Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Digitalizazioa

Digitalizazioa: teknologia digitala ekonomia osoan ezartzen da, eta kontsumoari, produzioari, enpresen antolamenduari eta horiek kudeatzeko moduari eragiten die.

Big Data

Big Data: abiadura handian sortzen diren hainbat motatako datuen bolumen handia da, eta algoritmo egokien bidez prozesatu ondoren, informazio erabilgarria eta baliotsua lortzeko aukera ematen du.

Adimen Artifiziala

Adimen artifiziala (AA): makinek giza arrazoiketa imitatzeko duten gaitasuna da, jasotzen duten informaziotik abiatuta zereginak egiteko eta etengabe hobetzeko. Ikaskuntza auto-matikoa AAren parte da, eta ikaskuntza sakona horren azpimultzo bat da.

3D Teknologiak

3D teknologiak: objektu edo irudi bat erreala balitz bezala birsortzeko aukera ematen du, eta...

EGIA:

• Laguntza erlazioan, zainketa plana tarteko fasean egiten da.
• Laguntza erlazioan, pazienteak rol pasiboa dauka eta profesionalak erantzunkizun rola.
• Ospitalizazioak pertsona nagusiengan desorientazioa, estresa, asaldura eta erasokortasuna sor ditzake.
• Laguntza erlazioa laguntza asistentziala, psikologikoa eta soziala moduan ulertu behar da.
• Laguntza erlazioan, pazienteak beharrezkoak dituen zainketak ezagutzen dituela ziurtatuko dugu azken fasean.
• Prozesu akutu baten agerpena bortitza da.
• Gaixotasun akutu baten ospitalizazioaren ondorioz, jokaera erregresiboak zahartzaroan agertzen dira gehienbat.
• Paziente akutu kirurgikoak ingreso ospitalarioa behar dutenak dira.
• Paziente kirurgiko batek informazioa eskatzen badizu, oinarrizko informazioa eskaini,

Bulkada Gutxitzearen Teoria (C. Hull)

Hull-en teoria homeostasi kontzeptuan oinarritzen da:

• Homeostasi fisiologikoa: Organismoek duten joera egoera normaletik ematen diren desbideraketak zuzentzeko eta, horrela, barne orekari eusteko.

Barne-desoreka batek (egarria) premia bat sortzen du (ura), eta horrek bulkada bat eragiten du (edatea).

Jokabide motibatuaren helburua bulkada hori gutxitzea da, barne oreka berreskuratuz.

Motibazioaren Formula

Motibazioa (erantzunaren indarra) hiru elementuren funtzioa da: ohitura (H), bulkada (D) eta K (pizgarria).

E = H x D x K

Hiru elementu horien biderketa zenbat eta handiagoa, orduan eta motibazioa handiagoa.

• E: Indarra
• H: Habit (Ohitura)
• D: Drive (Bulkada)
• K: Pizgarria

Motibazioaren Teoria Kognitiboak

Sarrera

Gizakiok...

Paziente Helduaren Osasun Kezkak eta Eraginak

Zergatik da sentikorragoa paziente heldua?

Aro honetan osasunak kezka gehiago sortzen ditu; pertsona sentikorragoa da gaixotasunaren aurrean edo gaixotasunaren susmoaren aurrean. Sufrimendua, ezinegon fisiko eta psikikoa, antsietatea, egin beharreko frogei beldurra edo frustrazioa eragin ditzakete, besteak beste.

Paziente helduaren eskubideak gaixotasunarekiko

Pertsona helduak nolako osasun arreta jasoko duen ezagutzeko eskubidea du: diagnostikoa, gaixotasunaren bilakaera, tratamenduak eragin ditzakeen bigarren mailako efektuak eta arrisku posibleak. Zuzen tratatua izateko eta bere kezkak eta zalantzak entzunak izateko eskubidea du.

Gaixotasunaren eragina paziente heldu baten familian

Kideek ekonomikoki...

Spencer eta Darwinismo Soziala

Naturalista, psikologo eta soziologoa zen Herbert Spencer. Darwinismoa gizartearen garapenera eta gizateriaren historiara estrapolatu zuen. Aldaketa sozialak, beraz, prozesu biologikoen antzera gertatzen dira. Estatu bat osatzen duten banakoen multzoa ez da osotasun homogeneoa, baizik eta banako bakoitzak bere interesen arabera jokatzen du, aske. Horregatik, banakoen interesak interes sozialen gainetik jartzen dira beti.

