Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Antzinako Erregimenaren Krisia

1. Karlos IV.aren Monarkiaren Krisia

Gobernuaren Egoera

XIX. mendearen hasieran, Karlos IV.aren monarkiak ez zuen prestigio handirik, eta Godoy balidoak zuen kontrola. Arazo ekonomikoak ziren nagusi. Frantzia eta Erresuma Batuekin izandako gerrek finantza krisia sortu zuten. Horri aurre egiteko, Godoyk desamortizazioa agindu zuen.

Fontainebleauko Ituna

1808. urtean Espainiak Frantziarekin Fontainebleauko ituna sinatu zuen. Itun honen bidez, Espainiak frantses tropak Espainian sartzeko baimena eman zion, Portugalgo lurrak konkistatzeko.

Aranjuezko Altxamendua

Alderdi antigodoyistek Karlos IV.aren seme Fernando errege izatea nahi zuten. 1808ko martxoaren 17tik 18ra eman zen Aranjuezko altxamendua. Ondorioz, Godoyk kargua...

Balioa Sortzea eta Balio Katea

Balioa sortzea: Lehia-estrategia batean arrakasta lortzeko modurik garrantzitsuena da. Prezio baxuen estrategiek ez dute eragin handirik izaten, eta kasu horietan da egokia balio erantsia sortzea.

Balio-katea: Tresna analitikoa da; enpresak ondasun bat saltzeko egiten dituen jarduerak deskonposatu eta aztertzen ditu. Jarduerak bi ataletan banatzen dira:

• Lehen mailako jarduerak: Azken produktuaren balioa sortzeko balio dute eta ekarpen handiagoa egiten dute.
• Laguntza-jarduerak: Ez dute balio-ekarpen zuzenik egiten, baina beharrezkoak dira lehen mailako jarduerak osatzeko.

Porterren Bost Lehia-indarrak

1. Ordezko produktuen mehatxuak: Zenbat enpresa dauden jarduera berean.
2. Lehiakide berrien mehatxuak: Gure merkatuan sartzen

Gerra aurreko erakundeak eta taldeak (2. unitatea)

Aurrekoak

XX. mendearen hasierarekin batera, aldakuntzak datozkio euskal literaturari. Aurreko hamarkadan susperraldia sumatzen da:

• Iparraldean: Ohiko eliz liburugintzaz gain, poesiak eta kazetaritzak urrats garrantzitsuak emango ditu XIX. mendearen azken urteotan.
• Hego Euskal Herrian: Foruen galerak (1876) eta iraultza industrialak dakarten egoera sozio-politiko berriak euskararen aldeko mugimendu berriak bideratuko ditu.

Garai hartako euskal gizarteak gabezia eta hutsune larriak ditu literatura moderno eta indartsua sortu ahal izateko. Kultura eta hezkuntza mailako egitura egokia falta zaio:

• Hizkuntza batu eta normalizatua.
• Euskarazko eskola-sistema.
• Unibertsitate publiko euskalduna.
• Hauek gauzatzeko

Haurren Hazkundea eta Garapena: Oinarrizko Kontzeptuak

Zer da Haztea?

Aldaketa fisikoak izatea da: gorputzaren dimentsioak handitzea eta organismoaren proportzioak aldatzea.

Zer da Heltzea?

Gizaki edo pertsonen barne-egituretan izaten diren aldaketa biologikoei egiten die erreferentzia.

Garapenaren Eboluzioa

Garapena etengabeko elkarrekintzan gertatzen da eta bizitza osoan zehar, ikasketaren bidez, ezagutza berriak ahalbidetzen ditu.

Hazkundearen eta Osasunaren Kontrola

Buru Perimetroaren Neurketa: Zer Adierazten Du?

Garezur barruko bolumena eta garunaren hazkundea adierazten ditu. Parametro honek lehenago (2-4 urteetan) fetu malnutrizioa egon den adierazten digu. Garrantzitsua da parametro honen balorazioa egitea; arazoren bat balego, bost urtera arte...

Maniobra Fondoa (MF)

Formula: MF = (AK - PK) edo (OG + PEK - AEK)

• Positiboa: Aktibo Korrontea (AK) Pasibo Korrontea (PK) baino altuagoa denean. PK-ak ezingo du aktibo guztia finantzatu. Ondare Garbiak (OG) eta Pasibo Ez-Korronteak (PEK) Aktibo Ez-Korronte (AEK) guztia finantzatuko dute, baita AK-ren zati bat ere. Epe motzeko zorrei aurre egiteko gaitasuna izango du enpresak, egoera arrunt batean egonez. Formula: MF / AK * 100
• Negatiboa: PK AK baino altuagoa denean; ondorioz, PK-ak AK eta AEK-ren zati bat finantzatuko du. OG-ak eta PEK-ak ezin dute AEK osotasunean finantzatu; beraz, epe motzeko zorrei aurre egiteko zailtasunak eta ordainketen etendura-arriskua egongo da. Formula: MF / AEK * 100

Ratio Finantzarioak

Likidezia eta Solbentzia

• Diruzaintza

Krisialdi Ekonomikoen Zikloak

Hasieratik, ekonomia kapitalistak aldizkako krisialdiak izan zituen. Adibidez, Britainia Handian 1815ean, ezegonkortasun politikoa eta lehiakortasun gogorra zela eta, egoera honek prezioak jaitsiarazi eta hazkunde ekonomikoa gelditu zuen.

