Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Funtzionalismoa

- William James (1842-1910) fisiologo eta psikologo estatubatuarra Fisiologiako irakaslea zen, baina Biologia, Psikologia eta Filosofia ere irakatsi zituen. Bere laborategia zabaldu zuen Massachussets-en. Asmoa faktore fisiologikoek gogamen prozesuetan duten eragina irakastea zen.

- 1890ean, Psikologiaren Printzipioak lana argitaratu zuen. Gogamena ikertzen zuen bertan eta Wundten aurka agertu zen, hark gogamenaren estrukturari erreparatzen ziolako eta ez haren funtzioari. Wundtek, berriz, Jamesek aurkezten zuen psikologia estua, artifiziala eta inozoa zela esan zuen.

- Funtzionalismo izena eman zitzaion korronte honi, James psikologiaren alde praktikoaz arduratu baitzen eta, eguneroko bizitzara aplika zitekeen korrontea sortu...

Piageten Teoria Gizarte Zientzien Irakaskuntzan

Piageten teoriaren arabera, haurrek honela ikasten dute:

1. Zehatzetik abstraktura
2. Ezagunetik ezezagunera
3. Sinpleenetik konplexuenera
4. Manipulazio aktibotik kontzeptualizazio sinbolikora

Teoria hau oso lagungarria da Gizarte Zientzien irakaskuntzarako.

Noiz da baliagarria Piageten teoria?

Teoria hau bereziki baliagarria izan daiteke gai aproposak aukeratuz gero, hau da, haurren ulermen mailatik gertu badaude eta denboran atzera egiteko edo espazioan mugitzeko aukera ematen badute. Adibidez:

• Gizakien elikadura
• Gizakiak eta paisaiak
• Energiaren erabilera
• Garraioen eboluzioa
• Hirien bilakaera

Gai horiek guztiak haurren ulermenetik gertu daude eta abstrakzio maila baxua dute (adibidez, Frantziako Iraultzak ez luke hain...

O- Atala: Gizarte Zientziak Irakaskuntzan

1. Gaur Egun: XXI. Mendea

XXI. mendean aurkitzen gara, eta garai hauetan aurkitzen ditugun erronkei aurre egin behar diegu (aldaketa teknozientifikoak, politikoak eta pentsamoldeak). Etengabeko aldaketa batean bizi gara, eta aldaketa hauei heldu behar diegu. Gaur egun aurkitzen ditugun pentsamolde eta egoerek, historian zehar eman diren errealitate eta pentsamoldeek guztiz eragiten diete.

Tradizioetan oinarritzen gara, egoera berriak onartzen ditugu, eta bi nahasketa hauekin geure errealitatea sortzen dugu. Gizaterian izandako aldaketa historikoak oso garbiak eta zehatzak izan dira. Gaur egungo belaunaldiak aurretik izan direnak baino historikoagoak, geografikoagoak eta sozialagoak dira. Aldaketak bizi,...

1. Ezagutza Motak

1.1 Zentzumenez bidezko ezagutza

Zentzumenen bidezko ezagutza zentzumenen bidez lortzen da. Bi mota daude:

• Barnekoa (zentzumen zinestetikoa, zentzumen zenesikoa eta oreka zentzumena)
• Kanpokoa (ikusmena, entzumena, dastamena, usaimena, azalekoa termikoa eta algesikoa)

A) Sentsazioak

Fenomeno psikofisikoak dira. Kanpoko zein barneko estimuluek gure zentzumen-organoei eragitean sortzen dira. Sentsazioen ezaugarriak:

• Kualitatiboak dira (zentzumen bakoitza modu berean erreakzionatzen du beti).
• Hautakarriak: inguratzen gaituzten estimuluetatik gutxi batzuk bakarrik sortzen dituzte sentsazioak.
• Ez dira estimuluen kopia zehatza: sentsazioetan eragin handia dute pertsona bakoitzaren hautemateko berezitasunak, etab.
• Ez dute ezagutzaren lehen

Zertan datza metodo globalizatua?

Metodo globalizatuan, haurrak era globalean ezagutu eta ikasten du. Izan ere, ikasketa berrien eta jadanik ikasitakoaren arteko loturen emaitza izango baita ikasketa. Horrez gain, haurren interesei erantzuna emanez, ezagutu nahi duten errealitatea landuko da: natura, ingurumena… beti ere haurren jakinminetik abiatuz.

Globalizazio metodoaren auziak eta premiak

Globalizazio metodoak planteatzen du zenbaitzuen ustez auzi batzuk eta orduan bera aplikatu aurretik kontutan hartu beharko liratekeenak. Zeintzuk dira aurrez hartu behar diren premia horiek?

• «Guztia ezagutzea» ezinezkoa denez, beharrezkoa da jada ezagun direnak nola erlazionatzen diren ikastea, eta horiek ikaslea jakitera irits daitekeenarekin zer lotura

Hizkuntzaren jatorriari buruzko teoriak

Hizkuntzaren jatorriari buruzko hainbat teoria daude:

Konbentzioaren teoria

Teoria honen arabera, hizkuntza konbentzio baten ondorioa da, gizakien arteko nolabaiteko itun sozial baten ondorioa. Teoria hau proposatu zuten lehenak sofistak izan ziren.

