Geografia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Meatzaritzaren Gaur Egungo Egoera

Gaur egun, gizarteen ekonomia-hazkundeari eusteko, gero eta kantitate handiagoetan behar ditugu lehengaiak. Are gehiago, meatzaritza suspertu egin da herrialde garatu batzuetan, hala nola, Kanadan eta Australian, atzeraldi baten ostean.

Meatzaritzak dakartzan arazoak

• Mineralak neurriz kanpo kontsumituz gero, meategiak agortu egin daitezke.
• Gutxiago garatutako herrialdeetan, gatazka armatuak eta gizarte desorekak eragiten ditu, meategiak kontrolatzeko.

Industria-potentziak

Potentzia tradizional handiei (Estatu Batuak, Europa eta Japonia) suspertzen ari diren herrialdeak gehitu zaizkie, eta, bereziki, BRICS deritzon taldea: Brasilek, Errusiako Federakundeak, Indiak, Txinak eta Hegoafrikak osatzen duten taldea.

Txina,

Jatorriari erreparatuz, emigranteak eskualde guztietakoak ziren. Haien helmuga nagusiak Frantzia, Alemaniako Errepublika Federala eta Suitza izan ziren.

Profila hau zen: heldu gazteak eta kualifikazio-maila handirik gabekoak.

3. Kanpo-migrazio tradizionalen ondorioak

1. Migrazioen ondorio demografiko nagusietakoa Espainiako biztanleriaren jaitsiera izan zen. Horrek ekarri du, gaur egun, biztanleriaren banaketa espazialean dagoen desoreka.

2. Emigrazioaren ondorio ekonomikoak, alde batetik, positiboak izan ziren, hazkunde natural handiaren eta langabeziaren pisua arindu zutelako. Baina ondorio negatiboak ere izan ziren.

3. Helmuga-herrialdeetan, ondorio sozialak izan ziren. Alde batetik, deserrotzea, emigranteek ez zekizkielako eta ez zituztelako ezagutzen

Atzerriko Biztanleriaren Dentsitatea Espainian

Koropleta mapa honek atzerriko biztanleriaren dentsitatea autonomia erkidegoko bakoitzeko erakusten du. Portzentaje handienak Madril, Balear Irlak, Valentzia eta Murtzian daude, txikienak, berriz, Extremaduran, Galizian eta Asturiasen. Banaketa kontrastatua dela esan daiteke.

Banaketa espaziala eta jarduera ekonomikoa

Immigrante komunitarioak (europarrak) erretiratuak dira, bizi maila ertaina/altua dute, Mediterraneoko uharteetara klimarengatik datoz, helduak dira, negozio lanengatik edo prestakuntza maila txikia dutenak.

Immigrazioaren bilakaera

Espainiako immigrazioak 1973ra arte arrakasta handia izan zuen, baina gero jaitsi egin zen. 1993tik aurrera, ekonomiaren dinamismoak biztanleria erakarri zuen,...

Industria Espainian: Sektoreak eta Ezaugarriak

Industriak garrantzi handia du Espainian. Atzerriko kapitala duten enpresek garrantzia dute, eta teknologia handia erabiltzen dutenak hazi egin dira, baina ez beste toki batzuetan bezainbeste.

Industria Sektore Helduak

Krisialdi ekonomikoek gehien eragindako sektore tradizionalak:

1. Metalurgia

   Metalak erabiltzen ditu. Siderurgiak labeetan burdinatik altzairua ateratzen du, prozesu gogorra da, eta Asturiasen bakarrik egiten da. Siderurgia ez integralak txatarretik altzairua lortzen du, eta EAEn, Katalunian eta Nafarroan dago. Aluminioa ere aipagarria da Avilésen eta kobrea Huelvan.

2. Ontzigintza

   Hobetu egin da teknologiari eman zaion bultzadari esker. Kantauriko kostan, Hego Atlantikoan, Mediterraneoan eta

Espainiako Industria Sektore Nagusiak

Espainian, industria-sektore helduek garrantzi nabarmena izaten jarraitzen dute. Sektore dinamikoenetan, atzerriko kapitalek indar handia dute, eta goi-mailako teknologia dutenak hazi egin dira, baina ez dute Europako beste herrialde batzuetan adinako ezarpenik.

Industria Sektore Helduak

Lehiakortasun- eta eskari-beherakada jasaten duten industriaren adarrak dira.

