Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

GAIA: BOLU 1: EUSKAL HERRIA FRANKOREN DIKTADURAN ZEHAR (1937-1975)

AUTARKIA (1939-1959): ERREPRESIOA ETA MISERIA

Gerraostea: Errepresio Politiko eta Soziala

Espainiar nazionalek euskal lurraldea okupatu zutenean, garai zailak hasi ziren euskaldunentzat. Askatasun publikoa mugatu egin zen eta II. Errepublikari leialtasuna erakutsi ziotenen aurkako errepresioa hasi zen, kartzela, fusilamenduak eta erbestea nagusituz.

1939 arte bizitako Gerra Zibilak ondorio demografiko gogorrak ekarri zituen, hildako asko egon baitziren eta jaiotze tasa izugarri txikitu zen. Gainera:

• Euskaraz hitz egitea debekatuta zegoen.
• Euskal izenak debekatuta zeuden.

Autarkia: Depresio Ekonomikoa eta Miseria

Euskal industria matxinatuen esku geratu zen. 1950. hamarkadan, egonkortze...

Globalizazioa: Ikuspegi Aitzindaria eta Ekarpenak

Ikaskuntza ez da irakasten den horretan oinarritzen (curriculum-irakasgai baten edo gehiagoren edukietan), baizik eta irakasleen ahaleginak ezarri nahi dituen harremanetan. Alde batetik, nabarmentzen da irakasteko garaian ikasleek egin beharreko ikaskuntza-sekuentzia osoari ematen zaion funtzioa, eta irakasleak ikasleen erantzunei buruz egiten duen interpretazio esanguratsuari ematen zaiona. Bestetik, balio berezia ematen zaie irakasleek planteatutako jardueren, asmoen eta baliabideen artean sortzen diren komunikazio-harremanei, baita ikasle bakoitzak aldez aurreko ezagutzetatik abiatuta plantea ditzakeen loturei ere.

Zer Ebaluatu Behar Da?

Umeen jarrera ebaluatzea oso konplexua da; horregatik,...

Gerra Zibila Euskadin

Testuingurua

1936ko uztailaren 18an, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, euskal lurraldea bi eremutan banatu zen: Araba eta Nafarroa, alde nazionalean; eta Bizkaia eta Gipuzkoa, Errepublikaren alde.

Gerraren Hasiera

Araba eta Nafarroa azkar bereganatu zituzten nazionalek, agintari militarren eta eskuineko alderdien laguntzarekin. Gipuzkoan altxamendu bat egon zen, baina ezkerreko indarrek eta Guardia Zibilak zapuztu zuten. Bizkaian, ordea, ez zen borrokarik izan hasieran.

Gipuzkoako Defentsa Batzarra

Gerra hasi zenean, Gipuzkoako Defentsa Batzarra sortu zen (CNT, EAJ eta Fronte Popularra osatua). Hala ere, talde hauen arteko desberdintasunek gatazka gogorrak eragin zituzten.

Irun eta Donostiaren Galera

Abuztuaren amaieran, Mola...

A) Kanten garai aurrekritikoa

Kanten ikuspegitik, ezagutza zientifikoa aztertzerakoan arrazionalismoak eta enpirismoak balio handia zuten. Bi ikuspegu hauek ezagutza zientifikoaren aldekoak ziren, eta pertsonaren ezagutza-kapazitateari itxaropen handiak jarri zizkieten.

Arrazionalismotik baloratzen zuena

• Metodo zientifiko arrazionalistak: Descartes, Newton, Wolff bezalako pentsalarien metodoak miretsi zituen.
• Giza arrazoimenaren indarra: Kantentzat, giza arrazoimenaren indar ezagutzailea ezinbestekoa da zientzia egiteko.
• Matematika eta eraikuntza zientifikoa: zientziaren eraikuntzarako matematika funtsezkoa dela onartu zuen.

Enpirismotik baloratzen zuena

• Hume, Locke eta antzekoen natur zientzien ikerketa esperimentala baloratu zuen.
• Natur zientziak

Legezkotasuna:

Ekintza edo instituzio batek legeak betetzen dituen ala ez da. Gizarte-ordenaren eraikuntzan etika eta politika zein lotuta dauden zeharo argi geratzen da hau bereizten badugu.

Legitimitatea:

Ekintza edo instituzio bat justifikatuta dagoen ala ez da. Gizarte-ordenaren eraikuntzan etika eta politika zein lotuta dauden zeharo argi geratzen da hau bereizten badugu.

Deliberazio demokrazia:

Deliberazioak alde onei eta txarrei nahiz helburuei eta bitartekoei buruzko eztabaida arrazionalak dira. Deliberazioa da eginkizun demokratikoaren gakoa sistema politiko batean. Demokratikoa izango bada, deliberaziozkoa behar du izan.

Sistema demokratikoak lau alderdi bermatu behar ditu:

• Gutxieneko justizia-maila ziurtatzea.
• Ordezkaritza-mekanismoak hobetzea.

