Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Hornikuntzaren Funtzioa

Enpresa batek ekoizteko eta merkataritza posible izateko behar dituen objektuak eta materialak lortzeko aurreratu behar duen prozesua da.

Helburua

• Ekoizpen sailean: Behar diren materialak ez faltatzea.
• Merkaturatze sailean: Salmenta prozesua posible izateko behar direnak ez faltatzea.

1.1. Erosketa

Materialaren jabea izateko egin behar diren ekintza multzoa. Honako hauek hartzen ditu kontuan:

1. Hornitzaile ona eta kalitate ona.
2. Prezio onak eta deskontuak.
3. Emate eta ordaintzeko epe onak.

1.2. Biltegiratzea

Materialak gordetzeko espazio fisikoa eta egokia. Materialen sarreren eta irteeren informazioa ondo erregistratu behar da.

1.3. Stockaren Kudeaketa

Zientziekin emaitza eta estatistika zehatza kalkulatu. Metodo hauekin:

• Noiz eta

11. Industria-hondakinen definizioa.

Hondakina da material solidoa, likidoa edo gaseosoa, erauzteko, eraldatzeko, fabrikatzeko edo kontsumitzeko prozesu baten ondorio dena, eta material horren jabe denak hura uztea erabakitzen duena edo uzteko betebeharra duena. Gainera, Europa mailako hondakinen zerrenda bat dago, nahitaez industria-prozesuetako hondakintzat hartzen diren materialak definitzen dituena.

15. 833/1988 Dekretuaren arabera, hondakinen arloko tailerrak egitera behartuta dauden ekintzak. TAILERREN BATEBEHARRAK

Hondakin arriskutsuak behar bezala bereiztea eta ez nahastea, bereziki haien arriskugarritasuna areagotzea edo kudeaketa zailtzea dakarten nahasketak saihestuz.

Hondakin arriskutsuak dituzten ontziak ontziratzea eta etiketatzea,...

Enpresaren Finantziazio Iturriak

Enpresak inbertsioak egin nahi baditu, dirua behar du. Diru hori aurreztuz lor dezakete, maileguz eskatuz, eta abar. Beraz, enpresak dirua lortzeko finantziazio-iturri desberdinak aurkitu behar ditu. Finantziazio-iturri guztiek kostu bat dute; ondorioz, finantzaketa-arloak erabaki behar du zer baliabide erabili.

Finantziazio-iturriak enpresak bere diru-beharrei aurre egiteko eskura dituen ordainbideei esaten zaie. Baliabide hauek lau irizpideren arabera sailka daitezke:

1. Itzultzeko epearen araberako sailkapena

• Epe laburreko finantziazio-iturriak: Itzultzeko epea urtebete baino gutxiagokoa da (hornitzaileen kredituak, banku-maileguak).
• Epe luzerako finantziazio-iturriak: Itzultzeko epea urtebete baino luzeagoa da

Oinarrizko kontzeptu teknologikoak

• Teknologia: Gizakiari bere ingurune material edo birtuala aldatzeko aukera ematen dioten ezagutza eta tekniken multzoa.
• Produkzioa: Kontsumo-beharrak asetzeko erabiltzen diren baliabideak.
• Merkatua: Bi aldeen arteko trukea egiteko sistema eta salneurria.
• Produktu teknologikoa: Behar baten inguruan sortzen da. Produktu berriek bi ezaugarri dituzte: azkar sortzen dira eta berritzaileak dira; jarduera teknologikoa geldiezina da.

Produktuen planifikazioa eta diseinua

Diseinu-prozesua eta garapena

• Beharren azterketa: Produktua definitzea; zeintzuk diren asetuko dituen beharrak eta beste produktuekin konparatzea.
• Ideiak sortzea: Produktu berria zehaztea eta ezaugarriak aztertzea.
• Bideragarritasuna: Idearik onena aukeratzea.

Kanpo baliabideak

Epe luzeko kanpo-finantziazioa

Enpresak ekitaldi ekonomiko bat baino denbora luzeagoan eskatzen dituen maileguak eta kredituak dira; horiek itzuli egin behar dira, dagozkien interesak ordainduz.

Epe luzerako baliabideen artean honako hauek daude:

• Epe luzeko maileguak: Kreditu-erakundeek emandako maileguak dira. Dirua itzuli egin behar da, maileguan ezarritako baldintzetan interesak ordainduta.
• Jaulkiak (Obligazioak): Enpresak jaulkitzen dituen kreditu-tituluak dira, eta partikularrek erosten dituzte interes baten truke.
• Leasing: Finantza-erakunde batek ondasun baten erosketa finantzatzen du eta enpresa bezeroari ematen dio alokairuaren truke. Amaieran erosteko aukera dago. Zergak gutxitzeko erabiltzen da. Leasingean hiru eragilek

Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko galderak eta erantzunak

Erantzukizunak eta betebeharrak

20. Enpresak prebentzioaren arloan egindako ez-betetzearen ondoriozko erantzukizunak eta zehapenak honako hauek zehazten dituzte: Lan Ikuskaritza.

