Ekonomia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Zerga-politika

Zerga-politika sektore publikoak ekonomian esku hartzeko erabiltzen duen tresna da.

Helburuak

• Ekonomia-jarduera handitzea edo murriztea
• Enplegua sustatzea
• Inflazioa kontrolatzea
• Hazkunde ekonomikoa lortzea

Horretarako bi tresna erabiltzen dira: zerga-bilketa eta gastu publikoa.

Zerga-politikaren tresnak

1. Borondatezko neurriak (diskrezionalak)

Gobernuak nahita aplikatzen dituen neurriak dira, ekonomian zuzenean eragiteko.

Adibideak

• Obra publikoak egitea
• Enplegu publikoa handitzea
• Zergak jaistea
• Diru-laguntzak ematea

2. Egonkortzaile automatikoak

Automatikoki jarduten duten mekanismoak dira, ekonomia-zikloetako gorabeherak leuntzen dituztenak.

Adibideak

• Langabezia-prestazioak
• Errentaren gaineko zergak
• Gizarte-kotizazioak

Zerga-politika motak

Zerga-

Nazioarteko Negozioetako Arriskuak eta Tresnak

Nazioarteko negozioetan arrisku handienetako bat inportatzaileak ez ordaintzearena da. Hona hemen arrisku horri aurre egiteko bi tresna nagusiak:

• Kreditu dokumentarioa: Tresna honek esportatzaileari segurtasun handiena ematen dio. Inportatzaileak bere bankuari agintzen dio ordainketa bermatzeko, eta esportatzaileak salgaiak bidali dituela frogatzen duen dokumentazioa aurkezten duenean, bankuak ordainketa egiten du. Horrenbestez, ordainketa ez dago soilik inportatzailearen borondatearen menpe, bankuaren bermearekin babestuta baizik. Dokumentazioa zuzen aurkeztea ezinbestekoa da, bestela bankuak ordainketa atzera bota dezake.
• Esportaziorako kreditu-asegurua: Kasu honetan, esportatzaileak aseguru-konpainia

Zer da palankamendu operatiboa?

Palankamendu operatiboa enpresaren kostu-egiturarekin lotuta dagoen kontzeptua da, bereziki kostu finkoak daudenean sortzen dena. Funtsean, salmenten aldaketa batek etekinetan duen eragina neurtzen du; hau da, saldutako unitateen % 1eko aldaketa batek etekinetan zenbateko aldaketa eragiten duen.

Palankamendu operatiboa altua denean, salmenten aldaketa txiki batek etekinen aldaketa handia eragiten du, betiere gainerako aldagaiak konstante mantentzen badira. Horregatik, kostu finko handiak dituzten enpresek palankamendu operatibo handiagoa izaten dute, kostu aldakorren pisua handiagoa duten enpresekin alderatuta.

Hala ere, kostu finko handiak izatea ez da berez ona edo txarra, egoera ekonomikoaren araberakoa baita:...

Segmentazio Irizpideak

Merkatuaren segmentazioa egiteko irizpide nagusiak hauek dira:

• Demografikoa: Populazioa ezaugarri komunengatik sailkatzea (adina, sexua, errenta, lanbidea…). Gehien erabiltzen den irizpidea da.
• Geografikoa: Kokapen edo lekuaren arabera sailkatzea; merkatu orokorra mugatzeko balio du.
• Sozioekonomikoa: Egoera sozial eta ekonomikoaren arabera bereiztea.
• Psikografikoa: Alderdi psikologikoak (bizimodua, balioak, interesak, gustuak, nortasuna…); normalean azkena aplikatzen da.

Segmentazio Motak

• Bereizi gabea: Produktu edo mezu bakarra merkatu osorako; ez dago segmentaziorik. Adibidez: Coca-Cola.
• Bereizia: Merkatua segmentutan banatu eta bakoitzarentzat produktu edo publizitate ezberdina erabiltzea. Adibidez: Inditex.
• Kontzentratua:

1. Lanpostuaren analisia

Lanpostua langilearen eta erakundearen egitura eta emaitzen arteko lotura da. Lanpostu bateko ezaugarriak, eskakizunak, trebetasunak eta erantzukizunak identifikatzean eta modu egituratu eta ordenatuan adierazteko prozesua da. Honek bi emaitza nagusi ditu: lanpostuaren deskribapena eta lanpostua egin ahal izateko beharrezkoak diren zehaztapenak.

2. Lanpostuaren analisiaren helburua

Erakundeak giza baliabideen kudeaketa egokia egin ahal izateko, informazio fidagarria, kantitate eta kalitate egokian izatea da.