Spencerrek proposizioak oinarrizko printzipio batzuetan laburbildu zituen: elkarren artean lehian eta salerosketan arituko diren banakoak dira gizarte-antolaketaren oinarria; beraz, gobernuak ordena publikoari eutsi besterik ez dio egin behar. Estatuaren zeregina jabetza pribatua bermatzea eta merkatuan...

1. Mielinizazioa eta Nerbio-sistemaren Garapena

Zer da mielinizazioa? Noiz hasten da?

Mielinizazioa, mielogenesia ere deitua, nerbio-sistemako zelulak mielinaz estaltzeko prozesua da. Mielina lipidoz (gantz-substantziez) eta proteinez osatutako gai zuri bat da, nerbio-bulkaden transmisioa optimizatzen duena. Mielinizazioa funtsezkoa da nerbio-sistemaren garapen egokirako, babes funtzioa betetzen baitu. Prozesu hau fetu-aroan hasten da, jaio aurreko hilabeteetan, eta haurtzaroan zehar jarraitzen du, bereziki lehenengo bi urteetan.

2. Nerbio-sistemaren Fisiologia

A) Nerbio-sistema periferikoaren zati nagusiak:

• Sistema autonomoa (begetatiboa): Borondatez kanpoko prozesuak kontrolatzen ditu, hala nola bihotz-taupadak eta digestioa.
• Sistema somatikoa:

Kontzientzia Morala

Moralki ona dena eta txarra dena bereizteko printzipioak hautemateko gaitasuna, eta, bestetik, printzipio horiek egoera jakinetan aplikatzen jakitea da kontzientzia morala. Gaitasun hori mantso garatzen da, ikasten eta gure bizipenei buruz gogoeta egiten badugu. Honek 3 funtzio nagusi ditu:

• Gidatzea: Kontzientziak guri gidatzen gaitu, baina ez digu indarrez inposatzen egin behar duguna.
• Funtzio autokritikoa: Judizio praktikoak kontuan hartzen ez ditugunean gertatzen da. Egiteko agintzen diguna egiten ez badugu, ahots batek aurpegiratzen digu. Agindutakoa betetzeak gogobete egiten gaitu.
• Judizio praktikoak sortzea: Egoera zehatzetan erabili ahal izateko judizioak sortzen ditu. Judizio hauek printzipio orokorrak eta jomuga duten

Oroimena: Informazioa eskuratzeko, biltegiratzeko eta berreskuratzeko gaitasuna. Ikasten eta oroitzen dugunari esker gara garena. Oroitzapenik gabe ezinezkoa da nor garen jakitea eta gure bizitzak ez du zentzurik.

Sarrera: Oroimena ez da biltegi ezta liburutegi bat ere, gorde eta sortu egiten duen gaitasun bat baizik, gogamen sortzaile bat. Memoria ez da errealitate unitario bat, ezta perfektua ere; akatsak, distortsioak eta ilusioak jasan ditzake.

Oroimenaren Funtsezko Prozesuak

• Kodetzea: Informazioa jasotzea; arreta oso garrantzitsua da.
• Biltegiratzea: Informazioa antolatzea, kontzeptu edota eskematan.
• Berreskurapena: Beharrezkoa denean oroitzapenak berreskuratzea.

Oroimen Kolektiboa

Oroimen kolektiboa: Talde baten oroitzapen multzoa, belaunaldiz...

Sarrera: Trebetasun Sozialen Garrantzia

• Komunikazioa hobetzea
• Enpatia hobetzea, entzuten ikastea
• Asertibitatea hobetzea
• Garapen morala eta adimen emozionala sendotzea
• Autoestima hobetzea

Ahozko Komunikazioa

Hizketan ari garenean, jatoritasuna, interesa eta enpatia erakutsi behar ditugu.

Saiatu:

1. Agurtzen eta gure burua jator aurkezten
2. Hitz egitean, begietara begiratzen
3. Hirugarren pertsonei goraipamenak egiten, pertsona horretaz sentitzen edo ezagutzen ditugun alderdi onak nabarmenduz
4. Biok bizi dugun egoera komun horretaz iruzkinak edo galderak egiten
5. Ezagutzen dugunaz iruzkinak edo galderak egiten

Saihestu:

1. Ironiaz edo topiko kaltegarrien bidez hitz egitea
2. Inoren gainetik modu mespretxuz jartzea
3. Esaldietan dogmatiko agertzea
4. Elkarrizketari hasiera emateko iruzkin