21. Lan-arriskuen prebentzioaren alorreko enpresaburuaren betebeharrak: Langileentzako formazioa.

22. Prebentzioaren kudeaketa neurri-multzo bat da: Enpresaren kudeaketa-sisteman integratuta, kalteak prebenitzeko.

Antolaketa eta kudeaketa

23. 500 langile baino gehiago dituen enpresa batean, prebentzioa antola dezake: Prebentzio-zerbitzu propioa kontratatuz.

24. Laneko arriskuen prebentzioari buruzko baieztapen hauetatik, zein da zuzena? Enpresako zuzendaritzaren barruan soilik egongo da.

Langileen betebeharrak

1.2 Kontabilitate nazionala

Kontabilitate nazionala esaten zaio herrialde baten barnean, aldi jakin batean, egiten diren ekonomia-jarduerei buruzko informazioa jaso eta jakinarazten duten adierazleen multzoari.

1.4 BPGd-aren mugak

1. Ez ditu kontuan hartzen ekonomia batek ekoitzitako azken ondasun eta zerbitzu guztiak.
2. Ez du neurtzen ondasunen eta zerbitzuen trukean dirurik erabiltzen ez den jarduerarik.
3. Ez ditu kanpo-eraginak adierazten.
4. Ez du neurtzen nola banatzen den aberastasuna biztanleen artean.
5. Ez du neurtzen ekoitzitako ondasunen eta zerbitzuen kalitatea.

2. Ekonomia, oro har

• Merkatuaren barne-indarrak: herrialde bateko ekonomia-eragileen portaeraren araberakoak dira, eta eskaintza eta eskari agregatuaren joko askean adierazten dira.
• Prezioen batez

Aktiboa: Enpresaren Ondasunak eta Eskubideak

Aktibo Ez-korrontea

• Ibilgetu ukiezina: patenteak eta programa informatikoak.
• Ibilgetu materiala: ibilgailuak, altzariak, makinak, lurzoruak, garraio-elementuak eta amortizazioak (-).
• Ibilgetu ez-finantzarioa: lurren inbertsioa eta eraikuntzen inbertsioa.
• Epe luzerako finantza-inbertsioak: ELFI ondare-elementuak eta epe luzerako kredituak.

Aktibo Korrontea

• Izakinak: salgaiak, lehengaiak, produktu amaituak eta produktu erdielaboratuak.
• Zordun komertsialak eta kobratzeko kontuak: zordunak, Ogasun zorduna, ordainketak, bezeroak (faktura dutenak) eta kobratzeko merkataritza-efektuak (txekea dutenak).
• Epe laburreko finantza-inbertsioak: epe laburreko kredituak eta epe laburreko maileguak.
• Eskudirua edo bestelako

Enpresa-kontzentrazioak eta antolaketa-formak

• Klusterrak: Ekonomia-sektore jakin batean interesa duten enpresen, erakundeen eta unibertsitateen kontzentrazio geografikoak dira. Negozio bereko enpresa-taldeak dira, antzeko erronka estrategikoak dituztenak. Oso ohikoak dira klusterrak zenbait sektoretan; esate baterako, automobilgintzan, informazioaren teknologien sektorean eta farmazia-sektorean.
• Kartelak edo kontzentrazio horizontalak: Ekoizpen-sektore bereko enpresa-elkarteak dira. Merkatuaren gaineko kontrola dute, ia erabatekoa, eta ados jartzen dira prezioetan eta salmenta-estrategietan.
• Trustak edo kontzentrazio bertikalak: Enpresa-multzoak dira, denen artean ekoizpen-prozesuko fase guztiak hartzen dituztenak, kostuak murrizteko eta merkatuan

ibilge→Aek/ Og+PeK (<1)

 < 1(mas peque q el 1): Maniobra funtsa positi (neg) dela adierazten du. Horrek esan nahi du, AeK OG+ Pek baino txikiagoa (handi) dela. Beraz, enpresaren ondare-masak (ez) orekatuta daude.

erabilgarri→erab/PK (0,3-0,4)

 0,3-0,4: Altxortegia epe laburreko zorren %30 - %40 bitartekoa da. Proportzio hau egokiena da, segurtasun eta errentagarritasunaren arabera.  > 0,3-0,4: Ordainketa-etendura ez gertatzeko segurtasun handia dauka enpresak, baina errentgrtsn gutxiko akt izango ditu, bnk e ku saldoek ez dut ia sarrera finantzariorik sortzen.

altxorteg→bihur+erab /PK (>1)

 >1: Epe lab zorrk ordantzek ahalmena dauka, etendurako egoera gertatzeko arriskurik gabe. 1 baino askz handi: Epe laburreko zorrak ordaintzeko...