DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Indikatiboa

Nor (oraina eta lehena)

INDIKATIBOA:

NOR: (ORAINA ETA LEHENA)

Nor - Nori

NOR - NORI: (ORAINA ETA LEHENA)

Deskolonizazioa: definizioa, kausak eta bitartekoak

Deskolonizazioaren kausak

Europako inperioak mantentzeko zailtasunak sortu ziren:

• Kolonietako jendeak metropolia ahulak zirela eta garaiezinak ez zirela konturatu ziren, Bigarren Mundu Gerran metropoliak oso azkar erori zirelako.
• Gerrak mugimendu nazionalistak indartu zituen.
• AEB eta SESB ez zeuden koloniak zituztenen artean, eta, beraz, inperioen aurka jokatzen zuten koloniei laguntzen zieten. Horrela, lurralde gehiago beren alde jarriko ziren eta aliatu gehiago izango zituzten.
• NBE-ko herriek autodeterminazio-eskubidea izatea babesten zuten, eta, beraz, inperioen deskolonizazioaren alde zeuden.

Deskolonizazioa: kronologia eta non gertatu zen

Deskolonizazio prozesu osoak 1946tik 1999ra iraun zuen,...

Garapen motorraren teoria nagusiak

A. Garapen motorra sistema dinamikoen teorian

Teoria honen oinarria da trebetasun motorrak sistema aktibo gisa funtzionatzen dutela, eta garapen motorrean zehar eskema ekintza gero eta konplexuagoen txertaketa progresiboa gertatzen dela. Lortutako gaitasunak nahastu eta koordinatu egiten dira, gero eta zehatzagoak diren trebetasunak eraikitzeko.

Lorpen motor berriak beti lau oinarrizko elementuen emaitza dira:

1. Heldutze biologikoa: trebezia hobetzen du.
2. Ingurune soziala: trebetasun berriari indarra ematen dio.
3. Lehendik lortutako aukera motorrak: trebetasun berri oro aurrekoen konbinazioan oinarritzen da.
4. Ekintzaren helburua: haurra interes jakin batzuen arabera mugitzen da.

Esku-hartze hezitzailea alterazio sentsorialetan

Egokitze

1. Antolaketa-mailak

Txikienetik handienera:

1. Atomoak: adibidez karbonoa (C) eta oxigenoa (O).
2. Molekulak / Biomolekulak: atomoak elkartzean sortzen dira (ura, glukosa).
3. Organuluak: zelularen barruko egiturak (mitokondrioak, kloroplastoak).
4. Zelulak: bizidunen unitate txikiena (landare-zelula).
5. Ehunak: funtzio bera duten zelula berdinen multzoa.
6. Organoak: ehun ezberdinez osatuta (hostoak, zurtoina, sustraiak).
7. Aparatuak eta sistemak: organoen multzoa.
8. Organismoa: izaki bizidun osoa (landarea).

2. Biomolekulak

Biomolekula ez-organikoak

• Ura: ugariena izaki bizidunetan.
• Gatz mineralak: disolbatuta edo kristaletan.

Biomolekula organikoak (karbonodunak)

• Gluzidoak: energia ematen dute (adibidez: glukosa, zelulosa).
• Lipidoak: energia gordetzen dute eta mintzak osatzen

Ordutegia euskaraz eta gaztelaniaz

Ordu izenak

• Ordu bata = la una.

• Ordu biak = las dos.

• Hirurak = las tres.

• Laurak = las cuatro.

  • Hamarrak hamar gutxitan / gutxiagotan: las diez menos diez.

  • Seiak eta bostean: a las seis y cinco.

  • Laurak eta hogeian: a las cuatro y veinte.

    15:00tan → plurala. 15:30ean → singularra.

Laurdenak

Bait- aurrizkia

Bidaiak eta Ingelesezko Hiztegia

AMAZING: Harrigarria

ANCIENT: Zaharra, antzinakoa

ARCHAEOLOGICAL SITE: Arkeologia-aztarnategia

AWFUL: Zatarra, oso itsusia

BE AFRAID OF HEIGHTS: Altuerari beldurra izan

BE ON YOUR TRAVELS: Bidaiatu, bidaia batean egon

BE OUT OF YOUR COMFORT ZONE: Zure konfort-zonatik kanpo egon

BUS: Autobusa

CABLE CAR: Teleferikoa

CANOE: Kanoa, piragua

CHECK IN: Erregistratu (hotel batera iristean)

COACH: Autokarra, autobusa

COME BACK: Itzuli

DELICIOUS: Gozoa, zaporetsua

DELIGHTED: Liluratua

EXHAUSTED: Oso nekatua, akitua

FAVOURITE SUBJECTS: Irakasgai gogokoenak

FERRY: Ferrya, transbordadorea

FREEZING: Oso hotza, izotzgarria

GET OUT OF YOUR COMFORT ZONE: Zure konfort-zonatik atera, zure ongizate-zonatik atera

GO ON YOUR TRAVELS: Bidaian joan

HOT-

1. DNA

DNA banako baten informazio genetiko guztia biltzen duen azido nukleikoa (biomolekula mota bat) da. Izaki bizidunek elkarren artean desberdintzeko balio duten ezaugarriak dituzte. Bi motatakoak dira:

• Ez-heredagarriak: hau da, ez dira gurasoengandik jasotzen eta ez dira ondorengoei transmititzen.
• Heredagarriak: gurasoen bitartez jasotzen direnak eta ondorengoei transmititzen zaizkienak.

Ezaugarri heredagarri guztiek informazio genetikoa osatzen dute.

2. DNA-ren egitura

DNA eukariotoetan nukleoan eta prokariotoetan zitoplasman dago, baina mitokondrioetan eta kloroplastoetan ere egon daiteke. Molekula osoa luzea da eta nukleotido izeneko pieza txikiagoak osatzen dituzte.

Nukleotidoak lau base nitrogenatuz osatuta daude: Timina (T) eta Zitosina

Lehen Mundu Gerra (1914-1918)

Kausak

• Militarismoa: armada handitzea.
• Aliantzak: babes-hitzarmenak.
• Inperialismoa: lurralde kontrola.
• Nazionalismoa: herri harrotasuna.

Gertaera nagusien kronologia

• 1914/06/28: Franz Ferdinand hil zuten (Sarajevo).
• 1914/07/28: Austria-Hungariak Serbiari gerra deklaratu zion.
• 1914/08/01: Alemaniak Errusiari gerra deklaratu zion.
• 1914/08/03: Alemaniak Frantziari eraso egin zion.
• 1914/08/04: Erresuma Batuak Alemaniari gerra deklaratu zion.

Bandoak

• Entente Hirukoitza: Erresuma Batua, Frantzia, Errusia (gero AEB eta Italia batu ziren).
• Aliantza Hirukoitza: Alemania, Austria-Hungaria, Italia (baina gero Italia Ententearekin elkartu zen).

Faseak

1. Mugimendu-fasea (1914): Alemaniak Belgika inbaditu zuen.
2. Lubakietako gerra (1915-1917): fronteak