Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Tractatus: Mundua, Pentsamendua eta Hizkuntza

Tractatusa Wittgensteinek bere lehenengo garaian idatzitako liburua da. Liburu honen helburua hizkuntzaren mugak zehaztea da.

Orokorrean, mota askotako perpausak daude: adierazpenekoak, galderazkoak, aginterakoak... Horien artean, I. Wittgensteinentzat benetako garrantzia dutenak adierazpenekoak dira, gertakariak azaltzeko balio dutelako eta egiak ala faltsuak diren esan daitekeelako.

Adierazpen hauetan, elkarrekin harremanetan jartzen dira mundua, pentsamendua eta hizkuntza. Bertan, pentsamendua munduaren interpretazioa da eta hizkuntza pentsamenduaren adierazpena.

Hiru hauen arteko egituren arteko identitate logikoari isomorfia deritzogu:

• Munduari dagokionez: Ekintza multzoa da. Ekintza horiek isolatuak

Sormena: Giza Gaitasun Funtsezkoa

Arazo berrien aurrean, gizakia saiatzen da bere ezagutza modu original batean aplikatzen. Hala izan da denboraren hasieratik. Gaitasun honi sormena deitzen diogu.

Sormena ideia berriak sortzeko prozesua da, dagoeneko dakiguna helburu eta esparru desberdinetara aplikatuz. Horrela, egiteko gai garena zabaltzen dugu.

Sormenaren Garrantzia eta Aplikazioak

Espezie gisa, gure ahultasuna konpentsatzen dugu eskura ditugun baliabideak egokituz, adarrak lantzatan bihurtuz, landareak lazoetan, harriak aizkoratan, etab. Gizakiak bere sormenari esker biziraun zuen.

Sormena giza izakiaren ezaugarri bat da, gure arbasoek garatu zutena munduan bizirauteko, non beste animaliak beraiek baino indartsuagoak, azkarragoak edo trebeagoak...

1. Zer da Osasun Inguruko Laguntza Erlazioa?

Osasun langileak gaixoaren kezkak eta beldurrak bideratzen lagundu behar du, eta tratamendu modurik egokienean aurrera eramateko animatu. Prozesu guztiak, osasun inguruko laguntza erlazioa izenarekin ezagutzen dira.

2. Zeintzuk dira Laguntza Erlazioan Erabiliko Ditugun Komunikazio Baliabideak?

• Entzute aktiboa.
• Enpatia.
• Asertibitatea.
• Trebetasun sozialak.
• Baliabide emozionalak.

3. Prozesu Akutuaren Ezaugarriak

• Bat-batean agertzen dira.
• Iraupen laburrekoak izan ohi dira.
• Pronostikoa ona izaten da.
• Sarritan, tratamendua ezaguna da eta eraginkorra izaten da.
• Ospitalizazio esperientzia laburra izan ohi da.

4. Nola Egingo du Lan Erizain Laguntzaileak ZIU-n Dagoen Pazienteari Arreta Ematen?

• Adi egon behar da egoera psikikoari

Jolas Aztertzailea (6-8 urte)

Garapen Motorea

• Morfologia-aldaketek mugimendurako ahalmen handiagoa emango diote.
• Oreka eta koordinazioa apurka hobetuz doaz.
• Lateralitatearen nozioa agertuko da (albo bat nagusituko da).
• Desplazamendu xumeak norabide guztietarantz egin ahal izango ditu.
• Jauziak gero eta eraginkorragoak dira.

Garapen Kognoszitiboa

• Prozesu kognoszitiboak intuizioz lehenengo aldiz agertuko dira.
• Ez du errealitatea irudimenetik bereizten, joko sinbolikoen garaia da.
• Interes zehatzak ditu, arreta zirriborrotsua eta eroapena eskasa.

Garapen Afektibo eta Soziala

• Elkarlanean aritzeko zailtasunak ditu.
• Balio-sistema ikasle eta gurasoen arabera oinarrituta dago, eta haiek dira bere eredu.
• Segurtasun handia behar dute, arauak eta erabakiak hartzeko laguntza

Hartzailea: Pertsuasioaren gakoa

Adimena eta gogaberatasuna

Gogaberatasuna norbaitek konbentzitu dezaten duen erraztasun-gradua litzateke. Pertsona batzuk gogaerrazagoak izan ohi dira beste batzuk baino, nahiz eta desberdintasun horiek berez oso txikiak izan daitezkeen. Ez da egon aurrerapen handirik gai honi buruz. Kontsumitzaileen adimenak eragina du pertsuasioan.

