Hasiera / Apunteak / Filosofia eta etika /

Batxilergoa mailako Filosofia eta etika ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

Platonen Ongiaren ideia: kontzeptua eta Errepublikako pasartea

Filosofia eta etika-n eguneratua1,38 KB

P.1O.PLATON:ONGIAREN KONTZEPTUA:Platonen Mundu adigarrian Ideia asko daude,baina haien arteko erlazioa hierarkikoa da,hau da,Ideia guztiak ez daude maila berean, orokorragoak diren Ideiek partikularragoak direnak barne hartzen baitituzte.Aztertu behar dugun Errepublikaren Vll. Liburuaren pasarte adierazgarri batean deskripzioa.Ongiaren ezagutza lortzen duenak ona eta ederra den guztiaren zergatia Ongia bera dela ondorioztatuko du.Baina,horrez gain,Ongia jarduera etiko-politiko zuzenaren oinarria ere badela ondorioztatuko du,eta bere ezagutza beharrezkoa dela,bai norberaren jardueran bai gizarte osoaren jardueran,bertutetsuki jokatzeko.Haitzuloaren mitoan,Platonek Ongiaren Idea eguzkiarekin alderatzen du.Metafora guztiz egokia da,eguzkiak mundu
...
Jarraitu irakurtzen "Platonen Ongiaren ideia: kontzeptua eta Errepublikako pasartea" »

Egiaren teoriak: elkarrekikotasuna, pragmatismoa eta adostasuna

Filosofia eta etika-n eguneratua3,15 KB

EGIA ELKARREKIKOTASUN ETA EGOKITZAPEN GISA:

Teoría Honek egia hau dela baieztatzen du: esaten edo pentsatzen dugunaren Eta errealitatearen arteko elkarrekikotasuna edo egokitzapena. Bere oinarrizko elementuak; subjektua eta Objektua da. Beraz, bai pentsatu-esaten denak, bai badenak edo Gertatzen denak bat egiten dutenean, egia dago. Baina objektuak ez Dira gugan barneratzen ezagutzen ditugunean. Baina arazo Batzuk baiditu: - Ez du ematen prozedura argirik, ez baitugu gure Buruetatik irten. Ezin dugu jakin hizkuntzak gertaerak deskribatzen Dituen edo ez. - Faltsutasun irizpide bikoitz bat. Esakune bat faltsa Izango da subjektutik esaten den nolakotasunak ez badu bat egiten Objetuaren ezaugarri batekin. Elkarrikotasun eta egokitzapen...

Jarraitu irakurtzen "Egiaren teoriak: elkarrekikotasuna, pragmatismoa eta adostasuna" »

Platonen ezagumenduaren teoria, mundu sentigarria eta mundu ulergarria

Filosofia eta etika-n eguneratua2,19 KB

PLATON: ezagumenduaren teoria:  haitzuloaren mitoaren bitartez azaltzen da. Ezagumenduaren teoria berrtutearen gaia aztertzen dau. Bertutea berarekin jaioz lortzen dozu edo ikasi lortzen dozu, eta honen ondorioz jakituria lortuko dozu galdera eta erantzunen bitartez. Hau  heziketaren prozesua izango da eta horretarako eta zezer berrria ikasteko azeptatu behar dozu ez dakizula hemen soratesen eragina ikusi ahal dogu. Haitzuoaren mitoan heziketaren prozesu hau ikusi ahal dogu, itzaletan hasten dena eta eguzia ikustean amaitzen dena. Hau lortzen dabena gobernante filosofoak izango dira  eta beste pertsonak gidatu behar dabe haziketaren prozesuan . Baina prozesu honetan  ezin da inor behartu, besteen lehen erreakzioa ukapena izan ahal da eta
...
Jarraitu irakurtzen "Platonen ezagumenduaren teoria, mundu sentigarria eta mundu ulergarria" »

