Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Freuden Garapen Psikosexualaren Faseak

1. Aho Aroa (0-1,5 urte)

Plazer iturria ahoa da. Fase honetan finkatzeak bi nortasun mota sor ditzake helduaroan:

• Gehiegizko saria jaso badu: Nortasun orala gara dezake, menpekoa eta konformista dena. Ahoaren bidez plazerra lortzen jarraitzeko asmoz, gehiegi jango du, erretzailea izango da edo etengabe hitz egingo du.
• Eskaerak bete ez badira: Kontrako nortasuna gara dezake, eta, helduaroan, urduritasuna eta hitz egiteko era aldakorra izango ditu.

2. Uzki Aroa (1,5-3 urte)

Gurasoek esfinterren kontrola irakasten diote. Freuden ustez, ipurdia da plazerraren iturria. Umeak plazerra lortzen du kaka egitean, baina hori beti ezin dela lortu ikasi behar du; beraz, behar den lekuan eta unean egiten ikasi beharko du....

Lehen Mundu Gerra

2.1. Indar Aurkariak

Indar aurkariak Inperio Zentralak (Alemania, Austria-Hungaria) eta Entente Hirukoitza (Frantzia, Errusia eta Erresuma Batua) izan ziren.

2.2. Gerraren Ezaugarriak

Mugimendu Gerra: Alemaniaren Planaren Porrota (1914ko abuztua-abendua)

Planaren helburua mendebaldeko frontean garaipena ahalik eta azkarren lortzea zen, gero ahalegin guztiak Errusiako frontean egiteko. Frantzian sartu ziren hasieran, baina aliatuek alemaniarrak gelditzea lortu zuten. Marneko guduan Frantziak garaipen mugatua lortu zuen, alemaniarren Schlieffen Planak huts egin zuen.

Ekialdeko frontean errusiar tropek Ekialdeko Prusia hartu zuten, eta alemaniar tropek erretiratu zituzten. Kontraerasoan, alemaniarrek Tannenbergen garaipen garrantzitsu...

Txirritaren Garaia

Bertsolaritzaren prestigioak behera egin zuen XX. mendeko lehen hamarkadetan, kontrako iritzi batzuen ondorioz. Hala ere, herri eta auzoetako ospakizun garrantzitsuenetan bertsoetarako tartea beti egon zen. Gerra aurretik, bertsolari on asko aritu ziren Gipuzkoan eta inguruetan: Juan Bautista Urkia “Gaztelu” (Usurbil), Juan Jose Lujanbio “Saiburu” (Hernani), Jose Mari Berra “Teilleri txiki” (Errenteria), Jose Joakin Urbieta “Kaskazuri” (Oiartzun), eta beste batzuk. Gipuzkoatik kanpo, Paulo Iantzi nafarra eta “Frantses txikia” ezizenez ezaguna zen Iparraldeko bertsolaria ere aipatzekoak dira. Garai hartako bertsolari ezagunena Jose Manuel Lujanbio “Txirrita” (1860-1936) izan zen, Euskal Herriko ia bazter...

Irakurketaren Ulermena Lehen Hezkuntzan

Irakurketa metodoak

1. Metodo Sintetikoak: Irakurtzen ikasten hasten garenean, lehendabiziko hizkien izenak ikasten ditugu, gero silabak osatzen ditugu, eta azkenik, hitzak eta esaldiak ulertzen ditugu.
   1. Metodo Tradizionala: Argazkiak erabiliz lehen hizkiak ikasiko ditu, ondoren, kartilekin hitzak eta esaldiak.
   2. Metodo Berria: Bi ideologia nagusi bereizten dira:
      • M. Montessori: Garapen fonetikoa dugu, nahiz eta entzumen, grafomotrizitate eta ikusmen ariketak sartu. Prozesuak 3 etapa ditu: 1- Giharrak landu (eskuak batez ere, idazmena lantzeko), 2- Hizkuntza zeinuen oroimen muskularra garatu; eta 3- Hitz eraketaren garaia.
      • Gateño: Helduei zuzendutako irakurmen ikaskuntza; azken aldian haurrei baita ere. Oroimenean

Suplikazio-errekurtsoa

Gizarte arloko epaitegiek emandako epaien aurka, Justizia Auzitegi Nagusiaren (JAN) aurrean aurkezten da.

Ezin dira ebazpen guztiak inpugnatu, bakarrik:

• Epaiak: Ez guztiak (adibidez, oporrei buruzkoak ezin dira errekurritu suplikazio bidez).
• Autoak (hiru kasu zehatzetan):
  1. Epaileak eskumenik ez duela dioen ebazpenaren aurka jarritako berraztertze-errekurtsoa ebazten duen autoa.
  2. Inhibizio-errekerimendua ezetsi dela adierazten duena, baldin eta gai horretan suplikazio-errekurtsoa tarteka badaiteke.
  3. Epaia betearazteko prozesuetan tartekatutako berraztertze-errekurtsoa ebazten dutenak, baldin eta betearazi beharreko epaia suplikazio bidez errekurritu badaiteke eta autoak prozesuan erabaki gabeko puntuak ebazten baditu.