Honelako krisi garaiak maiz gertatzen ziren eta konponbidea beti antzekoa izaten zen:

• Teknologian inbertitu produkzio-kostuak murrizteko.
• Produktu berriak asmatzeko.

Ondorioak ere beretsuak ziren: enpresak desagertzea eta langabezia sortzea.

1873ko Nazioarteko Krisia

1873an, krisi berri bat izan zen, baina oraingoan nazioartekoa. Nekazaritza-sektorean zuen jatorria, Amerikatik Europara ekarritako produktuak merkeagoak baitziren. Gero, industria eta merkataritzak gora egin zuen, azkenean...

Hezkuntza interkulturala 80ko hamarkadatik hona geroz eta gehiago sustatzen joan den kontzeptua da. Hezkuntza interkulturala terminoa da, politikoki egokia den edo eufemismo baten moduan erabiltzen dena. Honek, inmigrazioaren ondorioz bizi diren seme-alaben hezkuntza jasotzea bermatzearen ideia adierazten du. Zer ez da hezkuntza interkulturala? Ikaslearen asimilazio hutsa edo minoritariotzat etiketatzea, talde sozial bati esleitzea…

Helburu orokorrak

Hezkuntza interkulturala edozein pertsonentzako da, adin, arraza, etnia edo izaera kontuan hartu gabe. Kalitatezko hezkuntza izan behar du, gaurko eta etorkizuneko gizarte bati begira. Horretarako baloreetan oinarritutako hezkuntza bermatu behar dugu eta egungo eskola kurrikuluma eta pedagogiak...

Ebaluazioa: Lan Kontratuaren Aldaketa (5. Gaia)

LAN KONTRATUA ALDATZEA:

Hasierako baldintzak aldatu daitezke:

• Bi aldeen borondatez
• Baten borondatez
• Beste baldintzengatik

Hiru Egoera Nagusi Aldaketan:

• Funtzionala: Lanpostuz aldatzea.
• Geografikoa:
  • Lekualdatzea (Behin betikoa): Arrazoi ekonomiko, tekniko edo antolakuntzazkoengatik. Onartu, uko egin eta kontratua amaitu, edo desados egon (20 eguneko epea).
  • Joanaraztea (Aldi baterako): Arrazoi ekonomiko, tekniko edo antolakuntzazkoengatik. Onartu edo desados egon (20 eguneko epea).
• Funtsezko aldaketa arrazoi ekonomiko, tekniko edo antolakuntzazkoa.

Enpresaren subrogazioa: Enpresa baten titulartasun aldaketa.

Lan Kontratua Etetea

Lan prestazioa aldi baterako emateari uztea (lana eta soldata ere bai).

Kausak: Bi...

Estatuko Aurrekontua

Aurrekonntuak

Estatuko aurrekontuak diru sarrerak eta gastuak biltzen ditu.

Diru Sarrerak

• Gizarte Kotizazioak: Gizarte Segurantzarako ekarpenak.
• Tributuak: Zergak eta Tasak (adibidez, PFEZ eta BEZ).
• Beste batzuk.

Gastuak

Administrazio publikoak egiten dituen gastuen multzoa da.

• Arrunta: Funtzionarioen soldatak, ondasunak eta zerbitzuak.
• Inbertsioak: Azpiegiturak finantzatzeko.
• Transferentziak eta Diru-laguntzak: Adibidez, errenta birbanaketa.

Aurrekontu-Saldoa

Ekonomian bi defizit mota sor daitezke:

Defizit Ziklikoa

Ekonomia-zikloan halabeharrez gertatzen diren atzeraldietan sortzen da eta aldi batean bakarrik irauten du.

Egiturazko Defizita

Defizit iraunkorra da, eta ia enplegu beteko egoeretan ere iraun ohi du. Egiturazko defizita oztopo...

DEFINIZIOAK

Holding:jarduera ekonomiko desberdinetako empresak bere baitan biltzen dituen eta beste empresa batzuk osorik edo zatika bereganatzen dituen finantzaketa sozietatea,jarduera asko burutzen dituen makroenpresa sortzen da. Adibidez Espa. Rumasa  Empresa: Kontrolatzeko eta kudeatzeko ekonomia unitatea, eginkizun nagusitzat merkatuan saltzeko ondasunak eta zerbitzuak egiten dituena. Plataformalogistikoa: Zonalde konkretu bat da non operadore ezberdinek bat egiten duten, garraio ekintzak, logistika eta markantzien banaketa egiten duena Portulehorra: Barrialdeko intermodaleko terminalea da, errepide nagusiekin, trenbide sarearekin edo itsats terminalekin lotura duena,aduana kontrola egiteko gaitasuna du. Goi teknologiako industria: Ikerkuntzan