Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Egiturazko Funtzioa

Zelulosa

Zelulosa landare-zelulen horma zelularren osagai nagusia da. Gizakien digestio-entzimek ez diote loturari erasotzen, hondakin handia sortzen du, eta horiek digestio-aparatuaren funtzionamendu ona ahalbidetzen dute. Animalia batzuek zelulasak dituzte.

Kitina

Kitina glukosaminaren polimero bat da. Artropodoen exoeskeletoaren eta onddoen horma zelularraren osagaia da.

Heteropolisakaridoak

Bi osagai mota edo gehiago, edo beste konposaturen bat, sortzen duten gluzidoak dira. Hemizelulosak, pektinak eta glukosaminoglukanoak.

Hemizelulosak

Osagaiak glukosa, galaktosa edo fruktosa dira. Landare-zelulen horma zelularrean daude, zelulosaren ondoan.

Pektina

Azido galakturonikoak eta galaktosak eratzen dute. Landare-zelulen horma zelularrean...

Andelos: Hiri Erromatarra Nafarroan

K.o. II. mendean hasi eta Erdi Aroan izurrite baten ondorioz despopulatu zen hiria.

Mendigorriaren ondoan dagoen aztarnategi erromatarra da. Bertan, denbora batez, erromatarrak bizi izan ziren. Uraren erabilera konplexua zuten: kanalak, errekak, akueduktuak... Hiri hau oso handia zen, garai hartan Pompaelo baino handiagoa. Aurkitutako aztarnen garrantzia ikusita, Nafarroan erromatarren garaian zegoen hiririk garrantzitsuenetako bat dela esan daiteke.

Erromanizazioa Iberiar Penintsulan

Erromatarrak Iberiar penintsulara etorri zirenean (K.a. 218. urtean) eta bertako populazioan ezarritako eragin politiko, sozial eta kulturalaren asimilazio prozesu bat da. Hizkuntza (latina), ekonomia (merkataritza), zuzenbidea...

Bigarren Mundu Gerraren Azterketa Sakona

2. Mundu Gerraren Arrazoiak

Oinarrizko arrazoia: Nazioarteko ezegonkortasuna izan zen. Alemaniak, Versaillesko Itunak zapalduta sentitzeaz gain, errebantxa nahi zuen. Horrez gain, ideologia totalitarioen gorakada nabarmena izan zen.

Bat-bateko arrazoia: Estatu totalitarioen kanpo-politika oldarkorra izan zen. Horiek Erroma-Berlin-Tokio ardatza sortu zuten.

Bigarren Mundu Gerraren Ezaugarriak

• Hedapena eta Ankerkeria: Gerrateak hedapen lurralde handia izan zuen. Deportazioak, tortura eta erailketak bezalako ankerkeriak ere gertatu ziren, garai hartan ezezagunak zirenak.
• Mobilizazioa eta Armamentua: Borroka irabazteko ahalegin handia egin zen, 100.000 pertsona baino gehiago mobilizatuz. Armamentu indartsuak erabili

Gizarte Zibil Berria

Gaur egun suspertzen ari da, baina ez azaldutako bi tradizioetarako zuen zentzu berean. Gizarte zibilari buruzko beste ikuskera bat dugu: ez du merkatuko mekanismoak soilik zuzendu behar, bestela indartsuenaren legea bailitzateke nagusi. Ez da erabat burokratizatutako estatuaren esklabo, horrelakoetan aldez aurretik mugatzen baita askatasun eta ekimen oro.

Gizarte zibila gizartearen beste dimentsio bat da, hainbat elkartek eta harreman-sarek osatutakoa: familia, elizak, lagun taldeak, kultura- edo bizilagun-elkarteak eta nazioarteko gizarte-erakundeak. Elkarte horiek guztiak maitasun-loturen, erlijio-fedearen, laguntasunaren edo proiektu komun ez-politikoen ondorioz sortu dira.

Bi ikuskera nagusi

1. John Keane: Estatuaren esparrukoa

Hurbilketa Historikoa

Velázquezek Italiako bigarren bidaia egin ondoren, teknika askea eta materia gutxikoa landu zituen. Koadroa Madrilgo Alkazarreko erregearen sala pribaturako egin zuen. Erregea Margaritaz liluratuta zegoen. Koadroa hasieran "La Familia" izendatu zuen, bertan errege-familia agertzen delako, baina azkenean "Meninak" izenarekin geratu zen.

Velázquez oso gaztea zenean Felipe IV.aren pintorea izan zen, eta 11 erretratu egin zizkion. Velázquez Sevillan jaio zen eta Caravaggioren eragina jaso zuen, hala nola naturalismoa eta tenebrismoa, eta abar. Bere bizitzaren bukaeran noblezia-titulua lortu zuen. Italiara bi bidaia egin zituen. Pintore gisa, bere azken garaian emaitza bikainak lortu zituen. Gai asko landu zituen:

• Bodegoiak:

Errepublika Ezartzea

1931ko apirilaren 12ko udal-hauteskundeetan alderdi errepublikarrek irabazi zuten probintzietako hiriburu gehienetan. 14an emaitzak ezagutu zirenean, Eibar izan zen II. Errepublika aldarrikatu zuen lehenengo herria. Erregimen monarkikotik errepublikarrerako trantsizioa indarkeriarik gabe gertatu zen, eta sistema politiko berriak herrialdeak zituen arazo larriak konponduko zituela espero zuen jendeak.

