Arteak eta humanitateak ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Frank Lloyd Wright: Ur-jauziaren Etxea (Pennsylvania, AEB)

Landare eta iturburuz betetako baso erdian kokatua. 1937an amaitu zen eta, ordutik aurrera, XX. mendeko arkitektura ulertzen lagundu du. Wrighten lanetatik ezagunena da, agian, Ur-jauziaren Etxea edo Kaufmannen Etxea deitua, arkitektura organikoaren adibide argia izanik. Wrightek razionalismo funtzionalistari -estilo internazionalari- aurre egin nahi zion. "Arkitektura organikoa" da, arkitektura eta natura integraturik.

Materialak

Hormigoia, harri naturala, burdin margotua, beira eta aluminioa dira erabilienak.

Kanpoaldea

Ingurunea arkitektoaren esanetara dago. Hiru solairuko etxebizitza da eta desnibelari aurre egiteko mailakatuta dago. Beheko solairua haitz naturalaren gainean eraikia...

Inpresionismoa: Pinturaren Iraultza

Sarrera: Inpresionismoa pintore talde bat pintura ofizialetik aldentzean sortu zen. 1874an, Nadar argazkilariaren etxean erakusketa bat antolatu zuten. Arte kritikari batek, pinturak erriidukulizatzeko asmoz, Moneten artelan baten izenburua erabili zuen talde artistiko honi izena emateko, eta horrela sortu zen Inpresionismoa. Mugimendu honek pintura tradizionalaren moldeak apurtu zituen, eta XX. mendeko abangoardiaren aurrekaria izan zen.

Ezaugarriak

• Data: XIX. mendeko 60ko, 70eko eta 80ko hamarkadetan (industrializazio garaian, aldaketa handien garaia).
• Eraginak: Ingalaterrako Erromantizismoa (Turner), Velázquez, Goya, estanpa japoniarrak, Errealismoa (Manet) eta argazkilaritzaren sorrera.
• Teknika: Olioa mihisearen

Sarrera: "Las Meninas" Koadroaren Aurkezpena

"Las Meninas" izeneko koadro hau Diego Velázquezek margotu zuen 1656an, Velázquez hil baino lau urte lehenago. Obra honen beste izen bat Felipe IV.aren Familia izan zen. Pintura hau Pradoko Museoan aurkitu dezakegu, eta olioa mihisean egina dago.

Datu Nagusiak

• Izenburua: "Las Meninas" (edo "Felipe IV.aren Familia")
• Egilea: Diego Velázquez
• Urtea: 1656
• Teknika: Olioa mihisean
• Kokapena: Pradoko Museoa, Madril

Konposizioa eta Pertsonaiak

Eszenaren Deskribapena

Koadroak Felipe IV.aren Gorteko eszena arrunt bat adierazten du: Margarita infantak margolariaren estudiora egindako bisita. Errege eta erreginaren irudiak ispiluan islatzen dira. Talde-erretratu bat da, non hamaika pertsona agertzen diren. Eszenaren...

Arkitektura Erromanikoa eta Gotikoa: Adibideak

FSM (Santa Maria)

FSM-k hiru nabe ditu eta gurutze-formako nabe bat, gurutze latindarraren oinplanoa osatuz. Zinborrioa du. Dekorazio gutxiko bi ate eta sarreran bi dorre ditu. Harlanduz egina dago. Arkuak bai, baina ez du errosetoirik. Hormak eta kontrahormak ditu, baina ez du zutaberik. Horizontaltasuna (altuera baino luzeagoa) garrantzitsua da, leiho txikiekin.

KDJ (Santiago Katedrala)

KDJ-k hiru nabe ditu eta oinplano bakarra, gurutze-formakoa. Erromes-eliza bat da. Abside bakarra eta bi sarrera ditu. Bost kapera ditu (absidioloak). Kanoi-ganga osatzen du barrutik. Leiho txikiak ditu, eta horma eta kontrahorma sendoak ditu bereziki.

GA (Aintzaren Ataria)

GA-k hiru arkupe ditu, erdikoa beste biak...

Arkitektura erromanikoa eta Eskultura

Elizak, katedralak eta monasterioak=erainkin nagusikoak/Estaltzeko harrizko sabaiak/kanoi- eta ertz gangak, eta kupulak/Estalkiei erdi-puntuko arkuek, zutabe handiek eta pilareek eusten zuten/oso horma lodiek eraikitzen/kontrahormekin indartzen zen/lehio gutxi eta txikiak/itxura solidoa eta trinkoa ematen zien eraikinei/argi natural gutxi/tenplu Erro. gurutze latindarreko oinplanoa Eskultura erromanikoa/Eraikin Erro. funtzio didaktiko/erlijiosodun eskulturekin apaintzen/Eskulturek fededunei Eskritura Santuen mezua helarazteko helburua/Arkitekturara moldatzen ziren. Artistek irudiak luzatu/moztu/ bihurritu/giza irudiak esquematikoak ziren, ez ziren naturalak, ez zuten errealitatea ongi islatzen, eskulturak...

Andre Maria Zuria: Fitxa Teknikoa

Aipatuko dugun lanak "Andre Maria Zuria" du izena, eta estilo gotikoko (XIII-XV. mendeak) alabastro polikromatuz egindako eskultura exentu bat da. Egilea anonimoa da, baina lanak Frantziako eragina du, eta Toledoko katedraleko koruan dago.

Obraren Analisia eta Interpretazioa

Aipatu dugun bezala, eskultura exentu baten aurrean gaude, Ama Birjina zutik irudikatzen duena, Haurra ezkerreko besotik helduta duela. Bi pertsonaiek ageriko komunikazio atsegina ezartzen dute amaren eta semearen keinu irribarretsuetan, bai eta Haurraren keinuetan ere, eskuineko eskua amaren kokotzerantz laztan batean daramala. Birjinaren gorputza Haurraren pisuaren arabera banatzen da, gorputz osoan kontrapostu eta mugimendu jarrera bat...

Sarrera

Errenazimenduaren ondoren azaldu zen. Bere kronologiari dagokionez, aldaketa batzuk gertatu ziren XVI. mendearen bukaeran. XVII. mende osoan eta XVIII. mendean garatu zen Barrokoa, Rokokoaren arinkeriaz eta apainduriaz betetako formak iritsi ziren arte.

XVII. mendean zehar Berpizkundeak emandako lasaitasunaren aurkako erantzuna eman zen aro kulturala da. Premisa estilistiko berriak eratu ziren literaturan, eskulturan, margolaritzan, arkitekturan, dantzan eta musikan, garai artistiko berezi bat eratuz, Barrokoarena hain zuzen ere; arte irudien tentsioa eta dinamismoa eta konposizioaren konplexutasuna bultzatu zuen. «Barrueco» hitzetik dator eta «perla irregularra» esan nahi du. Mesprezuz erabili zen XIX. mendean. Estilo original bat...