Batxilergoa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

MUSIKA-TRESNAK ETA HAENEN HISTORIA

GANBARA-KORUA: Koru txikiagoa da, eta gehienez 20 ahots ditu.

MENDEBALDEKO MUSIKA-TRESNAK: BILAKAERA

AINTZINAROA

ERDI AROA

ERRENAZIMENTUA

Ariketa Fisikoaren Energia Sistemak

Ariketa fisikoa egin bitarteko energia lortzeko sei energia mota daude: kimikoa, mekanikoa, argiarena, termikoa, elektrikoa eta nuklearra. Ariketa fisikoan, sistema energetikoen nahasketa etengabea erabiltzen da, transferentzia mota bat bestearen gainean jarriz. Hala ere, ariketa desberdinetan sistema bakoitzak egiten duen lana desberdina izango da.

Energia Motak Ariketa Intentsitatearen Arabera

Iraupen Laburreko eta Intentsitate Handiko Probek (Anaerobiko Alaktikoa)

• Probak laburrak dira, 6 segundu baino gutxiagokoak, eta intentsitate handikoak.
• Energia ATP eta PC (energia altuko fosfatoak) bidez hornitzen da.
• Prozesu honi anaerobiko alaktikoa deritzo, oxigenoa behar ez duten erreakzioak direlako eta ez dutelako

1933. urtean hainbat arazo ere egon ziren. Katolikoek antiklerikalismoa ustiatzen zuten eta haien mobilizazioetan oinarrituz CEDA (Espainiako Eskuin Autonomikoen Konfederazioa) sortu zen. Honen helburu nagusia irakaskuntzan eta erlijioan erreformak egitea zen, José María Gil-Roblesen buruzagitzapean.

1933ko otsailean ultramonarkikoak Gil-Roblesengandik banandu ziren eta ondorioz Espainiako Berriztapena sortu zen. Bestalde, karlismoa ere berriro antolatu zen, eskuineko mugimendu nazionalista bihurtuz. Horren helburu nagusia Errepublikaren aurka egitea zen. Falange Espainola ere sortu zen, hasiera batean ikasle taldeez osatua, eta gero unibertsitateko eskuineko ikasleak ere sartu ziren. Horien buru José Antonio Primo de Rivera zen, eta liberalismoaren...

Aldi parlamentarioa (1922-1925)

1922tik 1925era bitarteko urteak erabakigarriak izan ziren erregimen liberaletik diktadura faxistara igarotzeko. Hasieran, Mussolini lehen ministro zenean, erregimen liberala errespetatuko zuela zirudien. Koalizio-gobernu bat eratu zuen, faxistek, liberalek, kontserbadoreek eta popularrek osatua; eta Parlamentuaren onespenarekin, botere bereziak lortu zituen.

Hauteskundeak eta Matteotti auzia

Hauteskunde-lege berria onartu zen, eta 1924. urteko hauteskundeetan, faxistek eta gobernuaren aldekoek botoen %64 eta 404 aulki lortu zituzten.

1924an, faxismoaren krisirik larriena sortu zen, talde faxistek Matteotti diputatua eta sozialisten buruzagia erail zutenean. Diputatu horrek hauteskundeen emaitzak baliogabetzat jotzea...

Sistema Politikoaren Definizioa

Sistema politikoak kontuan hartzen ditu herrialde batean dauden ideologiak, pentsaerak, kultura politikoa, eragile politikoak, alderdiak, gizarte mugimenduak eta interes taldeak. Baita erregimenak ere (erakunde multzoak).

Erregimen Politiko Motak: Ez-Demokratikoak

Totalitarismoak

Totalitarismoak alderdi bakarreko sistemak dira.

Ezaugarri nagusiak

1. Alderdi bakarreko sistema politikoak dira. Aniztasun politiko maila oso baxua da (adibidez, Alemanian garai batean, Alderdi Nazionalsozialista bakarrik).
2. Ideologia garatua eta hertsia dute. Justifikazio ideologiko zehatza dago (adibidez, nazismoa).
3. Mobilizazio erregimenak dira (alderdiari baiezkoa edo ezezkoa adierazteko mobilizazio politiko maila altua).
4. Liderraren garrantzia

Hirigintzako funtsezko kontzeptuak eta definizioak

• Alde Zaharra

  Alde Zaharra: Jatorritik eta XIX. mendearen erdialdean industrializazioa hasi arte urbanizatutako hiriaren zatia da. Egungo hiriaren azalera txikia hartzen du eta kultura-balio handia izan ohi du.

