Beste ikastaroak mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Context històric i cultural

Joan Fuster publica el Diccionari per a ociosos el 1964. En aquesta època, el règim franquista comença a relaxar la censura literària sobre el contingut de les obres i també sobre les llengües de l'Estat. Això permet, entre altres coses, la creació d'una mínima infraestructura editorial (revistes, premis, editorials) que s'anirà ampliant al llarg dels anys seixanta i setanta.

D'altra banda, el Diccionari per a ociosos es publica després de dues obres que havien suscitat molta polèmica: El País Valenciano (1962) i Nosaltres els valencians (1962). Fuster ja era, malgrat la seua edat, un dels principals assagistes de la literatura catalana.

Situació de l'obra en la trajectòria de l'autor

L'obra de Fuster...

1. Egia edo Gezurra

• 1. Aseguru konpainiak...?: Gezurra. Mapfre eta Lagun Aro aseguruak dira, Espainiako Bankuaren menpe edo beragoko bankuak daude (Kutxa...).
• 2. Finantza sistema...?: Gezurra. 3 ataletan banatzen da: Bankua, Burtsa eta Aseguruak.
• 3. Europako Banku Zentralak...?: Gezurra. Espainiako Bankuak EBZren aginduak bete behar ditu.
• 4. Bankuak aurreztaileei ematen...?: Gezurra. Aurreztaileei bajukoak (interes baxuak) ematen zaizkie, inbertitzaileengandik jasotzen dituztenak baino.
• 5. Akzio baten errentagarritasuna...?: Egia.

2. Aktibo eta Pasibo Finantziarioak

Adierazi bi aktibo finantziario eta bi pasibo:

1. Aktibo finantziarioak:
   • Mailegua: sortzailearen diruarekin inbertitzaileei dirua utzi, interes batzuekin.
   • Merkataritza deskontua: Dirua zor dizute,

Ética: el planteamiento trascendental

Kant adopta en su ética un enfoque trascendental. Así como comienza el idealismo trascendental con el supuesto de que la física de Newton es auténtica ciencia, también comienza su ética con el supuesto de que todos los seres humanos tenemos conciencia moral. Y así como en su epistemología se pregunta «¿qué podemos conocer?», su ética se pregunta «¿qué debemos hacer?». Las facultades que nos permiten conocer son la sensibilidad y el entendimiento, cada una con sus elementos trascendentales que nos hacen conocer el fenómeno (la cosa para mí). La facultad responsable de decirnos qué debemos hacer es la voluntad, que es responsable de proponerse fines.

En su epistemología, el planteamiento...

Genetikaren Oinarrizko Kontzeptuak

Genetika: Karaktereen herentzia gurasoetatik seme-alabengana eta zeluletako geneen portaera aztertzen ditu.

Geneak: Informazio hereditarioa duten ADN zatiak dira. Hauek gurasoetatik seme-alabengana transmititzen dira meiosian zehar. Gene bakoitzak 2 alelo ditu kromosoma homologo bakoitzean.

Indibiduo bat homozigotikoa da bere aleloak berdinak direnean (AA, aa) eta heterozigotikoa desberdinak direnean. Alelo dominantea (A) fenotipoan agertzen da indibiduo heterozigotikoetan, eta alelo errezesiboa (a) ezkutuan geratzen dena da.

Genotipoa: Indibiduo batek dituen eta gurasoetatik jarauntsi dituen geneen multzoa da; bizitza osoan mantentzen da.

Fenotipoa: Indibiduo batek aurkezten duen karaktere multzoa da. Hau, nagusiki,...

Hizkuntza indoeuroparrak Europako eta Asiako hizkuntza-familia zabalena osatzen dute. Familia honen adar nagusiak eta haien hizkuntza modernoak ondoren aurkezten dira.

Tokarierа

Tokarierа hizkuntza indoeuroparra da, Txina ipar-mendebaldean aurkitutako eskuizkribuetan dokumentatua. Gaur egun hizkuntza hilda dago.

Indoiranda

Indoiranda adarra neo-indiera eta nepalera hizkuntzek osatzen dute, baita bengalera ere.

Armeniera

Armeniera adar independentea da. Gaur egungo forma armeniera modernoa da.

Greziarra

Greziarra adar independentea da, eta gaur egungo hizkuntza greko modernoa da.

Albaniera

Albaniera adar independentea da, eta gaur egun albaniera bezala ezagutzen da.

Eslaviarra

Eslaviar adarrak hizkuntza ugari biltzen ditu:

• Txekoslovakiera
• Esloveniera
• Ukraniera
• Mazedoniera
• Serbokroaziera
• Poloniera
• Bielorrusiera
• Errusiera

Germanikoa

Germaniko...

Munduko herrialdeen eta hiriburuen zerrenda

Jarraian, herrialde bakoitzaren hiriburua agertzen da.