Hizkuntzaren izaera sozialaren teoria

Teoria honen aldekoek diotenez, hizkuntza gizartean bizitzearen fruitua da. Hizkuntzaren alderdi soziala ukaezina da. Hau da, bistan da hizkuntza ikasi egiten dela eta hori gizarte baten baitan ematen da.

Teoria eboluzionistak

Teoria hauen arabera, hizkuntza eboluzio-prozesu luze baten ondorioz sortu zen. Prozesu horretan hots multzo txiki bat agertu zen lehendabizi, eta, hortik abiatuta, egungo hizkuntzak garatzera iritsi dira....

Taldearen Kontzeptua

Taldearen kontzeptua honela defini daiteke:

• Helburu bera edo antzekoa duten pertsonen multzoa.
• Elkarrekin komunikatzen diren pertsonen multzoa.
• Beharrak asetzen dituzten eta talde batasun gisa ikusten duten pertsonen multzoa.

Talde Motak

Hainbat irizpideren arabera sailka daitezke taldeak:

1. Beren Artean Sortzen Den Harreman Afektiboaren Araberako Taldeak

• Lehen Mailako Taldeak: Lotura afektibo estuko taldeak dira. Kohesio eta intimitate maila altua dute. Talde txikiak izaten dira.
• Bigarren Mailako Taldeak: Handiagoak izaten dira. Izaera formala dute, era formalean ezarritako murrizketak daude.

2. Gizakiak Taldearekin Duen Loturaren Araberako Sailkapena

• Pertenentzia-taldea: Norberak aukeratu gabe kide duen taldea, borondatezkoa ez

Esku-hartze Taldeak edo Kolektiboak

Animazio soziokulturalaren ekintzak bi motatakoak izan daitezke:

1. Gizarte guztira oro har zuzenduta: Adin, interes eta behar guztietara zuzendutako ekintzak.
2. Talde zehatz batera zuzenduta: Haurtzaroa, emakumeak, etorkinak, etab.

A) Adinaren araberako taldeak

• Haurtzaroa
• Nerabezaroa
• Gaztaroa
• Heldutasuna
• Zahartzaroa

B) Taldearen behar espezifikoen araberako taldeak

Arriskuan dauden populazioak, esaterako:

• Adinekoak
• Langabezian dauden helduak
• Presoak
• Drogodependienteak
• Gutxiengo etnikoak
• Eta abar.

C) Ingurunearen edo testuinguruaren araberako taldeak

• Herriko animazioa
• Hiriko animazioa
• Instituzioetako animazioa

Psikologia Ebolutiboa

Talde desberdinen ezaugarri eta beharrak aztertzeko, psikologia ebolutiboak adinaren araberako sailkapena...

Zer da mugimendua?

• Bizitza psikikoaren froga.
• Espazioan lekualdaketa.
• Jardueraren euskarria.

Zenbat forma ditu mugimenduak?

Pasiboa:

Kanpo-indarren menpekoa da; garrantzitsuena grabitatea da. Umeak konpentsatzeko edo berriz orekatzeko bigarren mailako erreakzioak baino ezin ditu sortu. Ornodunen segidan aspaldi-aspaldikoa den aparatu batek erregulatzen ditu mugimendu horiek, eta jaio aurretik ere ikus daitezke gizakiarengan.

Lekualdatze aktiboa:

Guk geuk gure gorputza kanpoko munduan mugitzea (lokomozioa) edo guk geuk objektuak mugitzea (oratzea).

Gorputz-atalak bereiztea:

Jarrera-erreakzioak dira. Hots, gure gorputzaz kontziente izatea.

Zein da mugimenduaren organoa eta bere funtzioak?

Muskulatura ildaskatua:

• Funtzio klonikoa: Muskulua aldi berean uzkurtzea

Natura eta Kultura: Gizakiaren Oinarriak

• Naturak eta kulturak elkarri eragiten diote gizakiongan, bereizezinak izateraino.
• Homo sapiensetik gure gorputza ez da asko aldatu, baina kulturak izugarrizko garapena izan du.
• Garunaren eboluzioari esker garatu da kultura.
• Biologiaren eta kulturaren produktu bat gara.
• Natura: Denok ditugun ezaugarriak.
• Kultura: Artifiziala, desberdintzen gaituena.

Kulturaren Garrantzia Gizakian

• Animalien jokabidea sortzetikoa da, instintuz jokatzen dute.
• Animaliak mundu itxi batean bizi dira.
• Gizakion mundua irekia da, sortu eta landu beharrekoa.
• Instintuak baditugu eta garunean daude, baina kontrolatu egiten ditugu.
• Gizakiok estrategiak sortzen ditugu arazoei aurre egiteko.
• Kultura bigarren umetokia da.

Sozializazio-prozesuak Haurtzaroan