Gizakiaren eragina ekosistemetan eta ingurumenean: baliabideak, arriskuak eta ondorioak

Biologia-n eguneratua2,65 KB

Laburpena

Dokumentuak gizakiak ekosistemetan eta ingurumenean eragiten dituen aldaketak aztertzen ditu. Baliabide naturalen sailkapena, bioaniztasunaren arrisku nagusiak, inpaktu positibo eta negatiboak, euri azidoa, ozono geruza, ingurumen inpaktuaren ebaluazioa eta natura gune babestuak azaltzen ditu. Ikasleak giza jardueren ondorioak eta ingurumena babesteko tresnak ulertuko ditu.

Funtsezko puntuak

  • Baliabide berriztagarriak (eguzki-energia, biomasa) eta ez-berriztagarriak (ikatza, petrolioa, gas naturala) bereizten dira.
  • Bioaniztasunaren arrisku nagusiak: gehiegizko ustiapena, habitatak suntsitzea eta espezie inbaditzaileak sartzea.
  • Erregai fosilen erreketak berotegi-efektua handitzen du, berotze globalaren lehen kausa dena.
  • Industriek SO2, SO3, SO4 eta NOX askatzen dituzte, eta horiek atmosferako H2Orekin erreakzionatuz euri azidoa sortzen dute.
  • Ozono geruzak ultramore izpi kaltegarrietatik babesten gaitu.
  • Ingurumen Inpaktuaren Ebaluazioa (IIE) ingurumena kontserbatzeko eta kudeatzeko tresna prebentiboa da.

Frogatu zeure burua

Gizakiaren Eragina Ekosistemetan

Gizakia da ekosistemetan gertatzen diren aldaketa gehienen erantzulea, eta gainera, aldaketa horiek izugarrizko erritmoan doaz.

Natura Baliabideak: Sailkapena eta Erabilera

Gizakiok etekina lortzeko eta gure beharrak asetzeko naturatik ateratakoak dira.

  • Baliabide berriztagarriak: Eguzki-energia, biomasa, etab.
  • Baliabide ez-berriztagarriak: Ikatza, petrolioa, gas naturala.

Bioaniztasunaren Arrisku Nagusiak

  • Gehiegizko ustiapena: Landareak eta animaliak modu naturalean birsor daitezkeen abiaduran baino azkarrago biltzen badira gertatzen da.
  • Habitatak suntsitzea: Habitata degradatzen eta suntsitzen dituzten giza jardueren artean hauek nabarmentzen dira: baso-mozketak, kutsadura, herri-lanak eta prozesu industrialak.
  • Espezie inbaditzaileak sartzea: Ekosistema batean artifizialki sartutako espezieak dira. Ekosistema horretan lehen ez zeuden espezieak gizakiak sartzea.

Ingurumen Inpaktuak eta Ondorioak

Giza jarduerak ingurumenean eragindako aldaketa guztiak dira.

  • Inpaktu positiboak: Ingurunea hobetzen dute.
  • Inpaktu negatiboak: Ingurumena hondatzen dute.

Inpaktu negatiboen adibideak:

  • Erregai fosilen erreketa: Berotegi-efektua handitu, berotze globalaren lehen kausa (klima-aldaketa).
  • Prozesu industrialak: CFCek, pestizidek eta hondakin nuklearrek ura, atmosfera eta lurzorua kutsatzen dituzte.
  • Aldaketak lurzoruaren erabileran: Gehiegizko larratzea, baso-soiltzea, nekazaritza intentsiboa, azpiegiturak egitea eta hiri-guneak handitzea.
  • Baliabide biologikoak gehiegi ustiatzea: Habitatak suntsitzeak, espezie exotikoak sartzeak.

Euri Azidoa: Kausak eta Eraginak

Industriek eta zentral termikoek SO2, SO3, SO4 eta NOX (nitrogeno oxidoak) askatzen dituzte, atmosferako H2Orekin erreakzionatu eta azido bihurtuz.

Ozono Geruza: Funtzioa eta Garrantzia

Ultramore izpi kaltegarrietatik babesten gaitu.

Ingurumen Inpaktuaren Ebaluazioa (IIE)

Ingurumena kontserbatzeko eta kudeatzeko tresna prebentiboa da.

Faseak:

  • Ingurumen inpaktuaren azterketa.
  • Jendaurrean jartzea.
  • Ingurumen inpaktuaren adierazpena.

Natura Gune Babestuak: Definizioa eta Helburua

Gizakiaren ustiapenaren edo okupazioaren ondorioz ia eraldatu gabe dauden guneak dira, babes berezia izateko moduko ezaugarri biologiko edota paisajistikoak dituztenak.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zein dira baliabide berriztagarriak?

Dokumentuaren arabera, baliabide berriztagarrien adibideak eguzki-energia eta biomasa dira.

Zer da Ingurumen Inpaktuaren Ebaluazioa?

Ingurumena kontserbatzeko eta kudeatzeko tresna prebentiboa da. Hiru fasetan egiten da: ingurumen inpaktuaren azterketa, jendaurrean jartzea eta ingurumen inpaktuaren adierazpena.

Zer da natura gune babestua?

Gizakiaren ustiapenaren edo okupazioaren ondorioz ia eraldatu gabe dauden guneak dira, babes berezia merezi duten ezaugarri biologiko edo paisajistikoak dituztenak.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Zein hauek dira baliabide ez-berriztagarriak?
2. Zein da berotze globalaren lehen kausa dokumentuaren arabera?
3. Zein da bioaniztasunaren arrisku nagusietako bat?
4. Zein gas askatzen dituzte industriek euri azidoa sortzeko?
5. Zer funtzio du ozono geruzak?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.