Psikologia eta soziologia ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Lan-ingurunea eta Arriskuen Sailkapena

Lan-ingurunearen hiru alderdi nagusiak

Lan-ingurune kontzeptuak hiru alderdi hartzen ditu barnean:

• Alderdi materiala
• Alderdi psikologikoa
• Alderdi soziala

Lan-inguruneak langilearentzat ekar ditzakeen arrisku motak

Lan-jarduera bat betetzean, lan-inguruneak honako arrisku hauek ekar ditzake:

• Arrisku fisikoak
• Arrisku kimikoak
• Arrisku biologikoak

Lan-istripua eta Lanbide-gaixotasuna: Desberdintasunak

Zertan dira desberdinak lan-istripua eta lanbide-gaixotasunak?

Lanbide-gaixotasuna

Apurka-apurkako prozesu progresibo baten ondorioa da. Sintomak barnekoak izaten dira; diagnostikoa, zaila, eta tratamendua, luzea eta mediko-farmakologikoa.

Lan-istripua

Bat-batean gertatzen da. Kanpoko sintomak izaten ditu; erraza izaten da diagnostikatzea,...

Eskola: Ikuspegi Funtzionalista

Funtzionalistek eskola sozializazio-esparrua dela uste dute, edukiak transmititzeko esparrua baino gehiago.

Talcott Parsons

Parsons-ek azpimarratu zuen bezala, eskolaren funtzioa umeen nortasuna eta jokabidea moldatzea da. Hau da, hezkuntzaren funtzioa pragmatikoa da: umeak bere nortasuna eraikitzen du eta gizartean kokatzen da (bere lekua aurkitzen du gizarte-egituran).

Eskolan umeek helduen instituzioen (ekonomia, politika, kultura) oinarrizko arauak barneratzen dituzte.

Sozializazioa, gehienbat, errendimenduaren inguruan egiten da. Umeek eskolan bizitzen dituzten esperientzien artean frogak eta emaitzak dira ardatz. Desberdintasunak, batez ere, errendimenduaren arabera izango dira (meritokrazia).

Eskola: Ikuspegi

Oinarrizko emozioak

Poza

Poza: Plazer-egoera edo estimulu goxoak.

• Irribarre fisiologikoa, irribarre soziala, gorputz-mugimenduak.
• Arrakasta lortzea, trebetasun berriak, erronkei aurre egitea, ekintzak jarraitzea, gauza berriak ikasteko gaitasunak, frustrazioa onartzea, harreman berriak izatea edo daukadana iraunkorra izatea.

Nazka

Nazka: Egoera desatseginak, janari ezezaguna, ezohiko usainak, egoera txarretan dauden janariak, hondakinak ikustea edo usaintzea, sexu-jokabide ezegokiak, animalia batzuk, gorputz-iraitzkinak.

• Bihotz-taupadak bizkortzea, sudurra uzkurtzea, goiko ezpaina altxatzea, goragalea, arbuioa.
• Biziraupena bermatzea, nazka eragiten duten gertaeretatik aldentzea, osasuna sustatzea, gizartean onargarriak ez diren jokabideak errefusatzea,

Psikologiaren Definizioa

Jokabideak eta jokabideok baldintzatzen dituzten gogamen-prozesuak aztertzen dituen zientzia da.

Psikologiaren Aitzindariak eta Ekarpenak

Wilhelm Wundt

• 1879: Lehen psikologia-laborategia sortu eta introspekzioa proposatu zuen metodo gisa.
• Estrukturalista: Kontzientziaren egitura aztertu zuen.
• Kontzientziaren prozesuak osagaietan banatzen zirela uste zuen.
• Psikologia esperimentalaren sortzailea.

William James

• Asmoa: Faktore fisiologikoek gogamen-prozesuetan duten eragina irakatsi eta erakutsi.
• Gogamenaren funtzioak ikasi zituen.
• Funtzionalismoaren sortzailea.

Sigmund Freud

• Inkontzientea definitu zuen.
• Psikoanalisiaren sortzailea.

John B. Watson

• Behaviorismoaren ordezkari nagusia.

Gestalt Eskolako Kideak

• Wertheimer, Köhler eta Kofka:

Euskarazko hiztegi laburra: termino eta definizioak

Laburpena eta helburua

Laburpena: Glosario honetan euskarazko termino erabilgarri eta ohikoenen definizioak biltzen ditugu. Erraz kontsultatzeko antolatua eta hitz gakoekin optimizatua SEOrako: hiztegia, definizioak, euskara, glosario.

Hitzen zerrenda eta definizioak

• Sare: Hariak gurutzatuz eta elkarri lotuz egiten den ehuna (tela).

• Armiarma: Sareak egiten dituen artropodoa (ez intsektua).

• Neurri: Neurtzearen emaitza; neurketaren bidez finkatzen den tamaina.

