Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Nerbio-sistema estimuluak aztertzeaz arduratzen da, hala kanpokoak nola barnekoak, bai eta gorputzak funtzionatzeko behar dituen erantzunak prestatzeaz ere.

Nerbio-sistemaren atalak

• Nerbio-sistema zentrala: Gorputza eta haren jarduerak kontrolatzeaz arduratzen da.
• Nerbio-sistema periferikoa: Nerbio-bulkadak hartzaileetatik nerbio-sistema zentraleraino igortzen ditu, eta NSZtik efektoreetara ere bai.

Nerbio-sistema zentrala

Entzefaloak eta bizkarrezur-muinak osatzen dute, eta biak burezurrak eta bizkarrezurrak babestuta daude, hurrenez hurren.

Entzefaloa

Burezurraren barruan dago.

Garuna

Garunean, gure borondatezko jarduerak zuzentzen dituzten aginduak aztertu eta prestatzen dira. Halaber, pentsamendu, oroimen, hizkuntza, ikaskuntza eta abarren arduraduna...

Komunikazioaren Oinarriak eta Erretorika

Erretorikaren Kanonak

• Inventio: Komunikatzaile on batek sormenari, arrazoiari eta jakinduriari leku eman behar die testuinguru koherente batean.
• Elocutio: Hizkuntzaren eta estiloaren erabilera zaindua. Hizkuntza argia eta egokitua. Irudien eta metaforen erabilera. Tonu eta estilo egokia. Ezinbestekoa da entzuleengan inpaktua sortzeko eta mezuaren estetika indartzeko.
• Memoria: Buruz ikastea eta oroimen estrategikoa komunikatzaile baten konfiantza eta koherentzia hobetzen dituzte. Egitura eta puntu nagusiak gogoratzea. Adibideen eta datuen integrazioa. Komunikazioaren erresilientzia da. Akatsen beldurra murriztea eta erantzuteko azkartasuna.

Ahozkotasunaren Garrantzia (Uxueren Aholkuak)

• Ahozkotasunaren garrantzia

Ikaskuntzaren Oinarri Neurozientifikoak

Gure pentsamendu, beldur, desira, ideia eta hautematen dugun guztia gure burmuinean dago.

Oso modu sinplifikatuan esan dezakegu neuronak direla informazioa gorde eta transmititzen duten zelulak.

Neuronak bata bestearekin konektatzen dira. Neuronen arteko sinapsiek edo konexioek zirkuituak edo patroi neuronalak eratzen dituzte, eta horiek osatzen dute ikaskuntzaren oinarria.

Garunak epe laburreko memoria bat du, arreta eskaintzen diogun hori gordetzen duena, eta lan-memoria deitzen zaio.

Gilles-Éric Séralini neurozientzialari frantziarrak, 1989an, asko erabili zen kontzeptu bat sortu zuen: «garunaren moduak». Séralinik azaltzen du garunak bi egoera nagusitan egoteko joera duela. Gure lan-memoria erabiltzen...

Gaixotasun neoplasikoek, Espainiako Estatuan hilkortasun tasa oso altua dute. Horregatik, oso garrantzitsua da diagnostiko goiztiarra eta tratamendu eraginkorra aplikatzea. Neoplasia mota asko daude eta sailkapen desberdinak egin ohi dira: klasifikazioaren, lokalizazioaren eta histologiaren arabera; baita garapenaren, eboluzioaren eta pronostikoaren arabera ere. Dibertsitate handi honengatik diagnostiko oso ugariak egon daitezke. Diagnostiko bakoitzak bere tratamendu espezifikoa izango du, baina orokorrean hurrengo prozedurak aurkituko ditugu alta-txostenetan:

Minbiziaren Diagnostiko Prozedurak

Anamnesia eta esplorazio fisikoa egongo dira, beste gaixotasunetan bezala. Aurrekariak garrantzi berezia izango dute, bai familiarrak, baita pertsonalak...

Soziologiaren Oinarrizko Kontzeptuak

1. Gizarte bateko: Desbideraketak
2. Gizarte atal: Funtzionalismoa
3. Umeek zein helduek: Gizarteratzea
4. Ikerketa: Hipotesia
5. Pertsonek: Elkarrekintza ez fokalizatua
6. Ezaugarri: Gizarte rola
7. Gizarte talde: Etnografia
8. Gizarte bizitzako: Gizarte balioak
9. Egoera: Teoria
10. Bizitzan zehar

Irudimen Soziologikoa eta Giltzarriak

Irudimen Soziologikoa

Soziologia ikasteak mundu inguruko gure interpretazio pertsonaletatik urruntzea esan nahi du, gure bizitza osatzen duten gizarte-eraginei begiratzeko.