Ezin dira errekurtso...

Telentzefaloa (Garuna)

Gero eta konplexuagoa da, eta garun-azala garatzen joan da. Ugaztunetan dago garatuen, eta gizakietan barruko espazio gehiena okupatzen du. Azalera oso biribilkatuta dago, eta zirkunboluzioak eta zisurak eratzen ditu.

Mesentzefaloa

Ikusmenarekin eta entzumenarekin lotutako tuberkulu batzuk dira.

Erronbentzefaloa (Zerebeloa)

Mesentzefaloaren eta bizkarrezur-muinaren artean dago. Metentzefaloak (zubia eta zerebeloa) eta mielentzefaloak (bizkarrezur-erraboila) osatzen dute. Bizkarrezur-erraboilak metentzefaloa eta bizkarrezur-muina lotzen ditu.

Bizkarrezur-muina

Entzefaloaren oinarritik bigarren gerri-ornora bizkarrezurraren barrutik doan nerbio-hodia da. Ependimo izeneko erdiko hodi txiki bat dauka, materia grisarekin inguratuta,...

Giza Aparatuak eta Funtzioak

Nutrizio Funtzioa

Digestio Aparatua

Funtzioa:

Mantenugaiak eta energia eskuratzea.

Deskribapena:

Janaria digeritzen dugu, eta janariko mantenugaiak zeluletara iristen dira.

Arnas Aparatua

Funtzioa:

Gasak trukatzea.

Deskribapena:

Oxigenoa hartzen dugu mantenugaiak erretzeko; karbono dioxidoa botatzen dugu, kaltegarria delako.

Zirkulazio Aparatua

Funtzioa:

Hainbat gai garraiatzea.

Deskribapena:

Mantenugaiak, oxigenoa eta hondakinak garraiatzen ditu. Bihotza da motorra.

Iraitz Aparatua

Funtzioa:

Hondakinak kanporatzea.

Deskribapena:

Hondakinak kanporatzen ditugu, giltzurrunen eta maskuriaren laguntzarekin, baita izerdiaren bidez ere.

Erlazio Funtzioa

Nerbio Aparatua

Funtzioa:

Gainerako sistemak zaindu eta koordinatzea.

Deskribapena:

Nerbioen

Lehen Urratsak

Duela 150 urtera arteko euskarazko liburugintza ia erabat erlijiosoa izan zen. Poesian, noizbehinka, amodiozko bertsoak eta kopla jostalariak idazten ziren. XIX. mendean aparteko garrantzia eduki zuen nobelgintzak. Prosa ez-erlijiosoaren eremuan: Juan Antonio Mogelen "Peru Abarka", Jean Baptiste Daskonagarreren "Atheka gaitzeko oihartzunak", Jean Pierre Duvoisinen "Baigorriko zazpi liliak" eta Jean Baptiste Elisambururen "Piarres Adame".

Txomin Agirre

Bizimodurik gehiena Zumaiako mojen kaperau gisa igaro arren, Ondarroan jaio zen. Azkueren ikaskide eta adiskide izan zen, eta hura bezala abade. Hiru nobela idatzi zituen: "Aunemendiko lorea", "Kresala" eta "Garoa". Bizkaieraz idatzita daude lehenengo biak eta gipuzkeraz hirugarrena....

Enpresaren Ingurunea

Enpresaren ingurunea kontrolik ez duen zenbait faktorez osatuta dago.

Ingurune Orokorra eta Espezifikoa

• Orokorra: Ekonomia bateko enpresa guztiengan eragiten duten faktoreak dira.
• Espezifikoa: Sektore bateko enpresengan eragiten duten faktore multzoa.

Ingurune Orokorreko Faktoreak

1. Demografikoak: (Zahartze prozesua)
2. Ekonomikoak: (Iraunkorrak, aldi baterakoak)
3. Politiko-juridikoak: (Legedia, Europar Batasuna, presio taldeak)
4. Teknologikoak: (I+G, hesiak: know-how, lehiakortasun hazkundea)
5. Soziologikoak: (Globalizazioa, familia, hezkuntza)
6. Ingurumena: (Energia iturriak gora, hondakinak, kutsadura)

Ingurune Espezifikoko Faktoreak

1. Bezeroak: (Kontsumitzaileak)
2. Hornitzaileak: (Lehengaiak, ekipo-ondasunak)
3. Lehiakideak: (Oraingoak, potentzialak,