Zelula eta Erreinuak: Biologia Orokorraren Oinarriak
Monero Erreinua
Organismo zelulabakar prokariotoak dira. Batzuk autotrofoak dira, eta beste batzuk, heterotrofoak. Protisto-erreinua: Era askotako organismoak dira: zelulabakarrak, zelulaniztunak, autotrofoak, heterotrofoak. Eukariotoak dira guztiak. Onddo-erreinua: Batzuk zelulabakarrak dira, beste zenbait, zelulaniztunak. Zelula eukariotoak dituzte. Ez dute ehunik. Landare-erreinua: Organismo zelulaniztunak eta eukariotoak dira. Ehunak dituzte. Autotrofoak dira. Animalia-erreinua: Organismo zelulaniztunak eta eukariotoak dira. Ehunak ditzute. Eterotrofoak dira.
Zelula
Zelula unitate bizidunik txikiena da. Izaki bizidun guztien egiturazko unitateak eta unitate funtzionalak dira. Zelula eukariotoa: Material genetikoa nukleo izeneko atal baten barruan dago, animaliek eta landareek zelula eukariotoa dute. Zelula prokariotoa: Ez dute nukleorik, material genetikoa zitoplasman sakabanatuta dago. Bakterioak zelula prokariotoak dira.
Animalia Zelula
Mintz-plasamtikoa: Zelula babesten du. Nukleoa: Material genetikoa biltzen du. Zitoplasman organuluak daude (mitokondrioak, bakuoloak...). Bakuoloak: Zenbait substantzia biltzen dituzten eta mintz bates inguratuta dauden poltsak. Mitokondriak: Mantendugaien energía lortzen da.
Landare-Zelula
Mintz plasmatikoa, nukleoa, zitoplasama, bakuoloak, mitokondrioak. Zelula-pareta: Zelulosaz osaturiko pareta lodia eta gogorra. Kloroplastoak: Klorofila izeneko pigmentu berdea biltzen dute. Materia organikoa sortzen da, fotosintesiaren bidez.
Izaki Bizidunen Ezaugarriak
Jaio eta hil egiten gara. Antzeko konposizio kimikoa dute. Materia organikoaren oinarri. Zelula asko dute, eta veste batzuk, zelula bat dute, hau da, zelula bakarrak dira. Autotrofoak: Beraien bidez lortzen dute janaria, eta heterotrofoak, aldiz, veste batzuek sortutako janaria.
Substantzia Organikoak
Gluzidoak: Esate baterako, glukosa te zelulosa. Lipidoak: Adibidez, gantz azidoak eta kolesterola. Proteinak: Hala nola emoglobinak. Azido nukleikoak: Adibidez, ADNa. Bitaminak: Era askotako substantziak dira.
Substantzia E´z-Organikoak
Ura: Organismo guztien substantziarik ugariena da. Esate baterako, gizaki gazteeen pisuaren %65a ura izaten da. Gatz mineralak: Hainbat funtzio egiten dituzte: Zenbait egituraren osagai dira, organismoaren hainbat funtzio erregulatzen dituzte.
Definizioak
Fotosintesi: Krnono dioxioda, ura eta gatz mineralak, eguzkiaren argiaren energía erabiliz, konposatu organiko bihurtzeko prosezua.
Zigoto: Obulu bat eta espermatozoide bat elkartzean sortutako zelula. Zigototik baanako bat geratzen da.
Espezieak
Espezie bat elkarren artean hugaltzen diren eta ondorengo hugalkorrak ematen dituzten antzeko banakoen multzoa da.