Apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

ATOMOAK OSATZEN DUTEN PARTIKULAK: ELEKTROIA, PROTOIA, NEUTROIA

Daltonetik gaur egungo eredurainoko ibilbidea:Daltonek uste zuen atomoa zatiezina zela. Uste horrek XIX. Mendearen erdialdera arte iraun zuen. Orduan, zenbait partikula hauteman zituzten atomoen barruan, eta partikula horiek berberak ziren atomo guztietan. Hau da, partikula kopuruaren arabera bereizten ziren atomoak. Atomoa osatzen duten partikulak aurkitzeari esker, fenomeno elektrikoak azaldu ahal izan zituzten.Elektroia: Thomson elektroien aurkitzailea.Urte batzuk geroago, RobertMillikan estatubatuar zientzialariak elektroiaren masa eta karga neurtu zituen: 1,6 ∙ 10^{-19 C.} Elektroiek karga elektriko negatiboa dute, eta oso masa txikia, atomoen barruan dauden beste partikula batzuekin...

Maniobra-funtsa eta finantza-ratioak: enpresaren finantza-osasunaren analisia

Maniobra-funtsa

Maniobra-funtsa enpresaren epe laburreko finantza-egonkortasuna neurtzen duen adierazlea da. Funtsean, enpresak epe laburreko zorrei aurre egiteko duen gaitasuna adierazten du.

Maniobra-funts positiboa

Maniobra-funtsa kalkulatzeko bi formula:

1. MF = Aktibo Korrontea (AK) - Pasibo Korrontea (PK)
2. MF = (Ondare Garbia (OG) + Pasibo ez-korrontea (Pek)) - Aktibo ez-korrontea (Aek)

Positiboa denean (AK > PK, beraz, MF > 0), enpresa egoera ideal batean dago, finantza-egonkortasun arruntean. OG eta Pek-ek Aek finantzatzen dute, eta AK-ren zati batek (MF) epe laburreko zor guztiak kitatzeko gaitasuna ematen dio enpresari, oraindik marjina operatiboa mantenduz....

Mintz Plasmatikoa

Mintz plasmatikoa

• Lipidoz (fosfolipidoak, kolesterola, glukolipidoak), proteina globularrez (integralak lipido geruza bikoitzean eta periferikoak mintzaren gainazalean) eta gluzidoz (glukolipidoak, glukoproteinak) osotuta.
• Gluzidoak zelularen azala edo glukokalix-a eratzen dute.
• Molekula guztiak mugitzen dira: errotazioz, aldeetako difusioz eta flip-flop.

Funtzioak

Glukokalix-aren funtzioak:

• Babesa
• Zelulaz kanpoko matrizarekin erlazioa.
• Azalera zelularren biskositatea erregulatu.
• Propietate inmunitarioak (antigenoak)
• Berezagutza zelularra.
• Substantzia batzuen berezagutzea eta ainguraleku.

Mintzaren funtzioak:

• Seinale transferentzia: kanpo estimuluei erantzun mintzeko proteinei esker (errezeptoreak

Txomin aguirre: ondarruan 1864-1920, 3 liburu: auñamendiko Lorea(1897), kresala(1906) eta garoa(1912) euskal letren munduan, aurrerapen asko egin zituen.

Kirikiño: mañarian 1866-1929, 2 liburu: anton berakatz(1914) abarrak(1918)1. Mundu gerra kronika. Euzkadi egunkarian. Herriko hizkera, idazkera ezerrazak, irudi aberatsak. bizkaian euskaltzaletasuna indartu egin zuen.

Pizkundea: XX. Mende hasieran Euskal kultura sustatzeko ahalegin handiari deritzo.

Pizkundea gertatu zen aldaketa sozioekenomikoengatik.

Egoera sozioekonomikoa: Industrializazioa, langileen mugimendua, tradizioekin haustura, abertzaletasunak indarra hartu eta kulturari bultzada eman.

Gertaerak: industrializazioa… eta gerraurea(Euskal Irakaskuntzaren hastapenak, Euskalgintzaren...

Menderakuntza: Definizioa eta Menderagailuak

Menderakuntza: Perpaus bat beste baten barruan txertatzean datza. Perpaus mendekoa esaten zaio, eta perpaus nagusiaren osagai bilakatzen da. Menderakuntzan menderagailuak erabiltzen dira. Menderagailuak aurrizkiak, atzizkiak edo aditzaren alboan jarritako hitzak dira.

Perpaus Osagarriak

Perpaus Osagarriak: ‘Zer?’ galderari erantzuten diote eta objektu funtzioa betetzen dute gehienetan.