Egia koherentzia gisa: teoria, Hegel eta testuingurua

Filosofia eta etika-n eguneratua1,51 KB

Egia elkarrekikotasun edo egokitasun gisa: Egiaren oinarrizko egitura agertzem zaigu. Definizio klasikoa Aristotelesek adierazi zuen ez denari buruz badela esatea edo badenari buruz dela gezurra da. Badenari buruz badela eta ez denari buruz ez dela, egia da. Elementuak: Badena: Objetua, Esatea: Subjetua eta horrek egiten duen objetuaren irudikapena. Bi elementu horien arteko bat etortze harremana; harreman horri elkarrekikotasuna esaten zaio. Eta horixe da, berez egiaz egiten dugun kontzeptua: Zerbaiti buruz esaten denaren eta zerbait hori denaren arteko bat etortzea.Egia koherentzia gisa:Hegelek adierza zuen lehen aldiz eta gerora hainbat bertsio izan ditu. Teoria guztiekproposizioaren koherentzia dute egia-irizpide.Horrela, proporzioa egiazkoa
...
Jarraitu irakurtzen "Egia koherentzia gisa: teoria, Hegel eta testuingurua" »

Jakintza mitikoa eta jakintza filosofikoa: ezaugarriak eta bereizketa

Filosofia eta etika-n eguneratua3,73 KB

Filosofiaren sorrera:k.A.Vi.Mendean Greziako Jonia lurraldean.Filosofia hitz grekoa, filia(adiskidetasuna)eta sofia(jakinduria).Filosofiak jakinduria-zaletasuna esan nahi du.Jakinduria ez da edukitzen,baizik eta bilatu egiten da.jakintza mitikoaren ezaugarriak:oinarririk gabeko pentsamendua,jakintza akritikoa,arauemailea,legitimazio soziala ematen zuena,antropomorfikoa,konprometitua,ahistorikoa eta anonimoa.oinarri gabeko pentsamendua:pentsamendu mitikoa oinarririk gabeko pentsamendua.pentsamendu akritikoa:bere baieztapena egitean ez du aztertzen egin duen bidea egokia den ala ez.pentsamendu arauemailea:bizitza bideratzen duen arauen eta balioen multzoa.legitimazio zoziala:mitoaren eskakizunak betetzen dituen neurrian balioetsiko da gizarte-
...
Jarraitu irakurtzen "Jakintza mitikoa eta jakintza filosofikoa: ezaugarriak eta bereizketa" »

Platonen suminezko arima: funtzioa eta bertutea

Filosofia eta etika-n eguneratua2,04 KB

Dualismo ontologikoak bi munduen existentzia aldarrikatzen du, mundo sentigarria eta ideien munduarena. Dualismo antropologikoak, gizakiaren bi zatien existentzia aldarrikatzen du: arima eta gorputza.Platonen iritziz gizakiak bi osagai ditu: arima eta gorputza. Arima jainkozkoa, betierekoa eta hilezina da, gorputza, aldiz, aldakorra, zantarra, arimaren kartzela eta hilkorra. Honela,Platonek hiru arima bereizten ditu: arrazio-arima, suminezko arima eta irritsezko arima. Arrazoi-arima gizakiaren goi-mailako gaitasuna da. Gogamenaren funtzioak betetzen ditu, hau da, pentsamena eta nahimena.Berezko bertutea zuhurtasuna da, hau da, ongia eta egia bilatzeko gaitasuna.Filosofo agintaria izango da bere hiri-egitekoa.Alegorian gurdi-gidariak edo zamaltzainak
...
Jarraitu irakurtzen "Platonen suminezko arima: funtzioa eta bertutea" »

Platon eta Aristoteles: errealitatea, aldaketa, gizakia eta zoriontasuna

Filosofia eta etika-n eguneratua2,53 KB

Platonek eta Aristotelesek eszeptizismoa baztertu nahi dute; hori dela-eta, biek diote errealitatea ezagutu daitekeela. Baina benetako errealitatea azaltzeko bi planteamendu desberdin dituzte.

Errealitatearen Kontzepzioa

Platonek adierazi zuen mundu fisikoa ez dela benetako errealitatea. Aristotelesek, aldiz, errealitate substantziala eta errealitate akzidentala bereizten ditu. Errealitate substantzialaren barruan, inguratzen gaituen eta zentzumenez hautematen dugun errealitatea sartzen da, baita esentzia unibertsalak ere. Errealitate akzidentala, berriz, gauzaki zehatzetan bakarrik hauteman daitezkeen ezaugarriak dira. Platonen idealismoaren aurrean, errealismoa aldarrikatu zuen Aristotelesek.

