Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Elementu Kimikoak eta Atomoaren Egitura

Atomoaren Oinarrizko Kontzeptuak

Atomo-zenbakia (Z)

Atomoen protoi kopuruari deritzo. Zenbaki horrek baldintzatzen du atomoa zer motatakoa den.

Masa-zenbakia (A)

Masa-zenbakiak nukleoan dagoen partikula kopurua adierazten du (neutroiak + protoiak).

Ioiak: Karga Elektrikoa

Atomoak kargaren ikuspuntutik neutroak dira; hau da, ez dute karga elektrikorik, atomo batek kopuru berean dituelako karga positiboak (protoiak) eta karga negatiboak (elektroiak).

Atomoak elektroi bat galdu edo jasotzerakoan, hau da, atomoa kargatuta dagoenean, ioi deitzen zaio partikula multzoari. Kargaren zeinuaren arabera, ioi positiboak eta ioi negatiboak daude:

• Ioi Positiboak edo Katioiak

  Elementu baten atomo bakoitzak elektroi bat edo gehiago

Autokontzeptua sortzen (nola zaren objektiboki, zuk zure buruari buruz)

Bigarren haurtzaroa 2–6 urte bitartean izaten da, eta garapen-testuinguru desberdinetan beste pertsonekin izan dituzten esperientzien arabera, haurrek euren buruen irudia edo kontzeptua barneratzen hasten dira. Haurrak autokontzeptua sortzen hasten dira.

Autokontzeptua pertsonak bere gaitasunak, trebetasunak, baloreak... zein diren bereiztea da. Ez du inolako baloraziorik egiten; autokontzeptua erabat deskriptiboa da eta ezaugarri zehatzetan oinarritzen da. 8–10 urtera arte, ez dituzte haien buruaren deskribapenean eta besteen deskribapenetan ezaugarri psikologikoak sartzen.

Autoestimua: garapena

Autokontzeptua baloratzeko moduaren ondorioz, autoestimua sortzen da. Autoestimua...

Ilustrazioaren Ezaugarri Orokorrak

Ilustrazioa Ingalaterrako Iraultzarekin hasi (1688) eta Frantziako Iraultza (1789) garaian amaitu zen mugimendu kulturalari deritzo.

Hedapena eta Gune Nagusiak

Ingalaterra: Enpirismoaren Gunea

Britainiar Iraultzarekin Monarkia absolutista Monarkia parlamentario bihurtu zen, eta botere banaketa aldarrikatzen zuten. Enpirismoa nagusi izan zen pentsalariengan:

• Locke (1632-1704)
• Berkeley (1685-1753)
• Hume (1711-1776)

Erlijio tolerantzia, jabetza instituzioa eta hiritarren arteko kontratua ziren Lockeren ideia politikoak (gizaki guztiak berdinak jaio gara, naturalak diren eskubideekin eta errespetarazi behar direnekin).

Frantzia: Entziklopedismoa eta Absolutismoa

Frantzian zabaldu zen. Nazio progresista da. 1715ean Luis XIV....

Erregimen Aldaketak eta Errepublikaren Altxamendua

Errepublikanoek izandako garapenek monarkiaren erorketa eragin zuten. Apirilaren 14an, Errepublika aldarrikatu zen hainbat hiritan. Romanones estatuko ministroak erregeari Espainiatik alde egiteko gomendioa eman zion eta gobernu aldaketa negoziatu zuen.

Presidentea Niceto Alcalá Zamora izan zen, eta gobernuak errepublikano eta sozialisten arteko koalizioa osatu zuen. Lehen arazoa Katalunian sortu zen: Francesc Macià buruzagiak Kataluniako Errepublika aldarrikatu zuen, errepublika iberiarraren federazio baten barruan.

Antiklerikalismoa eta Tentsio Erlijiosoa

Apezpikuek fededunei gogorarazi zieten gobernari berriak errespetatu behar zirela. Hala ere, lasaitasunak gutxi iraun zuen. Gobernuaren antiklerikalismoak...

