Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Dualismo Antropologikoa

Gorputza hiltzean, arima gorputzetik askatzen da. Gorputza arima ideietatik urrun mantentzen duen espetxea da. Arimaren helburua gorputzetik askatzea da. Hasieran, arima gizakian haragitu egiten da; hil ondoren, zoriontsu biziko da Ideien Munduan.

Arimaren Hiru Alderdiak

Arimaren hiru alderdiak honako hauek dira: arrazionala, suminkorra eta irritsezko alderdia. Arimaren alderdi bakoitzari helburu etiko bat dagokio. Alderdi hauetan oinarritu behar da polis ideala sortzeko. Gizakiak ongia bilatu, ongia ezagutu eta ongi jokatu behar du.

Bertuteak eta Hiri Ideala

Arimaren hiru alderdiak polis ideala antolatzeko erabiltzen dira. Hiriak hiru taldetan banatu zituen Platonek:

• Ekoizleak: Ikasketetan trebetasun gutxi dutenak; polisean

1. Mundu Ulergarria

Platonek dioenez, ongia ulertzea zaila da; munduan antzematen den azken gauza da. Ongia gauza guztietan dagoen zuzentasuna eta edertasuna da. Gainera, Platonek testu honetan adierazten du argiak eta bere iturriek mundua argitzen dutela, eta egia dela ongiaren oinarria. Azkenik, bizitza pribatuan zein publikoan zentzuz jokatu nahi duenak Ongiaren ideia ulertu behar du.

Mundu Ikusgaia

Mundu ikusgarri edo sentikorra gure zentzumenen bidez hautematen dugun mundua da: ikusten, ukitzen edo entzuten duguna. Mundu hau egunerokoan bizitzen duguna da. Platonek bi mundu bereizten ditu: mundu ikusgarria eta mundu ulergarria. Mundu ikusgaia mundu fisikoa eta zentzumenez hautemangarria da, baina Platonen ustez, hori errealitate apalago eta...

Aristoteles: Platonen teoriari kritika eta hilemorfismoa

Aristoteles: Platonen ideien teoriari kritika: hilemorfismoa. Aristotelesek Platonen filosofiaren oinarrietan eraiki zuen bere pentsamendua, baina desberdintasun garrantzitsuak ditu. Platonarekiko, Aristotelesek uste zuen ideak eta objektu sentikorrak ezin zirela bereizi; forma objektu konkretuetan dagoela. Horrela, Aristotelesek esperientzia praktikoari ematen dio garrantzia, eta gizakia "tabula rasa" bezala jaiotzen dela dio. Aristotelesek uste zuen substantziak materia eta forma direla, eta hori hilemorfismoa deitzen da. Materia zehaztugabea da, eta forma da materia substantzia zehatz bat bihurtzen duena. Horregatik, forma da substantziaren esentzia.

Potentzia, aktua eta lehen motorra

Aristotelesek...

Sarrera

Aztertuko dugun testu hau Bizitza zoriontsua liburuko 2. kapituluan dago. Liburu honetan Jainkoaren pertzepzioaz hitz egiten da, Agustin Hiponakoaren ustez, betiere. Jainkoaren eta fededunen zein ez-fededunen arteko borroka eta ondorioak ageri dira bertan. Jainkoa izateak zoriontasuna ematen al du? Hona hemen galdera horri erantzuteko aldeko eta kontrako argudioak:

Aldeko argudioak

• Zoriontasuna gauza ez-galkorretan bakarrik aurkitu daiteke. Jainkoa bakarrik da betierekoa.

• Zoriontasuna lortzeko egia aurkitu behar dugu, eta Jainkoa da egiaren oinarria; beraz, Jainkoa ezagutu behar dugu.

• Tomas Akinokoarentzat ere Jainkoa da izaki nagusia, beharrezkoa, lehen motorra, kosmosaren helmuga eta kausa arazlea. Horrela izanda, Jainkoa zoriontasunaren

Grezia: -Sofistak:Eszeptikoak: ezin da egia absoluturik ezagutu, beraz, pertsona bakoitzaren iritzi pertsonalak baino ez daude. Relatibistak: ezin denez jakin egia zer den edo unibertsalki ona zer den, bakoitzarentzat egia izango da berak uste duena. Jarrera: gizarte bakoitzeko legeak errespetatu behar dira, baina horiek alda daitezke, arau arbitrarioak baitira. -Socrates:Egia ezagutu daiteke, horretarako dialektika jarraitu behar da. Egi unibertsalak ezagutu daitezke. Gure baitan dauden egiak berdinak dira denontzak. Unibertsalak dira. Intelektualismo morala→gaizki jokatzen dutenek ez dute gaiztakeriagatik egiten, ezjakintasunagatik baizik.-Platon:Agustin Hiponakoa :-Izaera eudemonista du: zoriontasuna=maitasuna. -Zorion hori jainkoarengan...

