Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Quattrocentoko Eskultura

Greziako klasizismoan oinarritu, kristautasunarekin egin klasikotasun hori. Marmola eta brontzea. Edertasuna gai nagusi. Gizakia biluzik eta naturalismoa, anatomiaren ezagutza eta erretratu bezala landu. Arkitekturarekin zuen lotura galdu.

Ghiberti

Humanista, polifazetikoa. Helburua klasizismoa berreskuratzea. Brontzea. Erliebea landu eta obra nagusiena: Florentziako Katedralaren bataiategiko bi ateak. Lana konkurtso bidez lortu zuen. Bibliako pasarteak gai. Perspektibarako paisaia. Lineala. Sakonerak ere garrantzia.

Donatello

XV. mendeko ikuspuntuen ilusionismoa erabili erliebetan. Florentziako eliza nagusiak apaindu, eragin gotikoa nabaria, baina forma bizi eta errealistagoekin. Behe erliebeetan ikuspuntuaren teknika....

Proiektua: Kamioiaren Deskarga Sistema Pneumatikoa

Deskribapena: Langileak "P1" eta "P2" kamioiaren barruan daude. "P2" eta "P4" kanpoan kokatuta daude. Sistema honen funtzionamendua honako hau da:

1. Langileak "P1" edo "P2" sakatzen badu, presiodun airea 3/2 balbulatik gora joango da, EDO balbulara iritsiz.
2. Ondoren, airea zilindrora sartuko da, zurtoina irtetea eraginez. Horrela, kamioian dagoen hondarra deskargatu ahal izango da.
3. Jarraian, langileak "P3" edo "P4" sakatuko du. Presiodun airea 3/2 balbulara helduko da, eskuineko EDO balbulara iritsiz.
4. Airea zilindro barrura sartuko da, zurtoina barrura sartzea eraginez. Kamioia prest geratzen da beste karga bat hartzeko.

Proiektua: Zilindroaren Kontrol Pneumatikoa Abiadura Erregulazioarekin

Deskribapena:

Frankismoaren definizioa eta ezaugarriak

Frankismoa Gerra Zibila bukatu ondoren ezarritako sistema politikoari deitzen zaio. 1934tik 1975era iraun zuen diktadura bat izan zen, eta Franco zuen buru. Inoiz ez da egon horrelako aginte handirik Espainian.

Oinarri ideologikoak eta egitura

Hauek ziren Francoren osagai ideologikoak:

• Nazionalkatolizismoa
• Militarismoa
• Nazionalismo zentralista
• Korporatibismo faxista

Sistema honek asko iraun zuen (Francoren itsukeria politikoaren eta iraunkortasun fisikoaren eraginez), zapalkuntza eta propaganda erabiliz. Gizarte babesa zuen eta hiru oinarri erabiltzen zituen: Falangea, Eliza eta Armada.

Gizarte babesa

Gizarte babesa ere bazuen, honako talde eta egoeren laguntzari esker:

• Altxamendu militarraren aldeko taldeen laguntza.

Merkataritza Askea

Merkataritza askea sustatzen duten politikek enpresen arteko lehia askea dakarte nazioartean. Politika horien oinarria da lehiakide gehiago izanez gero efizientzia handiagoa lortzen dela eta, beraz, aberastasuna sortzen dela.

Merkataritza askearen aldeko arrazoiak

• Ekoizpen-faktoreen efizientzia handiagoa: Beste herrialdeekiko abantaila konparatiboa ematen dioten ondasunetan espezializatuz gero, herrialde batek bere ekoizpen-aukerak areagotzen ditu, eta horrek enplegua eta aberastasuna sortzen ditu. Adibidez, Espainian, turismoa.
• Lehia sustatzea eta areagotzea: Herrialde jakin bateko merkatuan atzerritar lehiakideak sartzen badira, bertako enpresek efizientzia handiagoa lortu behar dute, merkatu-kuota ez galtzeko. Horrek prezioak

Errestaurazioaren ondorioak

Borboien itzuleraz gain, Errestaurazioak hainbat ondorio ekarri zituen:

1. Burgesia kontserbadore eta lurdunen (oligarken) botere itzulera. Hauek izan ziren Isabel II.aren erregealdiko moderatuen oinarri soziala. J. Costak "primateak" deitzen die.
2. Isabel II.aren erregealdiko liberalismo moderatuaren nagusitasuna (subiranotasun partekatua, erregearen botere zabalak, sufragio murriztua, etab.; 1845eko Konstituzioa), Sei Urteko Demokratikoko zenbait lorpenekin osatua (eskubideak; 1869ko Konstituzioa). Hortik sortu zen sistema politiko liberal oligarkikoa.

