Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Erantzun-eskalak: Galdetegietako oinarrizko lau motak

Galdetegietan erantzunak jasotzeko lau eskala nagusi daude:

• Eskala nominala: Oinarrizkoena da; elementu bat identifikatzeko edo sailkatzeko balio du. Zenbaki bakoitzak objektu bat adierazten du. Maiztasunarekin edo modarekin du zerikusia.
• Eskala ordinala: Irizpide zehatz batean oinarriturik, elementuak hierarkizatu eta sailkatzen ditu. Zenbakien arteko distantziak ez du esanahi zehatzik.
• Tarteen eskala: Zenbakiek objektuen arteko desberdintasunak eta distantziak neurtzeko balio dute (adibidez, 1-10 eskala).
• Arrazoizko eskalak: Eskalarik indartsuena da; zenbakien arteko erlazioak esanguratasun handiz interpreta daitezke.

Oharra: Eskala altu batetik baxuago batera pasa daiteke, baina ez alderantziz....

Zer da sozializazioa?

Sozializazioa gizarteratze-prozesua da; pertsonak gizartekide izaten ikasten duen bidea. Prozesu honen bidez, gizabanakoak gizartearen sentitzeko, pentsatzeko eta jarduteko moduak barneratzen ditu.

1. Lehen sozializazioa

Haurtzaroan gertatzen da. Fase honetan, gizarte-taldearen ohiturak eta ereduak bereganatzen dira:

• Lotura afektiboak: Senide eta kideen bidez rolak ikasten dira.
• Izaera: Gizabanakoak ez dauka prozesuaren inguruko kontzientziarik; jolasaren bidez ikasten da.

2. Bigarren sozializazioa

Heldutasunean ematen da. Gizabanakoak erabaki kontzienteak hartzeko gaitasuna du:

• Metodologia: Jolasez, sariez eta zigorrez gain, arauen transmisioak eta komunikazio esplizituak garrantzi handia dute.
• Kontzientzia: Sozializazioa kontzientea

Norbere Burua: Kontzeptua eta Garapena

Norbere buruaren kontzeptua garatzeak aurrerapen garrantzitsua dakar garapen emozionalean. Esperientzia emozional subjektiboa da. Helduek laguntzen diete haurrei beren esperientzia emozional bakoitza ulertzen, zer kolore eta kontzientzia maila duen jakiten.

Hasierako egoeran, ez dago subjekturik. Umea subjektu bihurtzen da bere buruaren kontzientzia hartzen duenean, 2 urte inguru dituenean. Une horretan hasten da hizkuntzaren agerpena.

Familia-testuinguruak ere garrantzi handia du, gurasoak eta zaintzaileak direlako emozioei esanahia ematen dietenak.

Piaget: Ezagutzaren Garapena

Piageten asmoa ezagutza zer den eta gizakiak nola bereganatzen dugun jakitea da, intuiziozko ezagutzatik ezagutza zientifikora igaroz....

Oinarrizko Kontzeptuak

Inteligentzia Motorra

Adierazpen honek nabarmendu nahi du inteligentzia, motrizitatearen arabera garatzen den inteligentzia, ekintza motorraren antolaketa-printzipioen iturri izan daitekeela.

Inteligentzia Soziomotorra

Elkarrekintzan diharduten pertsonek egoera soziomotorretan adierazteko eta erabakitzeko erabiltzen dituzten gaitasun kognitiboak.

Erabaki Motorra

Gauzatzean, egoera zehatz bateko ziurgabetasunarekin loturiko hautaketa bat adierazten duen portaera motorra. Erabaki horren berezitasuna ekintzaren garapenean zehar portaera motor bihurtzea da, eta arian-arian hartzen du parte zeregin motorraren ebazpenean.

Dezentralizazio Soziomotorra

Honen baitan, ekintza batean diharduen pertsona batek beste parte-hartzaile baten...

Hitz Jolasak eta Aho Korapiloak

Hitz jokoak: Antzinako Grezian dute jatorria. Garai hartan, igarkizunak, paradoxak eta hitz jokoak asmatzen zituzten hezkuntza sustatzeko. Denbora-pasak dira, jolasteko eta dibertitzeko egokiak izateaz gain, hezkuntzarako ere oso onuragarriak dira, sormena eta hizkuntza, ortografia eta erredakzioa garatzen laguntzen baitute; horrela, hizkuntza zabalagoa izango da. Pentsamendua erne mantentzea eskatzen dute; horregatik, uste da honelakoak lantzean adimena aktibo mantentzen dela eta denboraren poderioz gaitasunak garatzen doazela.

Hitz joko batzuk:

• Anagrama: Beste hitz bateko letrak edo silabak era batera ordenatuz sortzen den hitz berria da. Literaturan figura erretoriko moduan erabiltzen da.
• Paradoxa: Kontraesana

Ezaugarrien teoriak edo ikuspegi korrelazionala

Izaera kuantitatiboa (ezaugarrien kantitatea) duten ikerketetan oinarritutako ikuspegia da, lagin handiak erabiliz. Ezaugarriak jarrerazko joerak eta joera emozional eta kognitiboak dira.