• Afganistan: Kabul
• Albania: Tirana
• Alemania: Berlin
• Andorra: Andorra la Vella
• Angola: Luanda
• Antigua eta Barbuda: Saint John
• Arabia Saudi: Riad
• Aljeria: Argel
• Argentina: Buenos Aires
• Armenia: Erevan
• Australia: Canberra
• Austria: Vienna
• Azerbaijan: Baku
• Bahamak: Nassau
• Bangladesh: Dhaka
• Barbados: Bridgetown
• Bahrein: Manama
• Belgika: Bruselas
• Belize: Belmopan
• Benin: Porto-Novo
• Bielorrusia: Minsk
• Myanmar: Naypyidaw
• Bolivia: Sucre
• Bosnia eta Herzegovina: Sarajevo
• Botswana: Gaborone
• Brasil: Brasilia
• Brunei: Bandar Seri Begawan
• Bulgaria: Sofia
• Burkina Faso: Ouagadougou
• Burundi: Bujumbura
• Bhutan: Thimphu
• Cabo Verde: Praia
• Kanbodia: Phnom Penh
• Kamerun: Yaundé
• Kanada: Ottawa
• Txad: Ndjamena
• Txile:

Espainiako Ibilbide Kulturalak eta Monumentu Historikoak

Via de la Plata (tradizionala; Andalusia, Extremadura, Gaztela eta Leon, Asturias)
Ruta Califal (historikoa; Granada, Cordoba)
Don Kixoteren Ibilbidea (literarioa; Gaztela-La Mancha)
La Manchako Errotak Ibilbidea (arkitektonikoa; Gaztela-La Mancha)
Rioja Ardoaren Ibilbidea (enologikoa; La Rioja)
Al-Andalus Ibilbidea (historikoa; Andalusia, Murtzia, Portugal)
Done Jakueko Bidea (Aragoi, Asturias, Kantabria, Gaztela eta Leon, Galizia, Nafarroa, La Rioja, Euskal Herria)
Gaztelaniaren Bidea (kulturala; La Rioja, Valladolid, Salamanca, Avila, Madril)
El Cid Ibilbidea (literarioa; Gaztela eta Leon, Aragoi, Valentziar Erkidegoa)
Jaeneko Gazteluen eta Guduen Ibilbidea (tematikoa; Ciudad Real, Jaen, Granada)...

Ariketa fisikoa eta energia sistemak

Energia-sistemak:

• Fosfokreatina (ATP-PC): azkar agortzen da (7-15 s), energia handiko konposatua, berehalako erabilera.
• Anaerobioa (glikolisia): energia altuko sistema, oxigenorik gabe.
• Aerobioa: iraupen luzeko jardueretan erabiltzen da, oxigenoarekin.

Ariketa fisikoak energia-bide metabolikoak aktibatzen ditu: aerobioa eta anaerobioa.

Entrenamenduaren helburuak

• Psikomotorra: oinarrizko gaitasun fisikoen eta koordinazio-trebezien garapena.
• Kognitiboa: ezagutza teknikoa, taktikoa eta oinarrizkoa.
• Psikologikoa eta soziala: motibazioa, pertzepzioa, arauen errespetua eta lagunarteko harremanak.

Helburu espezifikoak: bihotz eta zirkulazio-sistemaren hobekuntza, arnasketa-gaitasunaren handitzea eta gihar-indarraren hobekuntza....

Europako Lehia Inperialista eta Lehen Mundu Gerra

EKIALDEA: Otomandar Inperioaren desagertzean XIX. eta XX. mendeetan Europako potentzien artean sortutako lehia izan zen, Balkanetako lurraldeak eta Mediterraneoaren ekialdeko lurraldeen kontrola eskuratzeko.

Plan eta gertaera nagusiak

• Schlieffen Plana: 1905ean Frantziako frontean erabiltzeko Alemaniaren operazio plana.
• Somme (1916): Verdun-eko eta Sommeko gudu bortitza.
• Zimmermann Telegrama (1917): Arthur Zimmermann Kanpo Arazoetako ministroak Mexikoko anbasadoreari Estatu Batuen aurka egiteko proposatutako aliantza.

Versailleseko Ituna eta Bake Prozesua

VERSAILLESEKO ITUNA: Alemaniak eta aliatuek Lehen Mundu Gerrari amaiera eman zion bake-hitzarmena, 1919ko ekainaren 28an sinatua. Garaileek inposatu...

historikoa: Euskal nazionalismoaren oinarri ideologikoak

Ideologikoa, euskal nazionalismoaren oinarri ideologikoak ezarri zituelako. Berrezartze garaian, 98ko hondamendiaren ondorengo nazionalismoaren sorrerarekin. Bilbon idatzi zen, euskaldun abertzaletasunaren erdigunean.

Sabino Arana ideologo nazionalista izan zen. Foruzaletasuna defendatu ondoren nazionalismo erradikal etnizistatik, nazionalismo modernoaren bilakaera egin zuena.

Hainbat dokumentu publiko izan zituen, argitaratuta egon zelako. Nazionala, euskal nazioko herritarrengan izan zuelako eragina.

Batzokiak euskaldunentzako elkartze tokiak dira (1. artikulua). Sabino Aranaren estatutuaren menpe egongo dira (2. artikulua), Foruak izango dituzte oinarri, kideak euskaldun arraza izango...