Sistema honen sortzailea Cánovas del Castillo izan zen, Alderdi Alfontsinoaren burua eta oso politiko kontserbadorea. Cánovasen helburu nagusia egonkortasun politikoa lortzea...

KANT ETA ILUSTRAZIOA: AUTONOMIA MORALA

Kanten ustez, arrazoia, ezagumen teorikoa ez ezik, ezagumen praktikoa ere bada, ekintzaren gida. Teorikoaren bidez, izaera ezagutzen dugu (fisika, kimika) eta praktikoaren bidez, zer izan behar duen ezagutzen dugu. Legeak ezartzen dizkiogu gure buruari (portaera arautu).

Kontzientzia moralaren existentzia dudaezinezkoa da. Gizakiak eredu ideal batzuen arabera bideratzen eta neurtzen ditu bere ekintzak ondo edo gaizki jokatzeko; esperientziaren gidariak dira ekintza hauek.

Gure ekintza-idealak arrazoimen praktikoaren bidez ateratzen direnak dira. Arrazoi teorikoaren legeak deskribatzaileak eta hertsitzaileak (determinanteak) dira, eta arrazoi praktikoarenak gure portaera gidatzen dute eta ez dira hertsitzaileak,...

Espainiaren Ipar Afrikako Lurraldeak (1900-1909)

1900etik aurrera, Espainiak Ipar Afrikan hartutako lurraldeak finkatu zituen:

• 1906ko Algecirasko Biltzarra: Europako hainbat herrialdek parte hartu zuten.
• 1912an Espainia eta Frantziaren arteko ituna: Protektoratua Marokon bientzat.
  • Protektoratua: Indigenek administratutako estatu bat da, baina metropoliak babestua.
  • Espainiari Rif lurraldea egokitu zitzaion (iparraldeko inguru menditsuan).

Espainiak Maroko eskualde hori baketu eta antolatu nahi zuen arrazoi hauengatik:

Etekin Ekonomikoak

Etekin ekonomikoak aterako zituela uste zuelako: meategiak, trenbide-inbertsioak.

Armadaren Izen Ona Berreskuratzea

Batez ere armadaren izen ona berreskuratzeko Kubakoaren ondotik. Gainera Marokon parte hartzen duten militarrek...

Joaquín Costa eta Erregenerazionismoa

Sarrera

Aurrez aurre dugun testu hau izaera politikokoa da. Testu honen egilea Joaquín Costa da, Erregenerazionismoko ordezkari garrantzitsu bat. Testua bigarren mailakoa dela esan dezakegu, irakurleari zuzenduta baitago. Noizkoa den zehazki jakin ez arren, 1900. urte inguruan idatzi zela esan dezakegu. Testuak argi kritikatzen ditu landan agertzen diren hainbat arazo, nekazarien hezkuntza falta eta elikagaien prezio altuak, adibidez.

Kazikismoaren Jatorria

Testua hobeto ulertu ahal izateko, aurretik gertatutakoak azalduko ditugu. Kazikismoaren jatorria ikusteko, XIX. mendean liberalek egindako nekazaritza erreformara jo behar dugu. Mendizabalen Elizaren desamortizazioak eta Madozen herri lurren desamortizazioak...

Gizarte eta Ekonomia Kontzeptuak

Krisiaren Definizioa

Espekulazio handiaren, gainezka zegoen merkatuan tokirik aurkitzen ez zuen stocka handitzearen eta maileguei aurre egiteko zailtasunen ondorioz, kapitalismoaren krisia gertatzeko baldintza egokiak sortu ziren.

Faxismoaren Ezaugarriak

Muturreko nazionalismoa, autarkiaren bidez gauzatu zena, arrazaren nagusitasuna eta aberriaren handitasuna aldarrikatzen zituen. Beste ezaugarri batzuk honako hauek ziren:

• Gizartearen antolamendu korporatiboa: klaseen arteko gatazkak desagertzeko, pertsonen lanbidearen arabera estatuak kontrolatu behar zituen.
• Alderdi bakarra, gizarteko esparru guztiak kontrolatuta eta zuzenduta.
• Komunikabideen eta kulturaren monopolioa, eta propagandaren neurri gabeko erabilera.
• Taldearen