Metalurgia

Metalurgiak metalak erabiltzen ditu lehengai gisa. Siderurgiak, edo burdinaren metalurgiak, bi azpisektore hartzen ditu:

• Siderurgia integrala: labe garaietan burdin mineraletik ateratzen du altzairua. Birmoldaketa prozesu gogor baten ondorioz, Asturiasen soilik eusten zaio siderurgia mota horri.
• Siderurgia ez-integrala: txatarretik lortzen

Oinarrizko Tasak

Jaiotza-tasa: Urtebeteko jaiotza kopurua, biztanleria osoarekin erlazionatua, milakotan adierazia.

Ugalkortasun-tasa: Urtebeteko jaiotza kopurua, seme-alabak izateko adinean dauden emakumeen kopuruarekin erlazionatua, milakotan adierazia.

Heriotza-tasa: Urtebeteko heriotza kopurua, biztanleria osoarekin erlazionatua.

Ugalkortasun-tasa sintetikoa: Emakume bakoitzeko seme-alaben batez bestekoa. Belaunaldi batek bere burua ordezkatzeko, batez beste 2,1 seme-alaba behar dira emakumeko.

Haurren heriotza-tasa: Urtebete baino lehen hildako haurren kopurua, urte horretan bizirik jaiotakoen guztizkoarekin erlazionatua.

Bizi-itxaropena: Biztanleria talde bateko pertsonek bizi izandako urte-kopurua, talde hori osatzen duten gizabanakoen kopuruarekin...

Euskal Isurialde Mediterraneoa

Euskal isurialde Mediterraneoa uren banalerroaren hegoaldeko lurraldeei dagokie: ia Araba osoa hartzen du, lur zerrenda desberdinetan bereizita, Nafarroako erdialdea eta hegoaldea ere hartuko lituzke.

Eremu horrek ezaugarri hauek ditu: erliebe leunagoa, klima kontinentalizatua eta lurzoru egokiagoak landatzeko. Atlantiko eta Mediterraneo arteko trantsizio aldearen ezaugarriak daude: lur landua, larreak eta basoaren konbinazioa, alegia. Bi paisaia mota nagusi bereizten dira:

Paisaia Motak

Haran Zabalak eta Sakonuneak

Paisaia mota bat labore lurrek okupatutako haran zabalek eta mendiz inguraturiko sakonuneek osatzen dute: lursail irekien paisaia da nagusi, eta herrixketan kontzentratutako populazioarekin.

Arabako Errioxa

Beste...

Aurrean dugun koropleta-mapan 2015ean Espainiara iritsitako atzerritarren ehunekoa irudikatzen da, kolorearen intentsitatea atzerritarren kopuruaren proportzionala da. Atzerritarren ehunekoa zenbat eta handiagoa izan, probintiza baten kolorea indartsuagoa da. 2015ean atzerriko biztanleria 4,7 milioi pertsonatik gorakoa izan zen. Baina atzerritarren banaketa ezberdina da: atzerritar gehiago aurkitzen dira hiri handiko lurraldeetan (Madrid, Bartzelona…); zerbitzu garatuak (turismo) dauden tokietan (Balearrak, Kanariak…) eta nekazaritza intentsiboko eskualdeetan (Errioxa).

Atzerritarren Ehunekorik Altuenak

Balearretan, Valentziako erkidegoan, Murtzian, Katalunian eta Madrilen daude. Ehunekorik baxuenak Kantauriko eta Penintsularen mendebaldeko...

Ekonomia Kapitalistaren Lehen Mundializazioa: XIX. Mendeko Bilakaera

Protekzionismoa, Kartelak eta Holdingak

Protekzionismoa: ekoizpen nazionalari atzerriko produktuei baino babes handiagoa ematea gomendatzen duen doktrina ekonomikoa da. Inportazioei zergak ezartzen zaizkie eta esportazioak bultzatzen dira.

Kartela: ekonomia-jarduera bereko zenbait enpresen aldi baterako elkarketa da.

Holdinga: beste enpresa batzuen jarduerak kontrolatzen dituen finantza-elkartea da.

Ekonomia Kapitalistaren Lehen Mundializazioaren Ezaugarriak

Beste herrialde eta industria-potentzia batzuk areagotzeagatik, lehia areagotu zen.

1. Enpresa txikiak sozietate anonimo bihurtu ziren.
2. Enpresa-kontzentrazioan, monopolio-jardunak ezartzen ahalegindu ziren enpresa handiak, prezioak