John Dewey (1859-1952)

Pentsamendua eta Pragmatismoa

• Pragmatismoan eta funtzionalismoan kokatzen da (arrazoia instrumentala da).
• Adimena, pentsamendua edo teoria ezagutza bihur dadin, ekintzaren bidez frogatu behar da; horregatik esaten dugu funtzionala eta instrumentala dela.
• Adimena gizakiek bizitzaren arazo praktikoak gainditzeko erabiltzen duten tresna da. Funtzio instrumentala egozten dio adimenari.
• Bizitza ekintza da. Bizitza esperientzian oinarritzen da: ekintzen egokitasuna eta ondorioen inguruko etengabeko ikerketa. Ekintzaren bidez eskuratzen dugu ezagutza.
• Bere filosofia “jakituria” da, hobeto bizi ahal izateko jakintza.
• Ezagutza arazoei aurre egiteko garatzen den jakintza da (ezagutza metaketa).
• Teoria eta praktika uztartzen ahalegindu

KOMUNIKAZIOA

EuscalHerricoGaseta: -Euskarazhutsezidatzitakolehenegunkaria/-Ipar Euskal Herrian Argitaratu 18/-Agosti Xahoa zuendaria.

Eguna: -Gera Zibilaren garaian/-Eusko jaurlaritzak kaleratu-1937urtarriletik ekainak arte

Eguna eta Hemen:-Deia eta Egin kazetak elebidunek eguna eta hemen astekaria kaleratu 1986/-Euskara hutsean/-Egunkari izateko asmo

Egunero:-13 urtez Kaleratu/-2003 otsailaren 20 guardia zibila egunkaria itxi, ETA laguntzeagatik/-Martselo Otamendi zuzendaria/-Martselo eta bederatzi lagun preso eraman atxilotu ETA laguntzeagatik/-Langile ahalegin egin eta 2003 otsailaren 21an kaleratu

Argia                     -Zaharra

Zeruko argia      -1919 kaputxinoak sortu                             ...

Botere Judizialaren Printzipio Nagusiak

Botere judizialaren oinarriak finkatzeko, hurrengo printzipioak hartu behar dira kontuan:

1. Mugiezintasun-printzipioa

Aurrekoaren osagarria da: epaileak ezin dira euren postutik mugitu. Honen bidez bermatu nahi da epaileak ez direla 'lagunen' onerako mugituko.

2. Esklusibotasun-printzipioa

Auzitegiei bakarrik dagokie epaitzea eta epaitutakoa betearaztea. Adibidez, epaia betetzen ez bada, beste baliabide batzuk bilatuko dira hori betearazteko; dirua ordaintzen ez bada, beste ondasun batzuetatik kenduko zaio.

3. Batasun-printzipioa

Printzipio honen arabera, Espainian botere judizial bakarra aurkituko dugu.

4. Botere judizialaren autogobernu-printzipioa

Botere judizialak bere burua antolatzeko askatasuna eta independentzia...

Euskal Herria: II. Errepublika (1931–1937)

Testuingurua eta koalizioak

Euskal Herria

II. Errepublika

• 3 hauteskunde Espainiako mailan.
• Nazionalistak eta karlistak koalizio moduan aukeratuak izan ziren.
• Bi taldeei ideiak erlijiosoak batzen zizkien.
• Koalizio errepublikano eta sozialistek indarra lortu zuten hirietan.

Arazo erlijiosoak eta egoera ekonomikoa

Arazo erlijiosoa: Gasteizko apezpikaren eta elizaren gatazka erlijiosoak garrantzitsuak izan ziren.

Egoera ekonomikoa: Europan eta Espainian zabaltzen ari zen krisiak Euskal Herrian ere eragina izan zuen; enpresarioen inbertsioak geldiarazi ziren.

Euskal Estatutua

Foruak: Lurralde batek berez dituen eskubideak, propioak.

Autonomia-estatutua: Gobernu zentralak lurralde bati ematen dizkion eskubideak dira;...

Langile Mugimendua Euskal Herrian (1890-1923)

Euskal Herrian sortutako industrializazioak inmigranteen etorrera masiboa ekarri zuen, gizartearen egitura erabat aldatuz. Aldaketa hauek bi gizarte mugimendu garrantzitsu eragin zituzten: industria langileen antolakuntza eta abertzaletasunaren sorrera.

Langile Mugimendua Euskal Herrian

Euskal meatzarien eta industrietako langileen bizi-modua oso eskasa zen. Sozialismoa izan zen euskal langileen artean gehien zabaldu zen ideologia. Greba zen talde ekintzarik erabiliena.

Greben eta Sindikalismoaren Hasiera

Loma jeneralak egoera ikusita langileen eskaerak onartu egin zituen eta greba bukatu zen. Sindikalismoa Donostian eta Eibarren ezartzen hasia zen; industrializatutako eremuetan, gatazkak goraka egin...