Hizkuntza eta literatura ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Historian zehar, emakumeak bigarren plano batean egon izan dira hainbat arlotan, baita literaturan ere. Familia eta etxea zaintzea izan da, tradizioz, emakumearen betebehar nagusia. XIX. mendearen erdialdera arte, gogorki kritikatzen ziren emakumeen “portaera inmoralak”, hau da, etxetik kanpo egiten zuten ia guztia. Beraz, ez da harritzekoa garai horren aurretik emakumeek idatzitako obra gutxi aurkitzea.

Aitzindariak: Santa Teresa, Sor Juana eta Madame de Stael

Hala ere, ezin ditugu ahaztu garai hartan garrantzia izan zuten idazle emakumezkoak, hala nola Santa Teresa de Jesus, Sor Juana Inés de la Cruz edota Madame de Stael. Azken hau izan ezik, beste biak mojak ziren, haiek baitziren idazten eta irakurtzen zekiten ia bakarrak. Madame de...

Ipuin motak gaiaren arabera

Ipuinak sailkatzeko irizpideak askotarikoak izan daitezke: narrazioan agertzen diren pertsonaiak, kontakizunaren helburua, zuzendutako publikoaren adina, erabiltzen den hizkuntza edo bestelako irizpideak kontuan hartuta. Ipuin gehienek antzekotasun batzuk dituzte, eta, beraz, zaila izan daiteke gaiaren arabera sailkatzea. Sailkapen hauek izan daitezke:

• Maitagarrien ipuinak
• Ipuin herrikoiak
• Ipuin mitikoak
• Alegiak
• Elezaharrak edo epopeiak
• Abentura-kontakizunak

Maitagarrien ipuinak

Maitagarrien ipuinak: normalean emakumezko pertsonaia magikoak edo naturaz gaindikoak agertzen dira. Hortaz, magia eta fantasia munduan gertatzen dira, muga geografikorik eta denborazkorik gabe. Ipuin horiek, oro har, amaiera zoriontsua izaten dute....

Euskal literaturaren historian garrantzi handia izan duten hiru idazle nagusi eta haien garaiko mugimendu literarioa aztertuko ditugu jarraian: Lizardi, Lauaxeta eta Orixe, baita Olerkarien Belaunaldia ere.

Xabier Lizardi (1896-1933)

Zarautzen jaioa, Tolosan bizi izan zen. Legegizona eta Tolosako lantegi bateko gerentea izan zen. Euskara ia galduta zuen, baina berreskuratu egin zuen. Hainbat aldizkaritan lan egin zuen, euskaraz zein gaztelaniaz. Bere gai nagusiak euskara eta euskal kultura izan ziren.

• Kazetari lanak: Hainbat artikulu idatzi zituen.
• Antzerkia: Antzerkian ere aritu zen.
• Poesia: Poesia jorratu zuen batez ere.
  • Hil aurretik: Biotz-begietan (poesia liburua).
  • Hil ondoren: Umezurtz Olerkia.
• Natura: Izadia sarritan agertzen da bere bertsoetan.

Euskarazko Lehen Polizia Eleberriak

Lehenengo eleberri poliziakoa 1947 urtearen inguruan plazaratu zen. Jose Antonio Loidik (1916-1999) errenteriarrak argitaratu zuen 1955ean Amabost egun Urgainen izenburuaz. Kostaldeko herri batean gertaturiko heriotza susmagarri baten miaketaz ari da, eta detektibearen ikerketak ustegabeko amaiera du. Hizkera garbi eta jatorrean, euskaraz goldatu gabeko alor bati ekin zion eta, horregatik-edo, irakurleek gustura hartu bide zuten, edizio ugari izan baitzituen.

Ez zuen orduan Loidiren liburuak ondorengo askorik izan. Txomin Peillen paristarraren Gauaz ibiltzen dana izenekoak bakarrik jarraitu zuen ildo horretatik. Laster, baina, indar berria emango zioten Xabier Gereñok eta Gotzon Garatek. Azken urteotan, genero...

poesia soziala - Francoren diktadura salatu. Egoera politiko eta soziala salatu. 1.Nekazari eta langile industrialen egoera2. Agintarien kontzientzia moralaren hutsunea (( G.Aresti, D.Landart, B.Gandiaga ))

Nire aitaren etxea

1. Kokapena

Poesia hau 1964. urtean argitaratu zen, Harri eta Herri poema bildumaren barruan. Egilea, Gabriel Aresti (1933-1975), Euskal Literatura Berriaren sortzaile eta eragileetako bat izan zen poesia arloan, garrantzi eta oihartzun handia lortu zuena. Euskara bere kabuz ikasi zuen. Euskalkiak ikasiz eta klasikoak landuz, bere lanetan finkatu gabe zegoen hizkuntza erabili zuen, geroago euskara batuaren antz handia zuena. Arestiren lehenengo emaitza Maldan Behera izan zen, baina ez zuenez arrakastarik izan, bere poemen tankera erabat aldatzea erabaki zuen, herriarengana iristeko asmotan "poesia sozialari" ekinez.

2. Argumentua eta gaia

Nire aitaren etxea hasiera duen poeman, idazleak bere ideien eta asmoen azalpen sutsua egiten...

KEXA ADIERAZI

Gutun honen bidez, nire kexa latzena adierazi nahiko nuke, ea zuk arazoa konpontzen laguntzen didazun.

Ez nago ezelan ere pozik zuen agentziaren bidez egindako bidaiarekin, 10 egun bertan pasatzeko.

Auzokoen izenean idazten dut. Egoera honek gainditzen gaituelako, eta jada nekatu gaude. Gure pazientzia agortu da.

Neurri gehiago hartu beharko liratekeela.

Ekainaren 1ean Llaneseko urbanizazio batean dagoen apartamentu bat alokatu genuen zuen agentzian, Kastilla deritzon kalean, abuztuaren lehen hamabostaldia bertan pasatzeko.

Zuen eskaintzaren arabera, bidaia oso ondo zegoen, hau da: izarretako 5 hotela, dena barne, programatutako irteerak, besteak beste. Hala ere, eskaintzan agertzen ziren baldintzak ez dira bete.

Zuen web orriko inprimakia...

NOR-NORI Sistema

Oraina

Lehena

NOR-NORI-NORK Sistema

Oraina

Lehena

Lexikoa eta Esapideak

Maila Aditz Ondoak

Nahiko, oso, samar, guztiz eta gutxi

Amodiozko gutunik: maitasuneko eskutitza

Asasinatu: hil

Berri: albiste

Sorterreira: sorlekura

Nobiazgo: ezkoingai-aldia

Sujerentea: iradokitzailea

Arraroa: ezohikoa

Sorpresa: ustekabea

Liluratu: haurritu

Poesia: olerki

Promesa: agindu

Eternoaren: betierekoaren

Itxurazko: muduzko

Ona: goxoa

Goxoa: polita

Lanbroa: behe lainoa

Oroimena: gomuta

Arrunta: ohikoa

Oso ondo: ederki

Truke: gauza bat eman eta haren beste bat hartu

Auzolan: taldelan

Lehia: norgehiagoka

Burkide: laguna

Joputza: eskabotasuna

Premu: oinordekoa

Esapideak

Begiz jo: aukeratu

Begikoa izan: kuttuna izan

Begitan eduki: gorrotatu

Begietan eman: arreta ipini

Txillardegi

• Donostian 1929an jaioa, gipuzkoarra. Bere izen erreala Jose Luis Alvarez