Musika-testura motak: sailkapena eta ezaugarriak
Musika-testura
Definizioa: Material melodikoak, erritmikoak eta harmonikoak konbinatzeko modua da, pieza musikal baten soinu-kualitate globala zehaztuz. Testurak ahotsen edo instrumentuen arteko erlazioa eta aldi bereko hainbat linea melodiko adierazten ditu.
1. Testura monofonikoa edo monofonia
Lehenengoa da. Akompanamendurik gabeko melodia bakar batean datza. Melodia hau ahots edo instrumentu batzuek interpreta dezakete, unisonoan edo zortzidun-distantziara. Adibide garbia kantu gregorianoa da.
2. Testura bifonikoa
gizakiaren lehen akompanamendu-formetako bat da.
Bi melodiaz osatuta dago:
- Bordoia (grabea): etengabe jotzen den oinarrizko nota bat da (pedala).
- Zati akutuena: benetako melodia eramaten duena.
Ohikoa da herri-musikan (esaterako, Eskoziako, Galiziako edo Asturiasko gaitetan).
3. Testura heterofonikoa
Linea melodiko bakar baten aldaketa simultaneoan oinarritzen da. Hainbat instrumentu edo ahots erabiltzen dira melodia bera jotzeko, baina aldaera txikiekin, apaingarriekin edo pixka bat desafinaturik. Ekialde Hurbileko eta Europako Erdi Aroko herri-musikan agertzen da maiz.
4. Testura homofonikoa
Polifoniak bi linea melodiko edo gehiago aldi berean dituen bezala, testura homofonikoan ahotsak erritmo berarekin mugitzen dira, baina nota ezberdinekin, akorde segidak osatuz. Melodia nagusia ahots akutuenean egon ohi da.
5. Testura kontrapuntistikoa
Batzuetan testura polifoniko deitua, ahots melodiko anitz entzuten dira aldi berean. Hauek independenteak edo imitatzaileak dira, garrantzi antzekoekoak eta erritmo ezberdinekoak. Ahotsak elkar imitatzen badute, kontrapunto imitatzailea edo polifonia imitatzailea dugu (adibidez, kanona).
6. Melodia akonpainatua
Izenak dioen bezala, melodia nagusi bat da, eta beste ahots nahiz instrumentu batzuek laguntzen diote, bigarren mailako melodiak edo akordeak eginez. Polifonian bezala ahots anitz dauden arren, melodia bakar batek nabarmentzen du, eta gainerakoek oinarri harmonikoa osatzen dute. Estilo hau Europan sortu zen XVII. mendean eta mendebaldeko musikaren testura nagusia bihurtu zen.