Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Antzinako Erregimenaren krisia (1808-1814)

Antzinako erregimenaz

Zer da?

• Frantziar eta industria iraultzaren aurreko egoera.
• Espainian, independentzia gudarartekoa.
• Desberdintasuna da nagusi.

Gizarte estamentala

Gizartea estamentuetan banatuta dago, bakoitzaren jaiotzaren eta jatorriaren arabera, eta horrek desberdintasunak sortzen ditu:

• Pribilegiatuak: nobleak (kargu publikoetarako aukerak; ez dute betebeharrik edo kargurik).
• Ez pribilegiatuak:
  • Burgesia: botere ekonomikoa du; ez du gehienetan botere politikorik.
  • Nekazariak: ez dute botere ekonomikorik ezta politikorik.

Politika

• Erregetza / monarkia absolutista → Erregeak du botere guztia: legegilea, judiziala eta betearazlea.
• Botere banaketarik ez. Jainkoarengandik jasotako boterea. Sufragiorik ez.
• Toki

Zer da lan arriskuen prebentzioa?

Enpresako zuzendaritzak onartu beharreko agiria da, eta elementu hauek izan behar ditu: enpresaren identifikazioa, enpresaren antolaketa-egitura, ekoizpenaren antolaketa, enpresako prebentzioaren antolaketa, prebentzioaren arloko politika eta helburuak.

Zertan datza “arriskuen ebaluazioa”? Zein etapa antzeman daitezke?

Prozesu honen bidez, eragotzi ezin diren arriskuak zenbaterainokoak diren aztertzen da, eta beharrezko informazioa biltzen da, enpresaburuak prebentzio-neurri egokiak hartu eta lehentasunez abian jarri ditzan.

• Arriskua check-list baten bidez (azterketa galdetegia edo gida) aztertzea.
• Arriskuaren zenbatespena egitea (zenbaterainokoa, larritasuna...).
• Arriskuaren balorazioa (arrisku maila: altua,

Erdialdeko Euskara: Sarrera

Koldo Zuazoren sailkapenaren arabera, erdialdeko euskara (edo gipuzkera) euskalki bizia da. Euskararen lurraldearen erdigunea hartzen du, batez ere Gipuzkoan (Irundik Debaraino, Donostia, Tolosa, Azpeitia eta abar) eta Nafarroako zati batean (Leitza eta Lekunberri ingurua). Euskara batutik Bizkaiko euskalkia baino hurbilago dago.

Euskalkiaren ezaugarri nagusiak

Hauek dira euskalki honen ezaugarri fonologiko, morfologiko eta sintaktiko nagusiak:

Fonologia (ahoskera)

• J ahoskatzeko gaztelaniazko era erabili ohi da (jan, jauna). Beste euskalki batzuetan y erabiltzen dute (yan, yauna).
• Oso ohikoa da R bokal artean galtzea: geo (gero), lanea (lanera).
• G kontsonantea ere erraz erortzen da bokalen artean: euzki (eguzki), nausi

1. Historia Klinikoaren Ezaugarriak

7. artikulua: Intimitaterako Eskubidea

Datuak isilpekoak eta konfidentzialtasun-eskubidearen menpekoak dira; inork ez du datu horiek eskuratzeko aukerarik izango, aldez aurreko baimenik gabe.

14. artikulua: Historia Klinikoaren Kudeaketa

• 1. puntua: Zentro bakoitzean, bakarra. Paziente bakoitzaren asistentzia-prozesuei buruzko dokumentu guztiak bilduko dira, parte hartu duen profesionalaren izenarekin.
• 2. puntua: Artxiboek seguruak izan behar dute.
• 3. puntua: Edukiak egiazkoak izan behar dute. Osasun-administrariek benetakotasuna bermatuko dute, etorkizunean berriro erabili behar badira.
• 4. puntua: Zentroek historia klinikoak artxibatzeko, babesteko eta ez galtzeko neurri tekniko eta antolakuntzakoak hartuko dituzte.

Greziako Literatura

Epopeia: Kontakizun Heroikoak

Epopeia poesia forman idatzitako obra luzea da, eta muin narratiboa du. Argudioak Greziako historian eta mitologian oinarritzen dira, eta ekintza mitologiko-historiko handiak kontatzen dituzte.

Epopeiaren Ezaugarriak

• Gaia jasoa eta transzendentea da.
• Pertsonaiak, gizaki zein jainkoak, patuaren eskuetan daude neurri handi batean.
• Gizakiek eta jainkoek elkarri eragiten diote, jainkoek giza aferetan parte hartuz.
• Ahozko transmisiorako konposatutako kantak ziren jatorrian.
• Epiteto epikoak (pertsonaia edo gauzei lotutako deskribapen formulakoak) maiz erabiltzen dira.
• Hizkuntza landua erabiltzen da, askotan eolioaren eta jonieraren nahasketarekin.

Homero: Iliada eta Odisea

Epopeiaren adibiderik ezagunenak Homerori...