Tesi Nagusia: Arendt eta Kant

DISERTAZIOA:

Hannah Arendten arabera, nork bere buruari azterketa moralik ez egiteak pertsona arruntak ankerkeria imajinaezineko ekintzak egitera eraman ditzake; horregatik, gogoeta moralak portaera kriminalaren aurkako babes gisa duen garrantzian zentratzen da. Tesi honen alde, Kant bezalako filosofoek moraltasuna gure ekintzei buruz hausnartzeko gaitasunarekin lotuta dagoela aldarrikatu zuten. Kanten arabera, moraltasuna betebeharrean eta arrazoimen praktikoan oinarritzen da, eta horrek moralki zuzenak diren ekintzei buruzko gogoeta hausnartua eskatzen du.

Eragozpenak eta Kritika (Nietzsche)

Hala ere, eragozpenak daude. Adibidez, Nietzschek argudiatu zuen autokontrolean eta hausnarketan oinarritutako moraltasun konbentzionalak...

Askatasuna eta gaizkiaren arazoa

Agustinentzat askatasuna kontzeptu konplexua zen, aukeratzeko gaitasuna eta erantzukizun morala inplikatzen zituena. Borondatearen askatasunean sinesten zuen, baina askatasun hori jatorrizko bekatuak mugatzen zuela ere argudiatzen zuen. Gainera uste zuen askatasuna funtsezkoa dela gizakiontzat, ongia eta gaizkia denaren artean aukeratzeko gaitasuna ematen digu. Jainkoak askatasun hori oparitzat eman zigula uste zuen, baina bekaturako dugun joerak gaiztakeriara eramaten gaituela ere ulertzen zuen. Hala ere, zioen Jainkoaren graziak lagun diezagukeela joera horri aurre egiten eta ongia aukeratzen.

Gaizkiaren arazoari dagokionez, San Agustinek teologiaren ikuspegitik ikusten zuen. Aitortzen zuen munduan gaizkia existitzen...

Hannah Arendt: Bizitza eta Pentsamenduaren Oinarriak

Hannah Arendt Lindenen jaio zen, Alemanian, 1906an, eta New Yorken hil zen 1975ean. Judu jatorriko politika ikertzailea izan zen, eta bere ikerketa gehienak politikaren inguruan izan dira, autoritateaz eta totalitarismoaz, bereziki.

Ikasketak eta Bizitzako Eraginak

20. hamarkadan Filosofia ikasketak hasi zituen unibertsitatean; bertan, bere pentsamenduan erabakigarria izan zen Martin Heidegger irakaslea ezagutu zuen. 30. hamarkadan, Berlinen zegoela, nazismoaren lehen pausuak pairatu zituen. Hannah Arendten pentsamendua bere bizitzan jasandako gertakariengandik baldintzatuta dago:

• Alde batetik, bi mundu Gerrak, baina batez ere Bigarren Mundu Gerraren kausa izan zen gobernu nazional-sozialista.

Existentzialismoa XX. mendean

Existentzialismoak XX. mendeko testuinguruari erantzuten dio. Bertan, existentziaren betiko arazoek gaurkotasun handia hartzen dute. Giza duintasuna berreskuratzen saiatzen da. Existentzialismoak adierazten duena:

1. Fisikoki eta moralki urratutako Europaren historia.
2. Ideal ilustratuen eta aurrerabidean duten konfiantzaren porrota.
3. Askatasuna galdu duen gizateria bat eta antropologia berri bat: gizabanako hautsia, bere oinarrietaraino mugitua, bere esentzia bakarra existentzia absurdo eta heriotzara lotua.

Berehalako jatorriak:

• Friedrich Nietzsche: Bizitzaren errealitate tragikoaren aldarrikapena eta botere-nahimena, gizaki berri, sortzaile eta aske baten pizgarri gisa.
• Edmund Husserlen fenomenologia: Subjektuaren kontzientzian

Feminismoa emakumezkoen diskriminazio historikoa abiapuntutzat hartuz, pertsonen arteko eskubide berdintasuna aldarrikatzen duen pentsamendu korrontea da. Ez da korronte homogeneo bat, historian zehar eboluzio nabarmena izan baitu:

1. Aintzindari ilustratuak (XVI. mende amaiera)

Olympe de Gouges frantsesak eta Mary Wollstonecraft ingelesak pentsalari ilustratuen berdintasun politikoa salatu zuten, gizon zuri, burges eta heterosexualak bakarrik hartzen baitzituen kontuan.

2. Mugimendu sufragistak (1850-1930)

Balio demokratiko eta eskubide liberalen unibertsalizazioa aldarrikatu zuten, bozka eskubidetik hasita.

3. Emakumearen eraikuntza soziala: Simone de Beauvoir (1949)

Bigarren Mundu Gerraren hondamendi demografikoa konpentsatzeko amatasuna indartu...