DBH mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Bigarren Mundu Gerraren Kausak

Kausak:

• Lehen Mundu Gerraren bake-ituna galdu zutenek ez onartzea.
• Hogeita hamarreko krisia.
• Erregimen totalitarioen gorakada eta erregimen demokratikoen ahultasuna horiei aurre egiteko.
• Estatu totalitarioen espansionismoa.
• Poloniaren inbasioa egin ondoren, Erresuma Batuak eta Frantziak gerra deklaratu zioten Alemaniari irailaren 3an, eta beste gerra bat hasi zen Europan.

Tximista Gerra (Blitzkrieg)

Alemanek tximista gerra estrategiaren esker, ustekabeko eraso azkarraren taktika militar horren oinarrian aurrera egin zuten etengabe. Alemanek berehala okupatu zituzten Polonia, Norvegia, Danimarka, Frantzia, Belgika eta Herbehereak. Hitlerrek Ingalaterrako inbasioan porrot egin zuenean, ekialdea konkistatzeari ekin zion....

Ekosistemetako Harremanak eta Elika-Kateak

Espezieen Arteko Harremanak

Komentsalismoa: Espezie batek probetxua ateratzen du, eta besteak ez du onurarik ateratzen, baina ezta kalterik jasotzen ere harreman honetatik. Adibidez: marrazoa eta erromeroa. Erromeroa marrazoaren hondakinez elikatzen da, baina marrazoari ez dio eragiten.

Parasitismoa: Espezie bat (bizkarroia, parasitoa) beste baten (ostalaria) bizkar bizi da, eta kaltea eragiten dio ostalariari.

• Endoparasitoak: Ostalariaren gorputzaren barruan sortutako bizkarroiak. Adibidez: tenia eta beste zizareak.
• Ektoparasitoak: Ostalariaren gorputzetik kanpo daude hauek. Adibidez: eltxoak, onddoak.

Harraparitza: Animalia batzuk beste batzuk janez bizitzen datza. Populazio batek elikadura lortzeko beste...

Neokolonialismoa: Definizioa eta Jatorria

Neokolonialismoa: Deskolonizazioa 1945-1975 bitartean gertatu zen, eta ia ehun estatu berri sortu ziren prozesu horren ondorioz. Hala ere, haietako askorentzat emantzipazio prozesua oso neketsua izan zen, eta askapen gerra odoltsuak egin behar izan zituzten independentzia lortzeko (adibidez, Vietnam, Aljeria, Kongo...).

Kolonizatutako herrialdeek ez zuten independentzia ekonomikoa lortu independentzia politikoarekin batera. Izan ere, estatu berri gehienetan metropoli ohiek beren interes ekonomikoei eutsi zizkieten. 1970eko hamarkadaren amaieratik, harreman kolonial ohien ordez neokolonialismoa nagusitu zen.

Menderatze forma berria zen neokolonialismoa: estatuen subiranotasun politikoa errespetatzen zuen,...

Gerrako Fronte Nagusiak eta Sekundarioak

Fronte Nagusiak

1. Mendebaldeko Frontea: Bertan trintxerak egin ziren. Fronte honetan Alemania Frantziaren eta Britainia Handiaren kontra borrokatu zen.
2. Ekialdeko Frontea: Errusia Alemaniaren eta Austria-Hungariaren kontra.

Fronte Sekundarioak

• Balkanak: Serbiaren inguruan.
• Fronte Alpinoa: Italiaren eta Austria-Hungariaren artean.
• Afrikako Koloniak: Frantziak eta Italiak Alemaniako koloniak eraso zituzten.
• Ekialde Erdia: Britainiarrek Turkiarrak menperatu zituzten.

Atzeguardiaren Mobilizazioa eta Propaganda

(Frontera joaten ez zirenak)

• Gerraren ondorioetako bat emakumeak etxetik kanpo lanetan hastea izan zen. Gizonak gerran zeudenez, emakumeak fabriketan eta landa-eremuetan lanean hasi ziren.
• Estatuek komunikabideak

XIX. mende amaierako industrializazioa eta langile mugimendua

12. testua: Testuaren aurkezpena. Testu historikoa da, XIX. mendearen amaierako industrializazioak sortutako bizi-baldintzak eta langile mugimendua aztertzen dituena. Formaren aldetik zirkunstantziala da, prentsako berriak izan ohi diren bezala; edukiaren aldetik, berriz, testu politiko eta ideologikoa da. Hartzaileari dagokionez, publikoa da. 1896ko meatzarien gatazkak salatzen ditu, hizkera marxista erabiliz.

Garaia eta testuingurua

Errestaurazioaren garaian kokatzen da, Maria Kristinaren erregeordetzan, hain zuzen ere. Sagastaren gobernupean, 1881ean, langileen mugimendua legeztatu zen eta hainbat sindikatu hedatu ziren; besteak beste, 1888an UGT sortu zen.

Inguru historikoa (1876-

Gizakiaren Ugalketa

Gizakiaren ugalketa prozesu konplexu bat da, hainbat etapa dituena:

1. Gametoen sorrera: Gametoak (obuluak eta espermatozoideak) ugaltze-organoetan sortzen dira.
2. Ernalketa: Obulu bat eta espermatozoide bat elkartzen direnean, ernalketa gertatzen da eta zigotoa sortzen da.
3. Zigotoaren garapena: Zigotoa zatitzen hasten da eta enbrioi bihurtzen da.
4. Enbrioiaren garapena: Enbrioia umetokian garatzen da eta fetu bihurtzen da.
5. Erditzea: Haurdunaldiaren amaieran, fetua umetokitik kanporatzen da erditzearen bidez.
6. Umearen garapena: Umea jaio ondoren, hazi eta garatzen jarraitzen du.

Sexu-Heldutasuneranzko Aldaketak

Pubertaroan eta nerabezaroan, aldaketa garrantzitsuak gertatzen dira gorputzean:

• Haurtzaroa: Ugaltze-aparatua garatuta dago, baina

Gizakiaren Eragina Ekosistemetan

Gizakia da ekosistemetan gertatzen diren aldaketa gehienen erantzulea, eta gainera, aldaketa horiek izugarrizko erritmoan doaz.

Natura Baliabideak: Sailkapena eta Erabilera

Gizakiok etekina lortzeko eta gure beharrak asetzeko naturatik ateratakoak dira.

• Baliabide berriztagarriak: Eguzki-energia, biomasa, etab.
• Baliabide ez-berriztagarriak: Ikatza, petrolioa, gas naturala.

Bioaniztasunaren Arrisku Nagusiak

• Gehiegizko ustiapena: Landareak eta animaliak modu naturalean birsor daitezkeen abiaduran baino azkarrago biltzen badira gertatzen da.
• Habitatak suntsitzea: Habitata degradatzen eta suntsitzen dituzten giza jardueren artean hauek nabarmentzen dira: baso-mozketak, kutsadura, herri-lanak eta prozesu industrialak.
• Espezie

KRITIKA MENDEBALDEKO ZIBILIZAZIOARI:BITALISMOA

Aditzlaguna: Postpozizioak: NOR( barik,gabe,barru)