Pertsona azkarrenek gogaerrazagoak izan behar dute hain azkarrak ez direnek baino, zeren eta lehenek mezuak ulertzeko eta interpretatzeko gaitasun handiagoa baitute. Jakin-min intelektualak eta informazioaren aurrean irekiago izateak laguntzen du. Hala ere, aldi berean, adimen eta eskola-heziketa handiagoko pertsonek gaitasun kritiko handiagoa dute. Nahiz eta adimena positiboki erlazionatuta...

Cumminsen ekarpena murgiltze-ereduetara: Azpian datzan gaitasun komuna eta Interdependentziaren hipotesia

Azpian datzan gaitasun komuna

Hizkuntza-ezagutza pertsonak dakizkien hizkuntzen azpian datza eta berbaldiari, diskurtsoari eusten dio. Adibidez, hizkuntza baten kausalitatea/kontraesana formulatzen ikasten duenean, besteetan ere jakingo du.

• Cumminsek proposatzen du hizkuntza desberdinek oinarri komun bat dutela, eta hizkuntza batetik beste batera ezagutza transferitu daitekeela.
• Metafora erabilgarria da izotz-mendia: ikusgai dauden hizkuntzen gainazaleko trebetasunak (ahozkotasuna, irakurketa, idazketa) azpian datzan ezagutza partekatu batek sostengatzen ditu.

Independentziaren hipotesia (ezagutzaren transferentzia)

H1eko gaitasunak eragina du...

Gizarte Balioak

Askatasuna:

Gizabanakoek inolako oztoporik gabe hainbat ekintza gauzatzeko aukera izatea. Norberaren bizitzeko modua mehatxu, zigor edo oztoporik gabe aukeratu ahal izatea.

Berdintasuna:

Herritar guztiek aukera, eskubide eta betebehar berdinak izatea, euren adina, erlijioa, generoa, etab. kontuan izan gabe.

Justizia:

Elkarrekiko errespetuan oinarrituta, baliabide berdinak banatzea, berdintasuna benetakoa izan dadin.

Duintasuna:

Gure buruarekiko eta besteekiko errespetua izatea, eta horren arabera berdintasunez jokatzea.

Aniztasuna:

Gizarte bat osatzen duten taldeen zein pertsonen arteko konplexutasunen eta desberdintasunen onarpena da.

Tolerantzia:

Desberdinak diren eta norberarenak ez diren iritziak eta ideiak errespetatzea.

Elkartasuna:

Definizioak

Sindromea: Gaixotasun baten ezaugarri diren sintoma multzoa.

Gaixotasuna: Osasun alterazioa, batzuetan mingarria izan daitekeena.

Etiologia: Gaixotasun edo gertakari baten kausa.

Aniztasun funtzionala: "Desgaitasun" hitzaren alternatiba bat da, duela gutxi erabiltzen hasi den terminoa, dituen faktore negatiboak ordezkatzeko. Gizartean aurkitzen diren ezaugarri gisa uler dezakegu. Guztiok jasan izan dugu noizbait.

Aniztasun Funtzionalaren Historia

Antzinako Gizaroan

Abandonatuak edota kanporatuak izaten ziren. "Bizitzea ez dute merezi, ez dute balio" pentsatzen zen.

Erdi Aroan

Errefusiatuta bizi ziren, beldur soziala eragiten zutelako.

Aro Modernoan

Inozotzat hartzen ziren, karitatez tratatzen ziren.

XVI. Mendean

Gormutuen doktrina argitaratu...

Hizkuntza eta Komunikazioa

Hizkuntza: Pertsonen artean komunikatzeko sinbolo linguistiko sistema da.

Zeinua: Gauza bat adierazteko erabiltzen den elementua.

Zeinu Mota

• Naturalak: Berez ematen direnak, gu manipulatu gabe.
• Konbentzionalak: Artifizialak, aldatu daitezkeenak.

Zeinu Konbentzionalak

• Sinboloak: Zeinu konbentzionalak (arbitrarioak) errealitatearekin zerikusirik ez dutenak.
• Ikonoak: Zeinu konbentzionalak, baina errepresentatzen dutenarekin antza dutenak.

Semiotika eta Hizkuntzaren Azterketa

Semiotika: Hizkuntza guztiak aztertzen dituen zientzia (linguistika barne).

• Semantika: Hitz batek zer esan nahi duen aztertzen du.
• Gramatika: Hitzen arteko lotura aztertzen du.
• Pragmatika: Hizkuntza nola erabiltzen den aztertzen du.

Mintzamena eta Gaitasun Linguistikoa

Mintzamena: