Zer da Erromantizismoa?

Mugimendu honek moldea baztertu eta sentimenduak goresten ditu.

• Subjektibismoa, indibidualismoa eta adierazkorra den guztia goraipatzen ditu.
• Artistek beren barnetik ateratzen dituzte ideiak.
• Garai honetan emakume asko interpretatzaile bilakatu ziren.

Nazionalismoa

Erromantizismoko joera nagusietako bat nazionalismoa izan zen.

• Errusian agertu zen lehenengoz.
• Herriaren esentzia bilatzeko ahalegina egin zuen folklorearen eta musikaren bitartez.
• Nazionalistek folkloreari beren nortasuna adierazteko modua hartzen zuten.
• Musika nazionalistak hainbat ezaugarri ditu: herrikoa den esentzia folklorearen bitartez bilatzen da.
• Dantza eta kanta folklorikoak dira diragaina nagusiak.
• Doinuak aberastasun handia dauka.
• Errusia, folklore aberatsa

Tema con variaciones

La variación es un principio compositivo que consiste en la repetición de un tema realizando ciertas modificaciones, las cuales pueden ser melódicas, armónicas, rítmicas, de tonalidad, de estilo, instrumentación, etc. En cada una de estas variaciones siempre permanece algún aspecto esencial del tema original.

En la forma “tema con variaciones” siempre se presenta al principio un tema de carácter sencillo al que se van añadiendo sucesivamente variaciones. Su estructura es la siguiente: A, A1, A2, A3, A4..., siendo A el tema principal y el resto las variaciones sucesivas.

Forma sonata

No debemos confundir el género sonata con la forma sonata:

• La sonata como género es una composición de tres o cuatro movimientos

Musika-testura

Definizioa: Material melodikoak, erritmikoak eta harmonikoak konbinatzeko modua da, pieza musikal baten soinu-kualitate globala zehaztuz. Testurak ahotsen edo instrumentuen arteko erlazioa eta aldi bereko hainbat linea melodiko adierazten ditu.

1. Testura monofonikoa edo monofonia

Lehenengoa da. Akompanamendurik gabeko melodia bakar batean datza. Melodia hau ahots edo instrumentu batzuek interpreta dezakete, unisonoan edo zortzidun-distantziara. Adibide garbia kantu gregorianoa da.

2. Testura bifonikoa

gizakiaren lehen akompanamendu-formetako bat da.

Bi melodiaz osatuta dago:

• Bordoia (grabea): etengabe jotzen den oinarrizko nota bat da (pedala).
• Zati akutuena: benetako melodia eramaten duena.

Ohikoa da herri-musikan (esaterako, Eskoziako,...

Testua: 1876ko Konstituzioa

Sarrera

Aurrean dugun testua Madrilen, 1876ko ekainaren 30ean, aldarrikatu zen Konstituzioaren zenbait artikuluk osatzen dute. Testu historikoa da, lehen mailako informazio iturria delako, izaera juridiko-politikoa baitauka. Egilea kolektiboa da: 1876ko urtarrilean sufragio unibertsalaren bidez hautatu ziren Gorteetan Alderdi Kontserbadoreak nagusitasuna lortu zuen. 39 diputatuz osatutako batzordeak landu zuen testua, baina Cánovas izan zen benetan kodigo berria egituratu zuena.

Antonio Cánovas del Castillo (1828-1897) XIX. mendeko bigarren zatiko politikari nagusia izan zen. O'Donnellen Batasun Liberaletik zetorren; Biurteko Aurrerakoiari hasiera emango zion Manzanareseko Adierazpena idatzi zuen Seiurteko Iraultzaren...

Replikazioa ADN

ADN replikazioa

Avery-ren esperimentua

1. Beroak bakterio birulentoak hiltzen ditu. 2. Laginak proteinak, ARN eta ADN suntsitzen dituten entzimekin tratatzen dira. 3. Tratatutako laginak R motako bakterio-kultiboei gehitzen zaizkie. 4. Proteasarekin edo ARNasarekin tratatutako kultiboek S motako bakterio eraldatuak (birulentoak) dituzte. 5. ADNasarekin tratatutako kultiboek ez dute S motako bakteriorik.

Esperimentuen ondorioak

• Avery, MacLeod eta McCarty: informazio hereditarioaren eramailea ADN da.
• Hershey eta Chase: informazio hereditarioaren eramailea ADN da.
• Meselson eta Stahl: ADNren replikazioa erdi-kontserbatzailea da.

Replikazioan parte hartzen duten entzimak

• ADN helikasa: ADN-kateen desenrolamendua eta banaketa.
• Topoisomerasak

Golpismoa eta Terrorismoa 1978an

Trantsizioa baztertu eta ETA justifikatzen zuen indar abertzale berriak terrorismo olatu bat eragin zuen. Konspirazio garrantzitsu bat egon zen, hala nola Galaxia Operazioa, non konspiratzaileek Moncloa jauregia asaltatu eta Gobernua atxilotzen saiatu ziren. Desedukzioa handitu zen eta estatu-kolpe ahalegin bat egon zen Torres Rojasen aldetik.

