez zirkuitua itxita edo irekita mantenduko da.
• Korronte-hartuneak edo entxufeak: Klabijen bidez, hargailuak sare elektrikoarekin hartu-emanetan jartzeko erabiltzen dira.

Argiztapen osagaiak

• Erreaktantziak:

Balbula eta Mugimendu Kontrolak

Noranzko bakarreko iratotzailea (balbula) jarriko genuke:

• Zilindrotik ahalik eta gertuen jarri behar da.
• Aire konprimituaren irteeran.
• Bi noranzkoak erregulatu nahiko bagenitu, hobe noranzko bakarreko bi iratotzaile jartzea noranzko bikoitzeko bat baino.

4/2 Balbula Biegonkorra

1.1: 4/2 balbula biegonkorra, agintea eta itzulera pneumatikoa.

Mugimenduaren Analisia

Ardatz horizontalean denbora agertzen da. Maldak abiadura adierazten digu. Malda handiagoak higidura azkarragoa dela esan nahi du, eta malda gutxiago, zurtoinak astiroago irteten duela.

Materialen Propietateak eta Analisiak

Materialen Propietate Mekanikoak

Propietate mekanikoak:

• Xaflakortasuna: Norabide guztietan deformatzeko duen gaitasuna.
• Elastikotasuna: Gorputz

Korronte Elektrikoaren Garraioa: Azpiestazioetatik Etxebizitzara

Babes kutxa orokorra

Hor, instalazioa babestu eta zaintzeko elementu guztiak atarian egoten dira.

Linea banatzailea

Babes kutxa orokorraren eta kontadore gelaren arteko konexioa da.

Kontadore gela

Etxebizitza bakoitzean kontsumitzen den energia neurtzeko kontadoreak egoten diren gela.

Deribazio linea indibidualak

Kontadorea eta etxebizitza bakoitzaren barruko instalazioaren arteko konexioa egiten dute.

Eraikin guztiaren lur-hartuneko sarea

Zirkuituan korronte-ihesak badaude, sare honetako kableen bidez lurrera bideratzen du.

Transformadoreak: Korronte elektrikoa garraiatzean galerak gutxitzeko, tentsio altuan jartzen da transformadore batzuei esker. Garraiatu ostean, kontsumitu ahal izateko,...

Aleazioak: Definizioa, Propietateak eta Baldintzak

Aleazio bat bi elementu kimiko edo gehiago batzean lortzen da. Gutxienez horietako bat metalikoa izan behar du, eta emaitzak izaera metalikoa du. Nahasteko proportzio handienean dagoen metalari oinarria deitzen zaio, eta gehitzen zaion beste elementuari aleatzailea.

Aleazioen propietateak hasierako metalenak baino hobeak izaten dira. Aleazioa sortzeko bi baldintza bete behar dira:

1. Elementuak egoera likidoan nahasgarriak izatea, eta solidotzean nahasketa homogeneo bat lortzea.
2. Emaitzak izaera metalikoa izatea.

Burdina eta Karbono Aleazioak

Oinarriaren eta aleatzailearen proportzioek zerikusia dute aleazioaren izaeran.

Altzairua

Altzairua sortzeko burdina eta karbonoa nahasten dira. Altzairuan osagai...

Pizte-Bobinaren Barne Egitura

Pizte-bobina baten barruan bi bobina aurki ditzakegu: bata, bobina primarioa, eta bestea, bobina sekundarioa. Horrez gain, nukleo magnetiko bat dago, bobinatuak banatzen dituena.

Tentsio altuaren sorrera bi zatitan banatzen da:

1. Kargan: Etengailuak zirkuitua ixten duenean, bobina primarioak ez du bateriaren tentsio guztia berehala barneratzen, baizik eta era progresiboan. Hau bobinan bateriak duen tentsioaren kontrako tentsio bat induzitzen delako gertatzen da. Horregatik, ez dio hain erraz kargatzen uzten (karga-denbora).
2. Deskargan: Zirkuitua irekitzen denean, intentsitate handiko eremu magnetikoa sortzen da, azkar aldatzen dena. Honek tentsio handia induzitzen du sekundarioan.

Aurrerapen Zentrifugoaren Funtzioa

Honen...

Ingurumen-erronkak eta uraren tratamendua

Gehiegizko arrantza: Itsas espezie asko harrapatzen dira herrialde garatuek gero eta gehiago eskatzen dutelako. Jarduera horren ondorioz, espezie askoren populazioak murrizten ari dira.

Uraren potabilizazioa eta arazketa

• Potabilizazioa: Ura tratatzeko prozesua da, non agente patogenoak eta kutsagarriak kentzen zaizkion urari kontsumorako egoki bihurtzeko.
• Arazketa: Hiri-hondakin urei tratamendu bat egin behar zaie, hirietan sortu den zikinkeria eta kutsadura kentzeko.

Materialen aplikazioak aeronautikan eta medikuntzan

Aeronautika

• Zeramikoak: Beroarekiko duten erresistentzia handiagatik erabiltzen dira.
• Konpositeak: Puskagaitzak eta arinak dira. Material horiei esker, espaziontziak ez dira jada erretzen atmosferan

Zirkuitu Elektrikoaren Atalak

Elektrizitate-sorgailua: Tentsioa desoreka elektriko baten ondorioz sorturiko egoera da, eta korronte elektrikoak egoera hori zuzentzeko ahalegina egiten du. Sorgailuak karga elektrikoen desoreka mantentzen du, borneen artean (tentsio handiko kontaktuak).

Elektrizitate-hargailua: Energia elektrikoa beste edozein energia mota bihurtzeko eta ondo kontrolatzeko.

Eroaleak: Zirkuitu bateko elektroi-jarioa ahalik eta gehien erraztu behar da, sorgailutik hargailura ahalik eta galera txikienarekin heltzeko. Elektrizitateari igarotzen uzteko gaitasun onena ala txarrena kuantifikatzeko erabiltzen den magnitudea erresistentzia espezifikoa edo erresistibitatea da.

Kontroleko elementuak: Zirkuituaren ibileran eragina duten...