Batxilergoa mailako Biologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

5.3.-ImmunoeskasiakAntigeno arrotzen aurrean immunitate Sistemak ezin duenean erantzun espezifiko bat garatu//B eta T linfozitoen ekoizpena baxua dago eta Horren ondorioz,  populaziorentzat Kaltegarriak ez diren mikrooranismoak kaltegarri bihur daitezke.Immunoeskasi motak:a) Jaiotzetiko immunoeskasiaSistema inmunologikoan eragina duten gen Bat do batzuk mutatuta daudenean. Beraz, haur horiek ez dute defentsarik izango Eta gune esterilizatuetan bizi beharko dira: “Haur burbuilak” ////Tratamendurik gabe mortalak dira///Tratamendu Motak: antibiotikoak eta antigorputzak (sueroak), hezur muinaren edo timoaren Transplantea eta terapia genikoab) Harturiko ImmunoeskasiaBizitzaren une  batean ager daitezkeenak. Kausak:Gaizki Elikatzeagatik. Adibidez,

Elektroien Garraio Ziklikoa

Fase argiaren ordezko bidea da; bertan, argiak I. fotosistemako elektroia aktibatzen du, baina NADP⁺-ra joan beharrean, PS I-era itzultzen da. Ibilbidean, cit b₆f konplexura lagatzen da, protoiak estromatik eremu intratilakoidera garraiatzen dituen konplexura. Translokazio horrek ATP molekulen sintesia ahalbidetzen du. Garraio ziklikoa ATP sintesirako bide bat da, eta kloroplastoetan NADP⁺ gutxi dagoenean erabiltzen da. Egoera horretan, PS I-ak elektroiak lagatzen dizkio cit b₆f deritzonari, horrek ez baitauka NADP⁺ molekula oxidaturik. Baina bakterio fotosintetiko anoxigenikoen ohiko bidea ere bada. Bere ezaugarriak hauek dira:

• I. fotosistemak soilik hartzen du parte.
• Ez dago NADP⁺-aren erredukziorik, elektroiak irten

Mitokondrioa: Egitura eta Funtzioak

Mitokondrioa zelula eukariota guztietan dagoen organulua da (kondrioma). Kopurua zelularen aktibitate mailaren araberakoa da.

Egitura

• Itxura aldakorra (luzangak).
• Kanpo mintza: Porinak ditu, mintz bakterianoaren antzekoa.
• Barrunbe perimitokondriala: Kanpo eta barne mintzen artean dagoen gunea (100 Å).
• Barne mintza: Fosfolipido bereziak, proteina garraiatzaileak (arnas-katekoak, adibidez) eta ATP sintetasa ditu. Gandorrak izeneko tolesturak ditu.
• Matrizea: Mitokondrioaren barne ingurunea da. Erribosomak (70S-koak), DNA mitokondriala eta entzima ugari ditu.

Funtzioak

• Arnasketa aerobikoa: Energia (ATP) sortzen du. Prozesu honetan Krebs zikloa, β-oxidazioa eta oxidaziozko fosforilazioa gertatzen dira, ATParen sintesiarekin

Gaixotasunen Transmisio Bideak

Gaixotasun infekziosoak hainbat modutan hedatu daitezke. Hona hemen ohikoenak:

Harreman Zuzena

Interakzioa dago ostalariaren, gaixotasun-iturriaren eta banako osasuntsuaren artean. Adibidez: musuak, sexu-harremanak, edoskitzean edo karenaren bidezko transmisioa. Adibidez: HIESa, sifilisa, herpesa.

Airea

Mikroorganismoek ur-tantatxoetan edo hautsean esekita bidaiatzen dute. Gertuko transmisioa da eraginkorrena. Adibidez: katarro arrunta, gripea, tuberkulosia.

Garraiatzaileak (Bektore Inerteak)

Patogeno bat hedatzeko balio duen edozein likido, elikagai, material edo objekturi garraiatzaile deritzo. Adibidez: kolera, salmonelosia, sukar tifoidea.

Bektoreak (Bektore Biziak)

Patogeno bat transmititzeko gai den edozein organismo....