• Isolamendua: Bakartze-egoera.

• Izurritea: Izurrien agerraldia; epidemia.

• Estali: Zerbait ezkutatu, babestu edo tapatu.

• Iragazki: Aplikazio informatikoek eskaintzen duten tresna irudiak eta argazkiak aldatzeko eta hobetzeko.

• Epe (plazo): Zerbait egiteko

Nortasuna eta bere osagaiak

Nortasuna: herentzia genetikoaren eta gizabanakoaren ingurunearen (indibiduala eta soziala) arteko elkarrekintzaren emaitza da. Bereizgarri psikologikoak biltzen ditu.

Osagaiak:

• Tenperamendua: Oinarri neurofisiko, endokrino eta biokimikoa du; substratu gisa funtzionatzen du eta ez da aldatzen.
• Izaera: Aldakorra da, bizitzako jokabide eta ekintzen bidez eratzen baita.

Sigmund Freud eta Psikoanalisia

Eredu estrukturala

Inkontzientean kokatzen diren elementuak:

• Zera: Instintuak eta oinarri primitiboak. Jaiotzetik dago presente; bulkada, nahi inkontziente eta gogoen iturria da.
• Nia: Zeraren bulkadak asetzeko errealitatea kontuan hartzen duen alderdi arrazionala; pentsamendua eta iritzia barne hartzen ditu.
• Supernia: Murrizketaren

lBILERA MOTAK :

Bilera guztiak ez dira berdinak, hainbat sailkapen Finka daitezkelarik. Adibidez, helburuaren arabera. Bilera bat ez da mota Bakarrekoa izaten, baizik eta bilera berean hainbat bilera mota nahastu Daitezke.

1. Noiz eta nola sortu zen zientzia?

Zientzia K.a. VI. mendean sortu zen, filosofiaren eskutik. Beranduago, zientziaren iraultza gertatu zen eta zientzialariek beren metodo propioak erabiltzen hasi ziren.

2. Zientziaren ezaugarriak

Galileok zientzia "sortu" zuela esaten da, bi ezaugarri nagusi ezarriz:

• Esperimentazioa: Hipotesi bat zientifikoki frogatzea.
• Matematizazioa: Galileoren arabera, natura matematikaren bidez azal daiteke.

3. Kontzeptuak, legeak eta teoriak

• Kontzeptuak: Zientzian erabiltzen diren terminoak. Bi motatakoak izan daitezke:
  • Sailkapenezkoak: Errealitatea taldekatzen dutenak.
  • Konparaziozkoak: Objektuak ordenatzen dituztenak.
• Hipotesia: Oraindik frogatu gabeko errealitatea.
• Legeak: Hipotesi bat frogatzean sortzen dira.
• Teoriak: Legeen

Jakintza eta Ezagutza

JAKINTZA: Bere etimologia latinezko sapere-tik dator. Gauzak jakitea, ahozkozatzea, dastatzea eta haien osagaiak betetzea da. Jakintzaren kontrakoa ezjakintasuna da.

EZAGUTZA: Gauzen egoera antzematea duen jarduera.

EZAGUTZA MAILA: Ezagutza sailkatzeko eta objektibotasuna emateko ezagutza.

EZAGUTZAREN POSIBILITATEA: Baliabideak izatearen araberakoa da.

Jakintza Motak

MITIKOA

Pertsonaien bidez azaltzen dituzte unibertsoaren, zibilizazioaren eta gizarte-antolaketaren jatorriak. Gauza guztien hasiera pertsonai batzuekin. Mitoen kontrakoa ipuinak dira.

LITERATURA-JAKINTZA

Emozioa, hizkuntza idatziaren bidez sortutako egoerak. Errealitatearen imitazioa da. Gerta daitekeena kontatzen du. Emozioa ematen dio.

Paradigma ZIENTIFIKOA

Benetan...

1.4. Psikologiaren Ikerketa Metodoak

Psikologian hainbat metodo desberdin erabili ohi dira.

1.4.1. Metodo Deskribatzailea

Kasuen Azterketa

• Helburua: Pertsona bat edo gehiago sakonean aztertu ondoren, orokorrean aplika daitezkeen ezaugarriak aurkitzea.
• Freudek metodo honen bidez ezarri zuen bere nortasun teoria.
• Piaget haurren psikologiaren aitzindaria izan zen.

Inkesta

• Helburua: Talde bati bere jokabideari buruzko galderak egitea, ondoren, lortutako datuekin, biztanle guztien jokabideari dagozkion ezaugarriak zehazteko.
• Prozedura baliagarria izateko baldintzak: galdera argiak eta zehatzak, aukeratutako pertsonak ahalik eta anitzenak izatea.

Behaketa Zuzena

• Helburua: Pertsonen jokabidea behatzea eta erregistratzea da.
• Laborategian egindako behaketak zehatzagoak