Bost faktoreen ereduak pertsona baten nortasuna markatzen duten bost dimentsio nagusi proposatzen ditu:

• a) Neurotizismoa
• b) Kanporakoitasuna edo estrabertsioa
• c) Erantzukizuna
• d) Adeitasuna
• e) Esperientziekiko irekiera

1. Eysenck-en eredua

Analisi faktorialeko tekniketan oinarritutako eredua da. Hierarkia bat jarraitzen du: erantzun espezifikoak → ohiko erantzunak → ezaugarri orokorrak → oinarrizko motak edo superfaktoreak.

Bere teoria superfaktoreetan oinarritzen da:

• Kanporakoitasuna edo estrabertsioa vs. barnerakoitasuna

Sentsazioa eta Pertzepzioa: Oinarrizko Kontzeptuak

Sentsazioa prozesu bat da, zeinaren bidez zentzumen-informazioa eta zentzumen-datuak garunera iristen diren. Normalean, edozein estimuluk eragiten duen sentsazioa aniztasunean sortzen da. Garunean sortzen den inpresioa da, kanpoko edo barruko ingurunetik etorritako estimulu baten ondorioz zentzumen-errezeptore batean izandako kitzikapenak eragiten duena.

Pertzepzioa

Estimuluak antolatu eta objektu batzuk beste batzuengandik bereizi ahal izateko aukera da. Pertzepzioa oinarrizko funtzio kognitibotzat hartzen da, eta horrek esan nahi du objektu bat dela, ezaugarriak dituela eta abar kontzientzia hartzea dela.

Gestalt Legeak: Pertzepzio-antolakuntza

• Pagnantzia edo itxura onaren legea: Gizakien pertzepzio-

1. 1. Tractatus: Proposizioen zentzua eta motak

2. Proposizio batek forma logiko bera eduki behar du gertakari atomiko bat adierazteko; hau da, forma logikoa da zentzua ematen duena. Oro har, proposizio guztiek, proposizio izateagatik, zentzua izan behar dute.

   Tractatusen ikus daitekeenez, teknika logiko batzuen laguntzaz, mota askotako proposizioak azter daitezke irudi atomikoen eta haien konbinazioen bidez. Proposizio batzuetan horrelako analisirik ezin denean egin, proposizio horiek pseudo-proposiziotzat hartzen dira, izan ere, haiek munduari buruz inolako irudirik ez dakarte. Horien artean daude filosofia-proposizioak. Metafisika-proposizioek munduaren logikaren forma deskribatzen saiatzen dira, nahiz eta hori ezinezkoa izan.

   1) Proposizio egiazkoak

1. Fixismoa

XIX. mendean teoria eboluzionistak sortu arte, fixismoak azaltzen zuen biziaren aniztasuna. Ikuspegi erlijiosoarekin bat etorrita, espezie guztiak independenteak direla eta sortu zirenetik beren horretan iraun dutela, inolako aldaketarik gabe, esaten du.

2. Gizakiaren berezko ezaugarriak

Fisiologia eta anatomia

• Zutik ibiltzeko joera: Pelbisa pongidoek baino laburragoa da.
• Bizkarrezurra: Burmuinarekin lotuta dago.
• Esku askeak: Gauzak erabiltzeko ahalmena ematen dute.

Burmuinaren garapena eta gaitasun kognitiboak

Gizakiaren entzefaloa txinpantxearena baino 3 aldiz handiagoa da. Neurofisiologo batzuen ustez, sinbolizazio-ahalmena da animalietatik bereizten gaituena.

• Kontzientzia: Errealitatea eta bere burua ezagutzeko gaitasuna.
• Arrazionaltasuna:

MAILA T ESTADIOAK:

-1.Konbentzi aurreko maila: 1.estad: Moral heteronomoa. Arauen menpe egotea. 2.Estad: Indibidualista/Instrumentala. Interes propiogatik arauak betetzea.

-2.Konbentzio maila: 3.Estad: Pertsonen arteko harremanak izateko aukerak. Beste iritziak garrantziak. 4.Estad: Sistema soziala eta kontzientzia. Konpromisoa betetzea. 

-3. Konbentzio osteko maila. 5.Estad: kontratu soziala haurrak bere eskubideak. 6.Estad: Etika-printzipio unibertsalak. Besteei egitea espero dezuna.

HOFFMAN: 4 maila.

-Enpatia orokorra: ez nia t bestea bereizten.

-Enpatia egozentrikoa: beste haurra negar berarekin serikusia ez duen arrazoiagatik izan  daitekela konturatu. Bera lasaitzeko balio duen gauzak, bestea lasaitzeko ere balio duela pentsatu.

-Beste sentimendukiko...