Neokolonialismoa eta munduko desorekaren jatorria

Geografia-n eguneratua2,23 KB

Laburpena

Dokumentuak neokolonialismoaren definizioa eta jatorria azaltzen ditu, 1945-1975 bitartean gertatutako deskolonizazioaren ondoren. Herrialde aberatsek mantendutako menpekotasun ekonomikoa eta mundu mailako desoreka aztertzen ditu. Komertzial, teknologiko eta finantzario menpekotasun formak azaltzen ditu.

Funtsezko puntuak

  • Deskolonizazioa 1945-1975 bitartean gertatu zen, eta ia ehun estatu berri sortu ziren.
  • Independentzia politikoak ez zuen independentzia ekonomikoa ekarri: metropoli ohiek interes ekonomikoei eutsi zieten.
  • 1970eko hamarkadaren amaieratik neokolonialismoa nagusitu zen harreman kolonial ohien ordez.
  • Neokolonialismoak estatuen subiranotasun politikoa errespetatzen du, baina menpekotasun ekonomikoa sortzen du.
  • Menpekotasun komertzialak lehengaien esportazioa eta manufakturen inportazioa dakar, truke desorekatuarekin.
  • Menpekotasun teknologikoak royalty garestiak ordaintzera behartzen ditu herrialde pobreak.
  • Menpekotasun finantzarioak kanpo zor handia eta mendekotasuna dakar nazioarteko erakundeekiko.

Frogatu zeure burua

Neokolonialismoa: Definizioa eta Jatorria

Neokolonialismoa: Deskolonizazioa 1945-1975 bitartean gertatu zen, eta ia ehun estatu berri sortu ziren prozesu horren ondorioz. Hala ere, haietako askorentzat emantzipazio prozesua oso neketsua izan zen, eta askapen gerra odoltsuak egin behar izan zituzten independentzia lortzeko (adibidez, Vietnam, Aljeria, Kongo...).

Kolonizatutako herrialdeek ez zuten independentzia ekonomikoa lortu independentzia politikoarekin batera. Izan ere, estatu berri gehienetan metropoli ohiek beren interes ekonomikoei eutsi zizkieten. 1970eko hamarkadaren amaieratik, harreman kolonial ohien ordez neokolonialismoa nagusitu zen.

Menderatze forma berria zen neokolonialismoa: estatuen subiranotasun politikoa errespetatzen zuen, baina menpekotasun ekonomiko handia sorrarazten zuen estatu aberatsenekiko, munduko ekonomian nagusi diren herrialde horiekiko.

Kolonialismoaren osteko munduan, herrialde aberatsen eta herrialde pobretuen arteko desoreka betikotu egin da. Herrialde aberatsek punta-puntako teknologia eta kapitala monopolizatzen dituzte, eta herrialde pobretuak, berriz, gero eta urrunago daude herrialde aberatsetako biztanle bakoitzeko errenta mailatik eta munduko ekonomiako fluxu nagusietatik kanpo daude neurri handi batean.

Menpekotasun Formak

Menpekotasun Komertziala

Hirugarren Munduko herrialde askok lehengaiak esportatzen dituzte, prezio baxua dutenak, eta herrialde aberatsek egindako produktuak inportatzen dituzte, garestiagoak direnak. Horri truke desorekatua deritzo, eta Hirugarren Munduko herrialdeei ezinezkoa suertatzen zaie kapitala metatzea eta ekonomia hazkundea sustatzea.

Menpekotasun Teknologikoa

Teknologia modernoa eta hori lortzeko bitarteko propiorik ez dutenez, herrialde teknologikoki aurreratuei erosi behar dizkiete. Hori dela eta, royalty garestiak ordaindu behar dituzte.

Menpekotasun Finantzarioa

Kapitala ez izatearen ondorioz, herrialde horiek atzerriko inbertsioen, herrialde garatuetako bankuen maileguen eta nazioarteko erakundeen mende daude. Horren ondorioz, kanpo zor handia dute. Askotan betikotu egiten dira maileguak, beti dolarretan eman eta itzuli behar direlako.

Deskargatu

PDF Word HTML

Ohiko galderak

Zer da neokolonialismoa?

Menderatze forma berria da, estatuen subiranotasun politikoa errespetatzen duena, baina estatu aberatsekiko menpekotasun ekonomiko handia sortzen duena. 1970eko hamarkadaren amaieratik nagusitu zen.

Zer da truke desorekatua?

Hirugarren Munduko herrialdeek lehengai prezio baxuan esportatzen dituzte, eta herrialde aberatsek egindako produktu garestiagoak inportatzen dituzte. Horrek kapitala metatzea eta hazkundea oztopatzen ditu.

Frogatu zeure burua

Berrikuspen-txartelak

Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.

Testa

1. Noiz gertatu zen deskolonizazioa, dokumentuaren arabera?
2. Zein menpekotasun forma da royalty garestiak ordaintzea dakarrena?
3. Zer gertatzen da independentzia politikoarekin batera ez bada independentzia ekonomikoa lortzen?
4. Zein da neokolonialismoaren ezaugarri nagusia?
5. Zergatik dute kanpo zor handia herrialde pobreek?

AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.