• Zabalgunea

  Zabalgunea: XVIII. mendean, baina batez ere XIX. mendean (batzuetan XX. mendean), hiri-hazkunde nahaspilatuari eman zitzaion erantzun eta urbanizazio planifikatua izan zen. Auzo historiko edo zaharren ondoan burgesia bizitzeko egin ziren auzo berriek osatzen dute, eta berezko ezaugarri fisikoak dituzte.

• CBD (Central Business District)

  CBD: Central Business District esan nahi du eta hiri-merkataritza eta negozio-jarduera elkarretaratzen duen hiriaren partea da. Normalean zabalgunean

Materialen fabrikazio prozesuetan, hasierako masa bukaerako masa baino handiagoa denean, materiala kentzeko ebaketa mekanikoak erabiltzen dira. Prozesu hauek materialak bi zatitan edo gehiagotan banatzeko helburua dute, forma eta neurri zehatzak lortzeko. Jarraian, ebaketa mekaniko mota nagusiak deskribatzen dira:

Zizailaketa

Zizailaketa kontrako bi indar aplikatuz lortzen den mozketa da, bi planoen artean eraginez. Honen helburua materialak bi zatitan banatzea da. Ebaketa prozedura mekaniko honen bidez ebaketa zuzenak egiten dira, oso azkarrak eta merkeak. Adibidez, guraizeak erabiltzen dira. Txapa mehe eta ertainak ebaketa zuzena egiteko egokia da.

Puntzonaketa

Puntzonaketa metalezko xafla meheak eta ertainak ebakitzeko prozesua da. Puntzonaketa...

Aristotelesen Teoria Politikoa: Gizatasuna eta Erregimen Politikoak

Aristotelesen arabera, gizakiak bizirik iraun nahi badu, elkartu behar du nahitaez. Gizakia animali politikoa da, eta gizatiarrenak ez direnak soilik bizi daitezke gizarterik gabe.

Estatua Antolatzeko Erregimenak

Estatua antolatzeko bi gobernu mota bereizten ditu: zuzenak eta okerrak.

Gobernu Zuzenak (Ongi Orokorraren Alde)

• Monarkia: Gobernu bakarra.
• Aristokrazia: Gutxi batzuek gobernatzen dute ongiaren alde.
• Errepublika: Gehiengoak gobernatzen du ongiaren alde.

Gobernu Okerrak (Interes Partikularren Alde)

• Monarkia usteltzen denean, Tirania bihurtzen da.
• Aristokrazia usteltzen denean, Oligarkia bihurtzen da.
• Errepublika usteltzen denean, Demagogia bihurtzen da.

Erregimen Errealistena

Teorikoki...

Bigarren Industria Iraultza

• Europako biztanleria igo zen.
• Medikuntzan aurrerapen handiak egon ziren.
• Migrazio-mugimenduak egon ziren.
• Energia-iturri berriak agertu ziren, hala nola elektrizitatea eta petrolioa.
• Garraiobide berriak garatu ziren: tranbiak, nabigazioa, hegazkinak.
• Enpresa handiak sortu ziren eta txikiak desagertu ziren.
• Serieko ekoizpena sortu zen: Taylorismoa eta Fordismoa.
• Potentzia industrial berriak agertu ziren.
• Merkataritza asko hedatu zen.

Inperialismoaren sorreraren zergatiak

Ekonomikoak

• Merkatu berriak aurkitzea.
• Lehengaiak bilatzea.
• Kapital-inbertsioak.

Demografikoak

• Europako biztanleria kokatzeko leku berriak bilatzea (migrazioak).

Ideologikoak

• Arraza zuriaren nagusitasuna.
• Europarren eginkizun zibilizatzailea (darwinismo soziala).
• Kristautasunaren

San Agustin: Askatasuna eta Gaizkiaren Jatorria

Askatasunaren inguruko hausnarketa egitean, hiru korronte nagusi bereizten dira:

• Manikeoentzat: Bi jainko daude, ongiarena eta gaizkiarena; gaizkiaren sorrera jainko gaizkilean dago.
• Pelagianismoarentzat: Bekatua ez da transmititzen eta salbatzeko ez dugu Jainkoaren beharrik.
• Agustinentzat: Gaitza gizakiak bere askatasuna txarto erabiltzen duenean sortzen da; beraz, erruduna ez da Jainkoa. Ongiaren sorrera ez dago gizakiaren askatasunean soilik, Jainkoak ere zerikusia baitu.

Askatasuna eta Gizakiaren Esentzia

Hitz egiterakoan, askatasunez hitz egiten dugu. Gizakiaren esentzia aske izatea da. Guretzat, askatasunak aukeramenarekin zerikusia du; Agustinentzat, ordea, garrantzitsuena zer aukeratu behar...