DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Al-Andalus: Emirerri Menpekoa (714-756)

Al-Andalus izena jarri zieten mendean hartutako lurraldeei eta Kordoba izendatu zuten hiriburu. Musulmanek konkistekin jarraitu zuten eta Pirineoetatik gorago erasoaldiak egin zituzten, baina 732. urtean Poitiersko borrokan frankoen aurka garaituak izan ziren. Horren ondorioz, musulmanek Galiako (Frantziako) lurraldeetan zituzten konkistak utzi zituzten. Kordoban, 751. urtean, Abd ar-Rahman I.a emir izendatu zuten.

Kordobako Emirerri Independentea (756-929)

Abd ar-Rahman I.ak estatu berri bat sortu zuen, eta Kordobako emirrak Abbastar Kalifari obeditzeari utzi zion. Islamiar inperioaren hiriburua Bagdad zen. Abd ar-Rahman I.ak Al-Andaluseko lurraldeko administrazioa berrantolatu zuen eta armada iraunkor...

1. Artea eta Erlijioa Paleolitoan eta Neolitoan

1.1 Erlijioaren Jatorria

Bizitzan eta naturan misterio asko daude. Guretzat zaila da ulertzea. Beraientzat ere?

Nola ulertzen zituzten jaiotza, heriotza, landareen hazkundea, fenomeno atmosferikoak, eguna eta gaua?

Guzti hau ulertzeko erantzunak bilatu zituzten. Ulertzen ez zuten guztia jainkozko goren baten bidez esplikatzen zuten. Horrela, errituak eta zeremoniak asmatu zituzten jainko-jainkosekin harremanetan jartzeko, haiek ohoratzeko edo laguntza eskatzeko, eskaintzak, sakrifizioak eta dantzak eginez.

Hilobiak aurkitu dira, hildakoak lurperatzen zituztela adierazten dutenak, eta badirudi heriotzaren ondoko bizitzan sinesten zutela. Honekin lotuta, hileta-errituak egiten zituzten (ehorzketa, errausketa,...

Lehen Mundu Gerraren Hastapenak

Arrazoiak

Lehen Mundu Gerra 1914 eta 1918 artean gertatu zen, baina haren arrazoiak XIX. mendearen amaieran sortu ziren.

a) Herrialde kolonizatzaileen arteko lehia

• Alemaniak kolonia gutxi zituen, eta Frantziari eta Britainia Handiari gailendu nahi zien.
• Haien arteko gatazkak Marokon gauzatu ziren nagusiki.

b) Asaldura nazionalista

• Alemania eta Frantzia etsai ziren:
  • Frantziak Prusiaren aurkako gerra galdu zuenean, Alsazia eta Lorrena eskualdeak galdu zituen Alemaniaren mesedetan.
  • Bi herrialdeek Europan nagusi izan nahi zuten.
• Alemaniaren eta Britainia Handiaren arteko lehia: itsasbideak eta nazioarteko merkataritza kontrolatu nahi zituzten.

c) Balkanetako gatazka

• Turkiar Inperioaren mendeko zenbait herrik gerrak sustatu eta

Azaroaren hauteskundeak Errepublikar Alderdi Erradikala (Lerrouxek zuzenduta) eta CEDA (Coalición Española de Derechas Autónomas, Gil Roblesek zuzenduta) izan ziren garaileak. CEDA ez zen gobernuan berehala sartu, ezker erradikalak altxamendua antolatzeko mehatxua egin zuelako; hori dela eta, Lerrouxek, Gil Roblesen laguntzarekin, erreformaren kontrako politika abian jarri zuen.

Erreformaren kontrako politikaren punturik aipagarrienak hauek izan ziren:

• Militarren auzia: Sanjurjo jenerala eta berarekin huts egindako estatu-kolpean parte hartu zutenak amnistiatu zituzten.
• Nekazaritza arloko kontrarreforma: nekazaritzaren erreformarako egindako aurrerapauso guztiak deuseztatu zituen. Gobernu erradikal-zedistak lehenengo jabeei itzuli zizkien lur

Soziologia: Definizioa eta Ezaugarriak

Soziologia gizarte zientzien barruan sailkatu dezakegu. Ez da zientzia naturala, ikerlan espezifiko bat duelako. Ikerlan hori gizartearen baitan gizakien arteko harremanak aztertzea da. Ezagutza objektiboa lortzeko metodo zientifikoa erabiltzen du.

Soziologiaren Berezitasunak

• Gizakia izaki soziala da: Soziologiaren ikuspegitik, gizakia bere ingurune sozialetik isolatu gabe dago; osotasunean garatzeko besteekiko harremana behar du.
• Gizakia eta gizartea osotasunean aztertzen ditu: Gizartea pertsona jaio aurretik osatua dago, baina soziologiak gizartearen ordena ikertzen du, bertako arauak gizarteak sortu baititu eta batzuetan aldaketak gertatzen baitira.
• Gizakiaren eta gizartearen arteko elkarrekintzak: Bi hauen

Bizitzaren Jatorria

Bizitzak aniztasun handia duela ikusita, gizakiek beti jakin nahi izan dute zergatik dauden hainbeste espezie eta nola azaldu diren espezie horiek.

Berezko Sorrera

Antzina uste zuten izaki bizidunak berez sortzen zirela, deskonposatzen ari zen materia organikoetatik.

Pasteurren Frogapena

Izaki bizidun guztiak beste izaki bizidun batzuetatik sortuak garela frogatu zuen Pasteurek.

Bizitzaren Hipotesi Nagusiak

Hainbat hipotesi zientifiko egin izan dira bizitzaren jatorria azaltzen saiatzeko:

• Panspermia izeneko hipotesia: bizitza espazioan sortu zen eta espora gisa bidaiatu zuen planeta sistema batetik bestera.
• Sintesi prebiotikoaren hipotesia: materia ez-organikoan eratutako molekula organikoetatik sortu zen bizitza Lurrean.

Sintesi

MAIAK

Euskararen Jatorria: Enigma Bat

Euskararen jatorria enigma bat izan da eta da hizkuntzalaritzarentzat. Euskara ez dator latinetik, ezta honen sorburua den indoeuroparretik ere. Bestela esanda, Europako hizkuntzak bi familia nagusitan banatzen dira, baina euskara ez da sartzen bi familia horietan. Gure inguruan ditugun hizkuntzak, aldiz, hizkuntza indoeuroparren barruan kokatzen dira. Izan ere, jatorria Siberian duen hizkuntza indoeuroparretik beste hainbat hizkuntza jaio ziren, Siberiatik Europa barrena hedatu ziren biztanleek hizkuntza desberdinak garatu zituztelako lekuaren arabera.

Euskararen Jatorriari Buruzko Teoriak

• Tubalismoa: Erlijio kristauaren arabera, Jainkoak hizkuntza guztiak sortu zituen Babeleko Dorrean. Hasiera batean bizi ziren