Erromaniko eta Gotikoaren Ezaugarriak: Arkitektura, Eskultura eta Pintura

Arkitektura Erromanikoa eta Gotikoa: Adibideak

FSM (Santa Maria)

FSM-k hiru nabe ditu eta gurutze-formako nabe bat, gurutze latindarraren oinplanoa osatuz. Zinborrioa du. Dekorazio gutxiko bi ate eta sarreran bi dorre ditu. Harlanduz egina dago. Arkuak bai, baina ez du errosetoirik. Hormak eta kontrahormak ditu, baina ez du zutaberik. Horizontaltasuna (altuera baino luzeagoa) garrantzitsua da, leiho txikiekin.

KDJ (Santiago Katedrala)

KDJ-k hiru nabe ditu eta oinplano bakarra, gurutze-formakoa. Erromes-eliza bat da. Abside bakarra eta bi sarrera ditu. Bost kapera ditu (absidioloak). Kanoi-ganga osatzen du barrutik. Leiho txikiak ditu, eta horma eta kontrahorma sendoak ditu bereziki.

GA (Aintzaren Ataria)

GA-k hiru arkupe ditu, erdikoa beste biak baino handiagoa. Santiago bera agertzen da mainelean, eta haren gainean Kristo Pantokrator dago. Lau zatitan banatzen da:

• Lehenengoa (baxuena, arkiboltak): Animalia fantastikoak agertzen dira.
• Bigarrena: Zutabeak eta kapitelak (atezangoetan) agertzen dira.
• Hirugarrena: Apostoluen eskulturak daude.
• Laugarrena (goikoa): Hiru arkupeak daude.

Eskulturak ordenarik gabe eta formarik gabe agertzen dira, “horror vacui” delakoa dela eta.

Eskultura Gotikoa

Eskultura gotikoa, erromanikoa bezala, arkitekturaren menpe zegoen, eta didaktikoki erabiltzen zen, adibidez, fatxadetan gai erlijiosoak irudikatzeko. Estilo gotikoak gizakiaren irudikapena zaintzen zuen, hots, humanizatu egiten zuten, proportzioak mantenduz eta errealistago bihurtuz.

Ezaugarri nagusiak

• Lineak estilizatuak eta biribilduak.
• Mugimendu dotoretsua.
• Naturalismoaren hurbiltasuna.
• Jantzien bolumena lortzen da.

Eskulturak zutabeetan kokatzen dira, erretabloak sortuz. Eskulturak polikromatuak egiten ziren, bereziki tinpanoetan, arkiboltetan, zangoetan, dinteluetan eta maineleetan. XIII. mendean katedraletako atariak apaintzeko erabiltzen ziren; XV. mendean, berriz, autonomo bihurtu ziren.

Pintura Gotikoa

Pintura gotikoa ez dago guztiz arkitekturaren menpe; artista batzuek tauletan egiten dute lan. Arkitekturaren menpe daudenak beirateetako pinturak dira. Koloreak hobeto erabiltzen hasten dira, bolumena emanez. Argia eta kolore puruak ez dira soilik erabiltzen, hau da, pertsonaiak eta figurak hiru dimentsiotan irudikatzen dira.

Marra lodiaren garrantzia galtzen da, gorputz naturalistaren tratamenduak ordezkatzen duelarik. Konposizioaren aldetik, figurek narrazioak adierazten dituzte, elkarren artean eraginez. Marko arkitektonikoak eta paisaiak ere irudikatzen dira. Margotzeko teknika aldatzen da, olio-pinturaren sorrerarekin.

Gai ohikoenak

• Ama Birjina Jesus Haurra altzoan eserita.
• Biblian agertzen diren eszenak.
• Pertsona ezagunen eszenak (flandriarrak, adibidez).