Adierazpen-perpaus Osagarriak

Adierazpen-perpaus arruntak dira, baina perpaus nagusi baten mende daude.

• Aditz jokatuekin: -(e)la, -(e)nik
• Aditz jokatugabeekin: -t(z)ea (baiezkoa), -t(z)erik (ezezkoa)

Aginte-perpaus Osagarriak

Aginte-perpaus arruntak dira, baina perpaus nagusi baten mende daude. Aditza baiezkoa zein ezezkoa...

EUSKAL PIZKUNDEA: Poema hau Xabier Lizardik idatzitakoa da

Euskal Pizkunde garaiko idazlea dela esan dezakegu. Euskal Pizkunde garaia, 1876ko Gerra Karlistaren bukaerarekin eman zen eta garai hau euskararen sustapenaren mugimendu sozial eta kulturalen oinarrituta dago.

Xabier Lizardi olerkaria da

Olerkari honen helburua, euskal kultura bultzatzea da. Poema honetan argi ikusten da hizkuntza politiko bat erabiltzen duela, baliabide literarioekin, metadoreekin, sinboloekin...

Lizardi garbizalea da

Neologismoak erabiltzen ditu gaztelerazko hitzak kentzeko. Euskara erabilia izan behar da baina inongo mailegu gabe.

Felipe Arrese Beitiak hilzorian utzi duen Amatxo Zarra

Neologismoa ageri da azkentzea eta heriotza esan nahi du. Gurutzea hitza ere agertzen...

Ahalera

Nahi izanez gero, zu garaiz esna zaitezke/zintezke/zintezkeen.

Animaliak gure lagunak izan daitezke/litezke/zitekeen.

Zuek hormarantz gehiago hurbil zaitezkete/zintezkete/zintezketen.

Koldo, zuk esandakoa jakiterakoan, harri daiteke/liteke/zitekeen.

Egun horretan irakasle guztiok batera ager gaitezke/gintezke/gintezkeen.

Ahalera: Gaztelaniatik euskarara

• Podrías venir tú también de vez en cuando. Zu (zeu) ere etor zintezke noizean behin.
• Algunos podrían quedar mudos. Batzuk mutu gera litezke.
• Podríamos empezar de una vez. Has gintezke behingoz.
• Es posible que venga Mikel. Baliteke Mikel etortzea / Litekeena da Mikel etortzea.
• Es posible que suceda lo que tú dices. Gerta liteke zuk diozuna.
• Podrías estarte quieto. Egon zintezke geldi / Geldi

Ahalera

1. Gure lagunek ezin dezakete/zezaketen/lezakete ezer egin, guk ez badiegu.
2. Gu ohera goiz joan gaitezke/gintezkeen/gintezke, baina ez dugu nahi.
3. Zuek (niri) dei zakizkidakete/zenkizkidaketen/zenkizkidake ortera, baina niri...
4. Bizikleta ekartzea ahaztu egin zait... diezadakete/ziezadaketen/liezadekete (niri)?
5. Aizu, Mikel, hurbil diezaieke/zeniezaiekeen/zeniezaioke hor dagoen liburu hori?
6. Botika horrek kalte egin diezazuke/ziezazukeen/liezazuke.
7. Guri bila etor dakiguke/zekigukeen/lekiguke zure ama, goizeko...
8. Zure lagunei azterketako data ahaztu dakieke/zekiekeen/lekieke, apuntatzen ez badute.
9. Ikasleei esan diezaiedake/niezaieken/niezaieke (nik) azterketako nota?
10. Zuek ni utz nezakezue/nintzakezuen/nintzakezue bakean, mesedez?
11. Nire amak zu kotxez eraman

Antigenoak eta Antigorputzak

Definizioak eta Ezaugarriak

Antigenoak: Gorputzera sartzen diren molekula ezezagunak dira, immunitate-erantzuna sortzen dutenak.

Antigorputzak: Serumean, ehun linfoidetan eta zelula batzuen azalean dauden glukoproteinak dira. Immunoglobulina (Ig) edo gamma-globulinak ere esaten zaie. Antigenoak molekula nahiko handiak dira eta aske egon daitezke edo izaki bizidun bati lotuta. Antigorputzek, berriz, Y-itxura dute eta antigenoarekin lotzeko bi elkargune berdin dituzte.

B Linfozitoen Funtzioa

B linfozitoak lipidoen, proteinen eta gluzidoen antigenoak ezagutzeko gai dira, eta erantzun humoralaren arduradunak dira. Antigeno bat dagoenean, antigorputzak sortzen dituzte. Antigeno espezifikoarekin lotzen badira, ugaldu eta azpipopulazioak...