Batxilergoa mailako Beste ikasgaiak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

-GRAMATIKA: -IZENA (kasua, numroa): -partitibo: (r)ik. -datibo: i (nori). -inesibo: n (non, noiz, zertan, nola, norengan). -leku genitiboa: ko (nongo, noizko, zertako..). -adlatiboa: ra (nora, zertara, nola, norengana). -hurbiltze adlatiboa: rantz (norantz, norenganantz). -muga adlatiboa: raino (noraino, zenbateraino, norenganaino). -ablatiboa: tik (nondik, noiztik, norengandik). -jabego genitiboa: (r)en, re (noren, zeren, zeinen). -soziatiboa: ekin (norekin, zeinekin). -instrumentala: z (nortaz, zeintaz, nola, noiz). -motibatiboa: gatik (norengatik, zeinengatik). -xedezkoa: endako, entzat (norendako, zeinendako). -ines gain eraikia: ko (nongo). -adla gain eraikia: rako, enganako (norako, norenganako). -banatzailea: ko. -prolatiboa: tako,

Alienazioa eta Lana Marxen Filosofian

Alienazioaren Kontzeptua

1. Zertan datza alienazioa?

   Bere burua ez identifikatzea edo ez ezagutzea da.

2. Feuerbachen arabera, Jainkoa zergatik da alienatzailea?

   Gizakiak, Jainkoa sortu duena, Jainkoa bere gainetik balego bezala gurtzen duelako.

3. Zer kritika egiten dio Marxek Feuerbachen gizakiari buruzko kontzeptuari?

   Feuerbachen gizakia ez da gizaki erreala, abstrakzio bat baizik.

4. Zer esan nahi du Marxek erlijioa herriaren opioa dela esaten duenean?

   Esan nahi du erlijioa zapalduak zapalduta mantentzeko tresna baino ez dela, eta hobeto baten promesek gizartea aldatzeko gogoa moteldu eta onartezinak diren egoerak onargarri bihurtzen dituztela.

Lanaren Balorazioa eta Alienazio Bikoitza

5. Orokorrean, nola baloratzen du lana

Gainbalioa

Gainbalioa: Ekonomia kapitalistan lorturiko azken dirua, plusa edo gehigarria da. Hori erdiesteko, kapitalistak makinak eta lehengaiak erosten ditu, baita lan-indarra ere. Baina nola lortzen du kapitalistak gainbalio hori? Lehengaien kostua konstantea izanik, gakoa proletarioaren lanean dago.

Kapitalistak lana salgaiaren prezioa baino merkeago erosten du, etekin handiagoak lortuz. Lana salgai bihurtzen da, eskaintza eta eskariaren legearen menpe. Produkzio-bitartekoak kapitalaren eskuetan daudenez, lan-eskaintza handia da eta kapitalistak proletarioaren lanari balioaren parte bat ebatsi diezaioke.

Gainegitura

Ideia, sinesmen, instituzio eta arau multzoa da, kontzientzia soziala determinatzen duena. Bi mota nagusi ditu:

• Juridiko-politikoak:

Demokrazia

Demokrazia talde edo erakunde bateko kide guztien iritzia berdintasunez kontuan hartzen dituen erabakitzeko modu kolektiboa da. Etimologiaz, "herriaren aginpidea" adierazten du. Antzinako Greziako polisetan sortu zen demokrazia, non herritar guztiek polis edo hiriaren gobernuari buruz erabakitzen zuten. Hala, demokraziak herritar guztiek askatasunez estatuaren edo beste erakunde politiko baten gobernuari buruz erabakiak hartzen dituzten erregimen politikoak ere badira. Gaur egun sistema politiko guztiek demokratikotzat dute beren burua. Nolanahi ere, historian zehar eztabaida gogorrak eta liskar handiak izan dira, aurrena eredu horri izatasuna nola eman, eta geroztik arau bidez nola zilegitu erabakitzeko. Demokraziaren bilakaera historikoa...

Testuaren Egokitasuna eta Ezaugarriak

Egokitasuna: testua testuinguruarekin egokitzea esan nahi du; hizkuntzak eskaintzen dituen aukera linguistikoetatik komunikazio-egoera bakoitzerako egokiena aukeratzen jakitea.

• Ingurune fisikoa: komunikazioa noiz eta non gertatzen den, alegia.
• Deiktiboak: komunikazio-egoeraren elementuei (igorlea, hartzailea, lekuaren, tokia) erreferentzia egiteko modua da; eta horretarako erabiltzen ditugun hizkuntza-unitateak deiktiboak dira.
• Pertsonak: solaskideak sinalatzeko erabiltzen diren testuko elementuak dira: pertsona-izenorainak, erakusleak eta aditzeko pertsona-morfemak batik bat.
• Tokienak: adierazpenaren tokiaren aztarna edo isla gertatzen dira: erakusleak, leku-aditzondoak eta adizlagun batzuk dira erabilienak.

Naturaren historia: Grezia klasikotik gaur egunera

Naturaren kontzeptua historian zehar aldatu egin da. Honako etapa nagusiak bereizten dira:

• Grezia klasikoa: naturaren esentzia (physis) ulertzen zen.
• Erdi Aroa: teozentrismoa nagusi zen eta naturak esanahi erlijioso handia zuen; liburuaren metafora erabiltzen zen naturaren irakurketan.
• Errenazimendua: natura makina bezala ulertzen zen, zientziaren bidez.
• Erromantizismoa: naturaren handitasuna eta edertasuna goraipatzen ziren.
• Industrializazioa: naturaren ustiaketa intentsiboa gertatu zen.
• Gaur egun: ikuspegi ekologikoa, mehatxuak eta baliabide naturalen kudeaketa dira gai nagusiak.

Gaur egungo aktore nagusiak

Naturaren kudeaketan honako aktoreek parte hartzen dute: erakunde publikoek, teknozientzia-...

-GRAMATIKA: -IZENA (kasua, numroa): -partitibo: (r)ik. -datibo: i (nori). -inesibo: n (non, noiz, zertan, nola, norengan). -leku genitiboa: ko (nongo, noizko, zertako..). -adlatiboa: ra (nora, zertara, nola, norengana). -hurbiltze adlatiboa: rantz (norantz, norenganantz). -muga adlatiboa: raino (noraino, zenbateraino, norenganaino). -ablatiboa: tik (nondik, noiztik, norengandik). -jabego genitiboa: (r)en, re (noren, zeren, zeinen). -soziatiboa: ekin (norekin, zeinekin). -instrumentala: z (nortaz, zeintaz, nola, noiz). -motibatiboa: gatik (norengatik, zeinengatik). -xedezkoa: endako, entzat (norendako, zeinendako). -ines gain eraikia: ko (nongo). -adla gain eraikia: rako, enganako (norako, norenganako). -banatzailea: ko. -prolatiboa: tako,