Psikologia: Definizioa, Aitzindariak eta Eskola Nagusiak
Psikologiaren Definizioa
Jokabideak eta jokabideok baldintzatzen dituzten gogamen-prozesuak aztertzen dituen zientzia da.
Psikologiaren Aitzindariak eta Ekarpenak
Wilhelm Wundt
- 1879: Lehen psikologia-laborategia sortu eta introspekzioa proposatu zuen metodo gisa.
- Estrukturalista: Kontzientziaren egitura aztertu zuen.
- Kontzientziaren prozesuak osagaietan banatzen zirela uste zuen.
- Psikologia esperimentalaren sortzailea.
William James
- Asmoa: Faktore fisiologikoek gogamen-prozesuetan duten eragina irakatsi eta erakutsi.
- Gogamenaren funtzioak ikasi zituen.
- Funtzionalismoaren sortzailea.
Sigmund Freud
- Inkontzientea definitu zuen.
- Psikoanalisiaren sortzailea.
John B. Watson
- Behaviorismoaren ordezkari nagusia.
Gestalt Eskolako Kideak
- Wertheimer, Köhler eta Kofka: Gestalt eskolaren ordezkari ospetsuenak.
Psikologo Humanistak
- Maslow eta Rogers: Psikologo humanista ezagunenak.
Psikologiaren Eskola Nagusiak
Estrukturalismoa (Egitura)
Kontzientziaren eta garunaren egitura aztertzen du. Estrukturalismoaren tresna bat introspekzioa da, norberarekiko erreflexio bat egiteko balio duena.
Funtzionalismoa (Erabilera)
Estrukturalistek gauzak nola diren aztertzen dituzte; funtzionalistek, aldiz, zertarako diren aztertzen dute. Gizakia ingurunera nola egokitzen den ere aztertzen dute. (Gogamen-prozesuak aztertzen dituzte).
Psikoanalisia (Azterketa Psikologikoa)
Inkontzientearen azterketan oinarrituta dago. Freudek gizakiaren psikea iceberg batekin konparatu zuen, zati bat bakarrik ikusten delako. Psikoanalista batek gure pentsamenduak eta ekintzak kontzientziaren kanpo dauden faktoreak direla pentsatzen du, gure subkontzientetik datozela. Beraz, pertsona bat ulertzeko bultzada inkontziente horiek aztertzen dituzte.
Behaviorismoa (Konduktismoa / Praktika)
Behavioristek giza portaera aztertu behar dela diote. Hau da, ez dira gogamen-prozesuak aztertzen, baina giza portaera behatzen da. Zientziari garrantzia ematen diote.
Gestalt (Osotasuna)
Pertsona hauek diote giza adimenaren joera informazio partziala informazio totala bihurtzea dela. Irudi bat ikustean osotasunean finkatuko dira, elementu edo parte bakoitza ikusi ordez.
Humanismoa (Arrazoia)
Humanismoa pertsona guztien potentziala garatzean zentratzen da.
Kognitibismoa (Testuingurua)
Gizakiak informazioa nola prozesatzen duten azaltzeko da kognitibismoa. Gogamen-prozesuak dira jokabideari giza-zentzua ematen diotenak (beraz, funtzionamendua aztertu behar da). Helburua gogamen-prozesuak identifikatzea da. Gizakia informazioaren prozesadore aktiboa da (gizakiak interpretatzen duelako).