Euskal Hiztegia: Hitz Arraroak eta Esanahiak

Hurrengo zerrendan euskarazko hitz arrunt eta arraroen esanahiak aurkituko dituzu, alfabetikoki antolatuta.

A eta B hizkiak

• Gozagarria – atsegin, gustukoa.
• Habe – zutoina, zutabea.
• Haltz – onttoilo.
• Harandiko – haragokoa.
• Harraldoi – handi.
• Harrikoa egin – ontziak garbitu.
• Hasperen – zipurrena, arnasa botatzea.
• Hats egin – arnasa hartu.
• Hatzeman – harrapatu.
• Hazkatu – urratu.
• Haztatu – ukitu.
• Haztura – ohitura.
• Hernio – hernia.
• Higadura – narriadura, akatsa.
• Hizpide – hizketagaia.
• Hondarrean – azkenean, azkenik.
• Honezkero – jadanik, jada.
• Idisko – zekorra, abere txoa.
• Igarr – nabarmendu, ezagun izan.
• Inkurrio gaiztoa – gorroto.
• Irain – laidoa.
• Irrauli – buelta, apiko gora ipini.

Proteinak: Funtzioa, Konformazioa eta Konposaketa

Funtzioaren arabera

Egiturazkoak: batez ere haritsuak dira.

• Zelula mailan: glukoproteinak, histonak eta tubulina/aktina.
• Organo mailan: kolagenoa, elastina eta keratina.

Garraioa:

• Parmeasak/bonbak: garraio pasiboa erraztu.
• Zitokromoak: elektroiak garraiatu.
• Hemoglobina/hemozianina: ornodunen eta ornogabeen odolean oxigenoa garraiatu.
• Mioglobina: oxigenoa muskuluan gorde.
• Lipoproteinak: lipido disolbaezinak garraiatu.
• Seroalbumina: gantz-azidoak garraiatu.

Erreserba: proteina batzuek aminoazidoak pilatzen dituzte, enbrioia garatzen denean nutrizio-osagai gisa erabiltzeko.

• Obalbumina: arrautzan.
• Kaseina: esnean.

Homeostasia: gorputzaren barne-baldintzak konstante eta neurri fisiologikoen barruan mantentzen dituzte...

Lipidoen Sailkapena eta Funtzioak

Fosfolipidoak eta Esfingolipidoak

• Fosfolipidoak: Gantz-azido 1 edo 2, alkohol 1, azido fosforiko molekula 1 eta konposatu polar 1 (aminoalkohola) dituzte.
• Glizerofosfolipidoak: Azido fosfatidikoaren deribatuak dira. Glizerina molekula batek bere alkohol-taldeetako 2 esterifikatzen ditu gantz-azidoen 2 molekularekin; azken alkohol-taldea azido fosforikoarekin esterifikatzen dute.
• Esfingolipidoak: Zeramida bat (esfingosina baten eta kate luzeko gantz-azido baten arteko bat-egitea) azido fosforikoko molekula batekin eta aminoalkohol batekin elkartuta daude.

Esteroideak

Ziklopentanoperhidrofenantrenotik edo esteranotik eratorritako lipidoak dira. Egitura-funtzioa ez duten esteroide nagusiak:

1. D bitamina: Kaltzioaren eta

Osidoak

Monosakaridoek edo haien deribatuek lotura O-glukosidikoen bidez bat egitean eratzen dira.

Lotura O-glikosidikoak

Lehen monosakaridoko karbono anomerikoko hidroxilo taldeak eta bigarren monosakaridoko hidroxilo talde batek erreakzionatzen dutenean eratzen dira. Ur-molekula bat askatzen da, eta bi monosakaridoak oxigeno-zubi baten bitartez lotuta geratzen dira.

Lotura glukosidiko monokarbonilikoa

Bigarren monosakaridoko hidroxilo taldea karbono ez-anomeriko bati lotuta dagoenean gertatzen da. Lotura karbono anomeriko baten eta karbono ez-anomeriko baten hidroxilo taldeen artean finkatzen da; laktosan, adibidez. Karbono anomeriko bat libre geratzen denez, eratzen den disakaridoak ahalmen erreduzitzailea du, karbonilo talde bat aske duelako....