Aldaketaren Teoria: Hilemorfismoa

Platonen ustez,...

Jarraitu irakurtzen "Platon eta Aristoteles: errealitatea, aldaketa, gizakia eta zoriontasuna" »

Fedea eta arrazoia Tomas Akinokoaren arabera: harmonia eta hiru egia mota

Filosofia eta etika-n eguneratua2,41 KB

Fedea eta Arrazoia: Testuinguru Historikoa

Fedea eta arrazoia uztartzearen auzia kristautasunaren zabalkundearekin sortu zen, egia errebelatua eta filosofia paganoaren tradizioa bateratzeko beharrak eraginda. Agustin Hiponakoak fedeak eta arrazoiak elkarrekin lan egin behar zutela defendatu zuen, baina fedeak lehentasuna izanik. Geroago, averroistek "egia bikoitzaren teoria" garatu zuten, proposatuz fedeak eta arrazoiak gai berean erantzun kontraesankorrak eman ditzaketela, biak onargarriak izan daitezkeelarik. Tomas Akinokoak, aldiz, teoria hori ukatu eta fedea eta arrazoia bateragarriak direla defendatu zuen, biak Jainkoarengandik datozen heinean.

Tomas Akinokoa: Fedearen eta Arrazoiaren Harmonia

Tomasen arabera, fedea eta arrazoia egia bakarrera...

Jarraitu irakurtzen "Fedea eta arrazoia Tomas Akinokoaren arabera: harmonia eta hiru egia mota" »

Logika: oinarriak, logika formala, informala eta falaziak

Filosofia eta etika-n eguneratua4,04 KB

Logika: Oinarriak eta Aztergai Nagusiak

Zuzen argudiatzeko edo arrazoitzeko trebetasunari logikaren artea esaten zaio. Arrazoiketa zuzenaren printzipioak eta arauak aztertzen dituena, berriz, logikaren zientzia da. Logikak bi adar nagusi ditu:

  • Logika formala: Argudioen egitura aztertzen du, edukiak kontuan izan gabe. Gure arrazoiketen alderdi sintaktikoari erreparatzen dio batez ere.
  • Logika informala: Argudiatzeko modu zuzenak aztertzen ditu.

Logika Formala: Arrazoiketen Baliozkotasuna

Arrazoiketa oro zenbait perpausez osatuta egoten da: konklusioa eta gainerakoak, premisak. Perpaus horiek guztiak proposizioak dira. Logika formalaren aztergai da, beraz, zein arauren bidez bereiz dezakegun zein arrazoiketa diren baliozkoak eta zein ez.

Arrazoiketa...

Jarraitu irakurtzen "Logika: oinarriak, logika formala, informala eta falaziak" »

Agustin Hiponakoa eta Tomas Akinokoa: Filosofia eta Teologia

Filosofia eta etika-n eguneratua5,73 KB

Agustin Hiponakoa: Historiari buruzko gogoeta

  • 1) Zein gertakarik eragin zuen Agustin Hiponakoaren historiari buruzko gogoeta? Kristo ondorengo 410. urtean Alarikoren bisigodoek Erroma hiria hankaz gora jarri zuten.
  • 2) Agustin Hiponakoa zergatik sentitu zen “behartuta” gai horretaz hausnartzera? Jentilek kristauei gertatutakoaren errua leporatzea izan zen.
  • 3) Zein liburutan biltzen da Agustin Hiponakoaren historiari buruzko gogoeta? "Jainkoaren Hiria" lanean jasotzen da.
  • 4) "Jainkoaren Hiria" liburuan zeri aurkitu nahi zaio zentzua? Giza historiari eta gizateriari eragiten dieten minari eta sufrimenduari zentzua aurkitu nahi die.
  • 5) Zer dio Agustinek Erromatar Inperioaren balizko amaiera bati buruz? Erromatar Inperioaren gainbeherak eta bukaerak
...
Jarraitu irakurtzen "Agustin Hiponakoa eta Tomas Akinokoa: Filosofia eta Teologia" »