Nekazaritza: Faktore Fisikoak eta Giza Faktoreak

Nekazaritza lurra lantzea da, giza eta animalia kontsumorako elikagaiak eta industriarako lehengaiak eskuratzeko.

Zenbait faktore fisikok eta giza faktorek eragina dute nekazaritzan.

Nekazaritzaren Faktore Fisikoak

Hiru dira nekazaritzan eragina duten faktore fisiko nagusiak:

• Klima. Landare bakoitzak tenperatura, eguzkialdi eta hezetasun jakin batzuk behar ditu hazi ahal izateko. Horregatik, klima-zona bakoitzean, labore batzuk hobeto hazten dira beste batzuk baino.
• Zenbait klima-faktorek nekazaritza oztopatzen dute. Laboreak ez dira hazten oso tenperatura altuko lekuetan, tenperatura baxukoetan edota oso euri gutxi edo euri gehiegi egiten badu.
• Erliebea. Altitudean igo ahala, tenperaturak behera egiten

Emozioak eboluzioan eta bizitzan

Informazioa prozesatzea, komunikazioa garatzea, atxikimendua antolatzea, moralki garatzea eta gizarte-ezagutza, besteak beste, eboluzio-prozesuak dira. Emozioek eragina dute eboluzio-prozesu guztietan eta bizitza osoan zehar hartzen ditugun erabakien oinarri nagusiak dira.

Emozioen definizioa

Psikologia ebolutiboan garapen emozionalaren ikerkuntza berpiztu egin da, eta ikuspegi etiologikoa (kausak aztertzen dituena) da nagusi. Emozioak dagoeneko ez dira barne-esperientzia subjektibo gisa aztertzen; aitzitik, emozioek jarduera zehatzak eragiten dituztela pentsatzen da.

Campos-ek eta laguntzaileek diotenez, emozioak, barne-egoera psikikoak izateaz gain, gertaera jakin batzuei aurre egiteko erreakzio-ereduak ere badira....

\n

Euskarazko hiztegia: hitzak eta definizioak

\n

Laburpena

\n

Jarraian emandako hitzak eta definizioak zerrendatu dira. Hitz bakoitza lodiz agertzen da, eta definizioa ohiko testuarekin. Edukia zuzenketa ortografiko eta gramatikalekin aurkezten da, originala mantenduz.

\n\n

Hitzak eta definizioak

\n

• \n
• aginpide: agintzeko boterea\n
• aidanez: dirudienez\n
• aise: erraz\n
• akituta: oso nekatuta\n
• aldaba: ateetako burdinazko pieza, etxeetan deitzeko jartzen dena\n
• aldarte: umorea\n
• amarru: maltzurkeria\n
• andana: taldea\n
• ardaila: eztabaida\n
• arian-arian: pixkanaka-pixkanaka\n
• arrenkura: kexa\n
• ase: gosea berdindu arte jan\n
• aztarren: aztarna\n
• burduntxali: janaria banatzeko erabiltzen den koilara\n
• burko: ohean buru jartzeko ipin­tzen den zaku modukoa\n
• deliberatu: erabaki\

Atmosferako Osagaiak eta Klima Faktoreak

Atmosferan aztertu eta neur daitezkeen osagaiak. Aldaketa handiak izan ditzakete klimaren faktoreen eraginaren arabera.

1. Intsolazioa eta Hodeiak

a) Intsolazioa: Lurrazalak jasotako eguzki-erradiazioaren kantitatea. Kontraste handiak Bizkaiko golkoaren eta intsolazio handiko inguruen artean.

b) Hodeiak: Atmosferaren egoera bat, zerua hodeiz estalita. Bizkaiko golkoaren inguruan hodei gehien.

2. Airearen Tenperatura

Tenperatura airearen berotasun-maila da. Espainian faktore nagusiak latitudea, itsasora dagoen distantzia eta altuera dira.

a) Urteko tenperatura-bihartea: Hilabetetik beroeneko eta hotzeneko batez besteko tenperaturen arteko aldea.

b) Izozteak: Airearen tenperatura 0ºC-tik beherakoa. Izozteak irradiaziozkoak...

Zer da Marketinga eta Zein da Bere Helburua?

Merkatuarekin lotutako ekintza multzoa da, kontsumitzaileen beharrak identifikatu eta asetzeko produktuak/zerbitzuak eskaintzen dituena, enpresak irabaziak lortzeko helburuarekin.

Marketing Estrategikoa eta Operatiboa

Marketing estrategikoa pentsatu eta planifikatzeko da (nori saldu, nola kokatu), eta operatiboa estrategia hori gauzatzeko (produktu, prezio, komunikazio eta banaketa erabakiak hartuz).

• Marketing Estrategikoa: Pentsatu eta planifikatu (nori saldu, nola kokatu).
• Marketing Operatiboa: Estrategia gauzatu (produktu, prezio, komunikazio eta banaketa erabakiak).

Marketing Estrategikoaren Helburuak

Merkatuaren segmentazioa eta posizionamendua definitzea, eta ondoren estrategia egokiena aukeratzea....