3. Lanpostuaren analisiak eragindako eremuak

Lanpostuaren analisiak hainbat eremutan eragina du:

• Lanpostuaren egitura
• Erakundearen egitura
• Kontrol maila eta aginte-irismena
• Errendimendu-irizpideak
• Langileen erredundantzia

Hornikuntza-arloa

Hornikuntza: kanpotik materialak eta zerbitzuak lortzen ditu.

• Materialen beharra detektatu.
• Hornitzaileak bilatu, aukeratu eta beraiekin negoziatu.
• Materialak jaso, biltegiratu eta banatu.

Produkzio-arloa

Produkzioa: Lehengaiak bukatutako produktuetan eraldatzen dira, horretarako teknologia zehatz bat aplikatuz.

Helburuak produktibitatea, kalitatea, fidagarritasuna eta modagarritasuna izango dira.

Merkatal-arloa

Merkatal-arloa: produktua nori saldu behar zaion, nola ezagutarazi behar den eta nola banatu behar den zehaztu beharko du.

• Merkatua aztertu.
• Produktua nola izango den erabaki.
• Prezioa finkatu.
• Produktua promozionatu.
• Produktua banatu.
• Produktua saldu.

Finantza-arloa

Finantzarioa: Enpresak erosten dituen materialak, instalazioak, makineria,...

Bilakaera Historikoa

XII. eta XV. mendeetan artisautza izan zen ekoizpenaren oinarria, bereziki Gasteizen. XVI. eta XVII. mendeetan lehen fabrikak sortu ziren kapital metaketaren ondorioz. XVIII. eta XIX. mendeetan, berriz, Sozietate Anonimoak sortu ziren kapitalismoa sendotzeko.

• Lehen Industria Iraultza: Mekanizazioa eta garraio hobekuntzak ezarri ziren, eta bankuek finantzaketa eman zuten.
• Bigarren Industria Iraultza (XIX. mendea): Elektrizitatea eta ekoizpen masiboa erabili ziren, eta Henry Fordek muntaketa katea ezarri zuen.

Gaur egun, globalizazioak eta Internetek ekoizpena berritu dute, eta kapital intelektuala gero eta garrantzitsuagoa da berrikuntza eta lehiakortasuna sustatzeko.

Enpresari Buruzko Teoriak

• Teoria Neoklasikoak: Enpresa merkatuaren

1. Negozio Eredua: Sorkuntza eta Monetizazioa

A. Negozio Eredu Bat Asmatzen

AZALPENA: Negozio-ideia bat behar bat asetzen duen produktu/zerbitzua da. Balioa eduki behar du: hobea izatea edo desberdina. Monetizatzea ere garrantzitsua da, eta negozio-eredua gure ideiarekin balioa sortzeko eta hori monetizatzeko modua da.

Definizio Garrantzitsuak

NEGOZIO-IDEIA:

Behar sozial bat asetzen duen produktu edo zerbitzuaren ideia.

BALIOA:

Behar hori hobeto asetzeko duen gaitasuna adierazten duena.

MONETIZATZEA:

Gure produktuak dirua irabazteko duen gaitasuna.

NEGOZIO-EREDUA:

Ideiarekin balioa sortzeko eta monetizatzeko modua.

2. Negozio Ideia

Negozio ideia sortu aurretik gogoan izan behar ditugun bi puntu nagusi:

1. Zure negozio-ideiak zurekin du zerikusia.
2. Ideia ekintzaile

Ekonomia eta Finantza: Oinarrizko Kontzeptuak

KPIaren Mugak

Kontsumo Prezioen Indizearen (KPI) mugak honako hauek dira:

• Zenbait ondasun eta zerbitzu zalantzan jartzeko modukoak dira.
• Denborak aurrera egin ahala desitxuratu egiten da.
• Ez ditu kontuan hartzen ondasunen kalitatean egon daitezkeen aldaketak.
• Eztabaida dago familia-aurrekontuen inkestaren adierazgarritasunari buruz.

Arrisku-prima

Arrisku-prima, herrialde-arriskua ere esaten zaiona, herrialde bateko zor subiranoari beste batekin (merkatuan arrisku txikiena duela jotzen denarekin) alderatuta eskatzen zaion gainkostua da.

Nazioarteko Merkataritza

Nazioarteko merkataritzak aduana-lurralde batek munduko gainerako lurraldeekin trukatzen dituen ondasunak eta zerbitzuak hartzen ditu bere baitan.

IBEX