Irudimen Soziologikoaren Hiru Giltzarri Nagusiak

• Partikularrak Orokorrean Identifikatzea: Adibide zehatzak aztertuz, bizitzaren pauta orokorrak identifikatzean datza.
• Ezagutza Kontra-intuitiboa Identifikatzea: Ezagutza soziologikoaren izaera kontra-

Premiak eta Laguntzak

Aniztasun funtzionala dutenei zuzendutako esku-hartze terapeutiko eta sozialek pertsona horien bizi-kalitate gorena lortzea izan behar dute helburu. Bizi-kalitatea gorena izan dadin, ahalik eta autonomia handiena bermatu beharko litzateke, gizartean modu aktiboan inplika daitezen. Helburu horretara zuzendutako programa eta proiektuak egiteko, haien premiak ezagutu behar ditugu. Premiak lau taldetan multzoka ditzakegu:

• Autonomiari dagozkionak
• Komunikazioari dagozkionak
• Sozioafektiboak
• Hezkuntzan, gizartean nahiz lanean integratzeari dagozkionak

Autonomia Premien Arreta

Mugikortasun mugatua dutenek egunerokotasuneko jarduerak egiteko edo mugitu eta orientatzeko arazoak izaten dituzte, autonomiari dagokionez. Eragindako funtzioaren...

1.0 Osasun-Hezkuntza: Oinarrizko Kontzeptuak

1.1 Osasun-Hezkuntza: Oinarrizko Kontzeptuak

Osasun kontzeptua: Gorputzaren funtzionamendu normala esan nahi du.

Osasun-hezkuntza: Osasuna hobetzeko orientazioa, gomendioak eta jarduerak biltzen ditu.

Pertsona bakoitza informatu, kontzientziatu eta gaitzea du helburu, banako osasuna eta osasun kolektiboa defendatzeko eta sustatzeko beharrezkoak diren ezagutzak, ohiturak eta jarrerak bereganatuz. Horretarako, honako hauek dira funtsezkoak:

1. Norberaren eta inguruko pertsonen osasunerako egoera arriskutsuak saihestea.
2. Aditu eta teknikarien laguntza profesionala eskatzeko trebetasunak eta jarrerak sustatzea, bai herrietan, bai lantokietan.
3. Osasuna gizarte osoaren zeregina eta lehentasunezko zeregina dela kontzientziatzea,

Antropologiaren 4 Atal Nagusiak

• Antropologia biologikoa/fisikoa: Giza espeziearen azterketa. Gizakiaren jatorria eta eboluzioa, ezberdintasun fisikoak, ezaugarri eta aldaketa genetikoak, eta ingurune-egokitzapen fisiologikoak aztertzen ditu (gizakien oinarri biologikoa eta animalien jatorria aztertuz).
• Antropologia kulturala eta gizarte-antropologia edo antropologia soziala: Kultur eta gizarte-aniztasuna aztertzen du, gaur egun eta iraganean. Tradizioak, sinesmenak eta gizarte bateko kultura aztertzen ditu.
• Arkeologia: Iraganeko portaerak eta arrastoak aztertzen ditu.
• Antropologia linguistikoa: Hizkuntzen aniztasuna aztertzen du.

Antropologia, Etnologia eta Etnografia

Antropologia eta etnologia nahiko antzekoak dira. Etnografia, ordea, ez.

Etnografia

(...

1. Oinarrizko Kontzeptuak

Haurraren Kontzeptuak

Hazkuntza: Pertsonak bizitza osoan izaten dituen eta erraz behatu, neurtu eta zenbatu daitezkeen aldaketei dagokie, hala nola, altuera, pisua, torax eta buruaren perimetroa.

Heltzea: Izaki bizidunen proiektu genetikoan komunak diren eginkizunak burutzeko gaitasuna da. Informazio horien erregulartasuna dela eta, pertsonek garapen-sekuentzia berdinak izaten dituzte. Heltzea prozesu biologikoari oso lotuta dago.

Garapena: Aldaketa psikologikoei dagokie. Gizakien berariazko eginkizunen prestakuntza mailakatuari dagokio: mintzaira, arreta, oroimena, emozioak, izaera…

Aldagai kualitatiboak ditu, bi atal nagusitan banatzen direnak: 1) sozioafektiboa 2) psikomotorea.

Ikaskuntza: Ikaskuntza edo esperientzien...

Haurraren loa guraso askorentzat erronka izan daiteke. Hainbat aditu eta metodo daude eskuragarri, bakoitza bere ikuspegiarekin. Artikulu honetan, Eduard Estivill, Pikler metodologia eta Rosa Jové adituen ikuspegiak aztertuko ditugu.

Eduard Estivill: Loaren Entrenamendu Diziplinatua

Eduard Estivill loaren entrenamendu-tekniketan duen ikuspegiagatik ezaguna da, hala nola Estivill metodoa edo "Ferberizazioa". Loari dagokionez muga argiak ezarri eta haurtxoaren independentzia sustatu nahi du, bere kabuz lo egiteko.

Lo-arazoei aurre egiteko ikuspegi egituratuagoa eta diziplinatuagoa gomendatzen du, haurra aldi laburretan negarrez uztea barne har dezaketen estrategiekin, auto-kontsolazioa sustatzeko. Haren ikuspegia emaitza azkar eta eraginkorretara...