Errepublikako Alderdi Politiko Nagusiak

Alderdi Ezkertiarrak

• Alderdi errepublikarrak: Manuel Azañaren Acción Republicana, Marcelino Domingoren Partido Radical Socialista, eta Martínez Barrioren Unión Republicana.
• Alderdi autonomistak edo eskualdekoak: Organización Regional Autonomista Gallega (ORGA), Santiago Casares Quirogarena;

1. Ekonomia Sektoreak

XX. mendean gizarte berri bat sortu zen. Jendeak dirua dauka bizitzeko eta ondo pasatzeko. Momentu honetan, zerbitzu eta aisialdi industria garatzen dira. Hirugarren sektoreak garrantzi handia dauka gizartean.

2. Estatuaren Ekonomia Funtzioak

Estatuak funtzio garrantzitsuak betetzen ditu ekonomian:

• Ekonomia-jarduera arautzeko arauak egiten ditu.
• Sektore pribatuaren jarduera sustatzen du laguntzak emanez.
• Enpresak sortzen ditu interesatzen zaizkion sektoretan eta zailtasunak dituzten sektoretan.
• Zerbitzu publikoak ematen ditu (hezkuntza, osasuna, etab.).
• Lanpostu ugari sortzen ditu zerbitzu publikoetan (irakasleak, sendagileak, etab.). Jarduera horiek finantzatzeko zergak biltzen ditu.

3. Enpresa Publikoa vs. Enpresa Pribatua

Enpresa...

Ekonomiaren Modernizazioa

Lehenengo agintaldian, industria-birmoldatzeko politika gogorra jarri zen martxan eta lantegi asko itxi ziren. Baina errentagarriak ez ziren enpresa publikoak pribatizatu ziren. Espainiako enpresa handiak kanpora zabaltzen hasi ziren, Iberoamerikara.

Sozialisten Neurriak

Alderdi Sozialistaren gobernuek industria-birmoldatzeko politika gogorra jarri zuten martxan, eta lantegi asko itxi ziren. Errentagarriak ez ziren enpresa publikoak pribatizatu ziren. Espainiako enpresa handiak kanpora zabaltzen hasi ziren, Iberoamerikara.

Alderdi Popularraren Neurriak

Alderdi Popularraren gobernuek are gehiago pribatizatu zuten sektore publikoa, eta estatuko finantzak onbideratzea eta defizit publikoa gutxitzea lortu zuten. Erreforma ekonomikoei...

Hausturarik gabeko Trantsizioa: Francoren heriotzatik Suarez boterera iritsi arte

1975ean, Franco jenerala hil zen, eta Joan Karlos I.a errege koroatu zuten. Sistema demokratikoa ezarri nahi zuela adierazi zuen. Azkenik, erregeak Arias Navarro kargua uztera behartu zuen. Gero, Adolfo Suarez etorri zen, erreforma asko egin zituen, eta sistema demokratikorako bidea ireki zuen. Lehenengoz, Erreforma Politikorako legea onartzea izan zen, eta, gero, preso politikoentzako amnistia, alderdi politikoak legeztatzea, eta, azkenik, hauteskundeetarako deia eman zuen.

Prozesua tentsio egoeran garatu zen:

• Krisi ekonomikoa larria zegoen.
• Atentatu terroristak gehitu ziren: ETA, GRAPO eta muturreko eskuindarren taldeenak.
• Komunismoa legeztatzearen eta atentatuen

Lanaren Azterlana: Sarrera

Konpontzeko prozesuak sistematizatzeko erabiltzen diren teknikak:

Metodoen Azterlana

Prozesuak aztertzen ditu. Operazio bat egiteko jarraitu behar ditugun pausoak eta operazioak aztertzen ditu. Honen helburua lanak erraztea, hobetzea, ekoizpena handitzea eta baliabideei etekin handiagoa ateratzea da.

Denboren Azterlana

Metodoen azterlanak proposatutako operazio bakoitzarentzat behar den denbora finkoa ezartzen dio. Lan neurketa izena ere har dezake.

Metodoen Azterlanak eta Diagramak

Produktibitatea hobetzea dauka helburu. Horretarako, operazioak eta tailer lanak nola hobetu ikertzen du. Tailerraren ondoko osagaiak hartuko dira kontuan:

Tailerraren Osagaiak

• Lanpostua: Antolamendua eta zabalera.
• Ekipamendu eta erremintak: Ekipamenduaren