Euskararen jatorria: teoriak eta frogak

Hizkuntza eta literatura-n eguneratua2,39 KB

Laburpena

Dokumentuak euskararen jatorriari buruzko enigma hizkuntzalaritzan aztertzen du. Euskara ez dagoela latinetik ezta indoeuroparretik ere azaltzen du, eta hainbat teoria eta frogak aurkezten ditu. Ikasleak teoria nagusiak eta jatorria babesten duten frogak ulertuko ditu.

Funtsezko puntuak

  • Euskara ez dago indoeuroparren barruan, eta Europako bi familia nagusietan ere ez dago sartuta.
  • Tubalismoaren arabera, Jainkoak hizkuntza ezberdinak eman zituen Babeleko Dorrean zigor gisa.
  • Vaskoiberismoaren jarraitzaileen arabera, euskara eta iberiera hizkuntza bera dira.
  • Hizkuntza zeltarrarekin lotzeko saioek huts egin dute, idazkunak gaizki interpretatu zirelako.
  • Akitaniako inskripzioak K.o. I. mendekoak dira eta erromatarren aurrekoak direla erakusten dute.
  • Ikerketa genetikoek erakusten dute gaur egungo euskaldunen DNA milaka urte lehenagoko biztanleena dela.

Frogatu zeure burua

Euskararen Jatorria: Enigma Bat

Euskararen jatorria enigma bat izan da eta da hizkuntzalaritzarentzat. Euskara ez dator latinetik, ezta honen sorburua den indoeuroparretik ere. Bestela esanda, Europako hizkuntzak bi familia nagusitan banatzen dira, baina euskara ez da sartzen bi familia horietan. Gure inguruan ditugun hizkuntzak, aldiz, hizkuntza indoeuroparren barruan kokatzen dira. Izan ere, jatorria Siberian duen hizkuntza indoeuroparretik beste hainbat hizkuntza jaio ziren, Siberiatik Europa barrena hedatu ziren biztanleek hizkuntza desberdinak garatu zituztelako lekuaren arabera.

Euskararen Jatorriari Buruzko Teoriak

  • Tubalismoa: Erlijio kristauaren arabera, Jainkoak hizkuntza guztiak sortu zituen Babeleko Dorrean. Hasiera batean bizi ziren biztanleek hizkuntza bakarra hitz egiten zuten, baina beren arteko gatazka ikusita, Jainkoak, zigor moduan, bakoitzari hizkuntza bat eman zion.
  • Hizkuntza zeltarrarekin: Hizkuntzalari bat baino gehiago saiatu da euskara hizkuntza zeltarrarekin lotzen, baina arazoa izan da lotura hori ezartzeko abiapuntu hizkuntza zeltiarrean idatzitako idazkunak izan direla, eta idazkun horiek gaizki interpretatu zituztela.
  • Vaskoiberismoa: Teoria horren jarraitzaileen arabera, euskara eta iberiera hizkuntza bera dira. Beraz, euskara ez dator kanpotik.
  • Hizkuntza berberearekin: Euskara eta berberea antzinan Mendebaldeko Mediterraneotik hedatzen zen hizkuntza baten bi ondorengo izango lirateke.
  • Hizkuntza kaukasikoekin: Hizkuntza Kaukaso aldean jaio zen eta handik izan zen ekarria, baina koincidentzia horiek ez dira nahikoak hizkuntzen ahaidetasun-harreman bat ezartzeko.

Euskararen Jatorria Babesten Duten Frogak

  • Akitaniako Inskripzioak: Gaur eguneko Euskal Herriko iparraldea hartzen du Akitaniak, gehi beste eremu bat. Bertan, K.o. I. mendeko inskripzioak aurkitu dira hilerrietan idatzita. Inskripzio hauetan erromatarrak iritsi baino lehenagokoak direla erakusten da.
  • Ikerketa Genetikoak: Frogatu denez, orain milaka urte hemen bizi zen gizakiaren DNA eta gaur egungo euskaldunon DNA bera dira. Euskaldunok hemen bizi ginen duela milaka urte, eta pentsatzekoa da gure hizkuntzarekin ere gauza bera gertatzen dela.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zergatik ez da euskara indoeuroparra?

Euskara ez dago Europako bi familia nagusietan, ezta indoeuroparrean ere. Gure inguruko hizkuntza gehienak, ordea, hizkuntza indoeuroparren barruan daude.

Zer dio tubalismoak euskararen jatorriari buruz?

Erlijio kristauaren arabera, Jainkoak hizkuntza guztiak sortu zituen Babeleko Dorrean. Bakoitzari hizkuntza bat eman zion zigor gisa, biztanleen arteko gatazka ikusita.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein familiatan ez dago euskara sartuta?
2. Zer teoriak dio euskara eta iberiera hizkuntza bera direla?
3. Zergatik huts egin dute euskara zeltarrarekin lotzeko saioek?
4. Noiz idatzi ziren Akitaniako inskripzioak?
5. Zer erakusten dute ikerketa genetikoek?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.