Hornikuntza Sailaren Funtzioak

Hornikuntza prozesua: Enpresaren esku jartzen den ekintza multzoa da. Horrela, enpresak bere produktuak egiteko behar dituen materialak ahalik eta baldintza onenetan eta kostu txikienean eskuratuz, enpresaren helburu komunei laguntzen die.

Erosketa Funtzioak

• Enpresa materialez eta bestelakoez hornituko duten iturriak aurkitu, aukeratu eta zehaztu.
• Aurrez ezarritako irizpideen arabera hornitzaileak aukeratu.
• Materialen prezioa, kalitatea eta garraioa alderatu.
• Entrega eta ordainketa epeak negoziatu, baita materialen itzulketak ere.
• Erosketa agindua eman, betiere hornitzaileekin adostutako baldintzetan.
• Materialen sarrera eta biltegiratzea.
• Materialen sailkapena.
• Izakinen kontrola.

Biltegiaren Kudeaketa Fasea

Biltegian stocka...

Mapen Eskala eta Balioak

Mapak eskala ezberdinen arabera daude. Horregatik, balio ezberdinak emango dituzte: mapa batek bakarrik eragindako kalteak neurtzen ditu, eta besteak, berriz, hautematen ez diren mugimendu guztiak barne hartzen ditu.

Arrisku Geologikoen Analisia (0.8 Irudia)

• Barne arriskua: Failak eta lurrikarak.
• Kanpo arriskua:
  • Hiria kareharrizko zonaldean dagoenez, kolapsoa gerta daiteke.
  • Errepideak, trenbideak eta abar uholde-lautadan daude eraikita, eta horren ondorioz uholdeak gerta daitezke.
  • Trenbidean harri-jauziak egon daitezke.

Plaka Tektonikoen Ertzak (1-4)

Ertzak subdukzio aldean daude, eta lau mota nagusi bereizten dira:

1. Ertz Konbergentea: Bi ertz ozeanikoen arteko talka

   Bi plaka ozeanikoek talka egiten dutenean, bietako bat tolestu

Odoljarioak

• Metrorragia: Menstruazio garaitik at gertatzen den umetokiko odoljarioa.
• Melenas: Digestio aparatuko odoljarioa, odol beltz kolorekoa.
• Sailkapena:
  • Zorrotzak: Denbora gutxian odol asko galtzea.
  • Kronikoak: Denbora luzeago batean gertatzen direnak.
• Otorragia: Belarri zulotik odola ateratzea. Ez estali belarri zuloa gelditzeko.
• Hemoptisia: Flemaren bitartez odola kanporatzea (ahotik), biriketatik datorrena.
• Hemorroideak: Ondesteko anpuluan dauden eta uzkiraino iristen diren zainak. Hemorroidalak dilatatzea (kanpokoak edo barnekoak).
• Epistaxia: Sudur zuloetatik isurtzen den odoljarioa.
  • Aurre-aldekoa: Ohikoena, odola sudur zuloetatik ateratzen da.
  • Atze-aldekoa: Ez da ohikoena, odoljarioa faringetik behera izaten da.
• Hematemesia: Digestio aparatuko,

Bigarren Mundu Gerra (1939-1945)

Gerraren arrazoiak

• Gerraren oinarrizko arrazoia nazioarteko ezegonkortasuna izan zen. Alemaniak mendekua nahi zuen, Versailleseko Ituna sinatzean bere burua zapalduta ikusi baitzuen. 1929ko krisiak depresio ekonomikoa eragin zuen, eta, ondorioz, ideologia totalitarioek gorakada izan zuten.
• Bat-bateko arrazoia estatu totalitarioen kanpo-politika oldarkorra izan zen. Estatu horiek Erroma-Berlin-Tokio ardatza sortu zuten. Gerra saihesteko, lasaitze-politika edo emakiden politika egitea hautatu zuten.

Gerrako bi blokeak

Gatazkak sei urte iraun zuen, eta borrokalariak bi bloketan borrokatu ziren: Mendebaldeko blokea edo aliatuak, Erresuma Batuaren eta Frantziaren agintepean, eta Ardatzeko potentziak, Alemania eta Italiaren...

1. Etika ekintza moralaren hausnarketatzat hartuta

1.1 Morala eta etika

Gure gizarteetan, gero eta gehiago hitz egiten da portaera etikoaz.

Moral: mos hitzaren jatorria da eta «ohitura» esan nahi du.

Etika: Jatorriz ēthos (egoitza, bizitzeko toki) zen; Aristotelesek, ordea, esanahia zehaztu zuen: izateko modua, hau da, izaera, adierazten du.

1.2 Izaera, kontzientzia eta heldutasun morala

Gizarte-portaeraren izaera aske hori da gizakiaren izaera moralaren oinarria (askatasunak).

Izaera egunetik egunera eraikitzen dugu gure ekintzekin. Izan ere, izaerak, behin eraiki eta gero, eragin handia izango du gure ekintza zehatzetan.

Gure kontzientzia moralak heldutasun-prozesu bati jarraitzen dio. Estadioak eta etapak daude, bakoitzak bere arrazoiketa morala...