Tejerok Kongresuan indarrez sartu zuen bere burua; bere plana Madrilera ibilgailu blindatuekin martxa egitea zen, Bruneteko dibisio blindatukoak erabiliz, salbazpen nazionaleko gobernua zuzentzeko. Ez zuen lortu Juan Carlos I.aren esku-hartzeari esker. Geroago, kolpistek erregimen demokratikoa finkatzen lagundu zuten. Sotelo PSOE, UGT eta CCOO sindikatuekin akordioak lortzen...

Mugimendu-ekuazioak fisikan

1. Mugimendu uniforme lerrokoa (MRU)

MRU
Sf = Si + V x T
V = S / T

2. Mugimendu uniformemente azeleratua (MRUA)

MRUA
Vf = Vi + A x T
Sf = Si + Vi x T + 1/2 a x T²

3. Mugimendu horizontala

Horizontala
Xf = Xi + V x T
Vy = -G x T
Yf = Yi + Vi x T - 1/2 G x T²

4. Mugimendu oblikoa

Oblikoa

Abiadura

Vix = Vi x cos
Viy = Vi x sen
V = √(Vx² + Vy²)
Vy = Vi x sen - G x T

Altuera eta irismena

Altuera
Hmax = Vi² x sen² / 2G

Irismena
A = 2Vi² x sen x cos / G
T = x / (Vi x cos)

Denbora eta posizioa

Azken denbora
Tf = 2Vi x sen / G

Posizioa
X = Vix x cos x T
Y = Viy x sen x T - 1/2 G x T²

5. Mugimendu zirkular uniformea (MCU)

MCU
V = W x R
W = 2π / T
An = V² / R

6. Mugimendu zirkular uniformemente azeleratua (MCUA)

MCUA
An = V² / R
At = Δv / Δt
α = Δw / Δt
φf...

Alegoría: representación plástica dunha idea mediante figuras que a simbolizan, por mor dunha analoxía convencional entre o concepto inmaterial e o obxecto material ó que se atribúe a significación.

Alto Renacemento

Alto Renacemento: período que comeza a finais do s. XV ou principios do XVI, cando xorde en Italia a conciencia de que os logros acadados nos anos anteriores demostraban que era posible comparar a época coa antigüidade clásica.

Balaustre

Balaustre: pequena columna curva ou perfilada que se emprega para decorar varandas.

Baleirado

Baleirado: técnica escultórica consistente na obtención dun molde oco do que se sacan as copias ó enchelo.

Casetóns

Casetóns: compartimento oco, xeralmente de forma cadrara, a modo de artesa invertida...

Sistema Endokrinoa

Informazio endokrinoa: odoletik xede-zeluletara doazen mezulari kimikoen bidez transmititzen da, hau da, hormonen bidez.

Hipofisiko Hormonak

• GH (hazkuntza-hormona): hazkuntza sustatzen du.
• ACTH (hormona adrenokortikotropikoa): giltzurrun gaineko guruinen azalek hormonak ekoiztea estimulatzen du.
• TSH (hormona tirotropikoa): tiroide-guruina aktibatzen du.
• ADH (hormona antidiuretikoa): giltzurrunetan ura birxurgatzea eragiten du.
• FSH (hormona folikulu-estimulatzailea): obarioko folikuluak heltzea, estrogenoak ekoiztea eta espermatozoideak sortzea sustatzen ditu.
• LH (hormona luteinizatzailea): obulazioa, obarioan gorputz luteoa sortzea eta barrabiletan androgenoak sortzea eragiten ditu.

Beste Guruin eta Hormona Batzuk

• Tiroidea:
  • Tiroxina:

Paraula Viva

Kontzeptu hau Elogi de la paraula eta Elogi de la poesia artikuluetan agertzen da. Jatorri erromantikoko defentsa egiten du, inspirazioaren bidezko emozioarena eta zintzkotasunarena poema egiteko prozesuan. Maragallen arabera, poetak eguneroko erabileraz gastatutako hizkuntzari galdutako intentsitatea itzuli behar zion.

Modernismoaren Helburuak

Kataluniako kultura, literatura eta artea berritzea, modernizatzea eta Europako mailan jartzea du helburu. Oposizio bat adierazten du orainaren eta iraganaren artean, baita tradizioaren eta aurrerapenaren artean ere.

Modernismoaren Joerak

• Regenerazionismoa: Gizartea berritzeko aldaketa sozial eta politikoa aldarrikatzen zuen, nahiz eta banakako alderdia ere bazuen. Jaume Brossa intelektual aktiboenetako