Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Espainiako Trantsizioa: Diktaduratik Monarkia Parlamentariora

Espainiako Trantsizioa 1975ean hasi zen, diktaduratik monarkia parlamentariora moldatzeko fasea izan zen. Gutxinaka, Diktaduratik Europan nagusi zen demokrazia eredura pasatu zen, baina sistemaren zutabeak aldatu gabe. Oposizioaren gehiengoak frankismoaren moldatze ordenatu hori onartu zuen.

Trantsizioaren Hasierako Oztopoak eta Eragileak

Frankismoaren “botere faktikoak” (estatu-aparatuak, hala nola armada, polizia eta burokrazia) oztopo handia izan ziren herrialdea demokratizatzeko. Joan Karlos I.a errege eta estatu buru aldarrikatu zuten.

Trantsizioan zehar, Espainiako gobernuek hiru presidente izan zituzten: Arias Navarro, Adolfo Suárez eta Calvo Sotelo. Felipe González izan...

Hauteskundeak eta 1978ko Konstituzioa

1977an egin ziren lehenengo hauteskundeak, 36 urte geroztik. UCD (Suárez) izan zen garaile, 166 diputaturekin. Indar politikoek Konstituzioa prestatzeari ekin zioten. Testua adostu ostean, Kongresura eta Senatura igaro zen, bertan eztabaidatzeko. Hainbat zuzenketa egin ostean, azkenik, behin betiko testua onartu zen.

Konstituzioaren Ezaugarriak

1978ko Konstituzioak ezaugarri nagusi hauek zituen:

• Espainia “Zuzenbideko Estatu sozial eta demokratiko” gisa definitzen zuen, gobernu-era monarkia parlamentarioa baitzuen.
• Estatu akonfesionala definitzen du.
• Eskubide indibidualak zerrendatzen dira.
• Adin nagusitasuna 18 urtetan finkatzen du.
• Heriotza zigorra indargabetzen du.
• Dibortzioa onartu zuen.
• Jabego pribatua eta

Suárezen Hirugarren Gobernua (1979-1981)

• Udal hauteskundeak deitu ziren, premiazkoak baitziren, Francok jarritako agintariek oraindik han jarraitzen zutelako.
• Egoera ekonomikoa ez zen hobetu, eta indarkeriazko ekintzek jarraitzen zuten. Terrorismoa bi aldeetatik zegoen; atentatuak militarrak altxarazteko egiten ziren, horrela altxatu eta diktadurarekin bukatzeko asmoz.
• Kataluniako Estatutua eta Gernikako Autonomia Estatutua Gorteetan onartu ziren.
• UCDk barne arazo larriak izan zituen, eta azkenean, Suárezen alderdiaren barne arazoengatik eta Espainiako arazoengatik dimititu zuen. Calvo Sotelo aukeratu zuten haren ordez.

Calvo Soteloaren Gobernua (1981-1982)

• UCDko Batzorde Exekutiboak Leopoldo Calvo Sotelo izendatu zuen Suárezen ordezko.
• Otsailaren

Liskarretatik Negoziora

Kubako Iraultza (1959)

1959an, Kuban, Fidel Castrok gidatutako iraultza garaile atera zen, Batistaren Estatu Batuen aldeko erregimena desagerraraziz. Kubako agintari berriak sobietar blokera hurbildu ziren. Horrek Estatu Batuen larritasuna eragin zuen, etsai berri bat baitzuen, bere kostaldetik kilometro gutxira.

1961ean, Estatu Batuetako Gobernuak Bahia Cochinoseko inbasio huts egina babestu zuen. Horren ondorioz, Kuba are gehiago hurbildu zen Sobietar Batasunera.

Berlingo Harresia (1961)

• Estatu Batuetako presidentetzara John F. Kennedy demokrata heldu zenean, giroa zertxobait lasaitu zen. Lasaitasun hura agerikoa izan zen Kennedy eta Khrustxev Vienan elkartu zirenean.
• Itxaropen haiek bertan behera geratu ziren 1961ean, Alemaniako

PET Birziklapen Metodoak

Banaketa Mekanikoa

Plastikoen bereizketa mekanikorako hainbat metodo erabiltzen dira, dentsitatean eta karga elektrikoan oinarrituta:

• Air Tabling (Haizezko Mahaia): Grabitate lehorreko metodoa da. Plastiko soberakinak mahai gainean erortzen dira, eta mahaia bibratu eta haizagailu batek airea bultzatzen du. Dentsitate baxuko plastikoak flotatu egiten dira, eta besteak, bibrazioaren eraginez, ertz batera mugitzen dira.
• Bereizketa Triboelektrikoa: Plastikoa haize-korronte baten bidez sakabanatzen da, eta tribo-zikloi batean sartzen da. Bertan, beraien artean igurtzi eta elektrikoki kargatzen dira. Zikloitik ateratzean, kargaren arabera elektrodoetara hurbiltzen dira, horrela bereizketa lortuz.
• Hondoratze-Flotatze eta Apar-Flotatze

Erantzukizun Politikoen Legea

• Gaia: Juridikoa (legea).
• Edukia: Politikoa (oposizio politikoak isiltzeko).
• Testuingurua: 1939ko otsailaren 13an, Gerra Zibila amaitu eta Estatu frankistaren sorrera.
• Egilea: Sartu berri den gobernu frankista.
• Hartzailea: Espainiar nazioa.
• Helburua: Mugimendu Nazionalaren aurka jarri direnak zigortzea.
• Egitura: Bi zatitan:
  • 1-2. paragrafoak: Legeak nork sortu dituen.
  • 2. korpus juridikoa.

Termino garrantzitsuak:

• BOE: Boletín Oficial del Estado.
• Fronte Popularra: Gobernu eskuindarren aurka egiteko sortutako alderdia.

Ideia nagusiak:

• Ideia nagusia: Mugimendu Nazionalaren aurka jarri direnak zigortzea.
• Bigarren mailakoak:
  • Zeintzuk izango diren zigorrak.
  • Nork aplikatuko dituen zigorrak.

Azalpena:

9. gaia: Oinarri ideologikoak eta gizartekoak...

Etika Formalak edo Betebeharraren Etikak: Ezaugarri Nagusiak

Etika formalek jokabidearen forma orokorra edo izan behar duen asmoa ezartzen dute, edozein delarik ere jokabide zehatz hori. Jokabide bat ona da asmo jakin batekin eginda badago. Esate baterako, gure betebeharra errespetatzea edo gure buruarekin zintzo jokatzea, emaitza edozein delarik ere, eta, beraz, nire jokabideak zoriontsu egiten nauen edo ez kontuan izan gabe. Filosofo nagusiak: Kant, Nietzsche, Sartre eta Habermas.

A) Kant eta Nahimen Ona

Immanuel Kant filosofo alemaniarraren ustez, jokabide bat jokabide on bilakatzen duena ez da jokabidea bera, baizik eta jokabidea zer asmorekin egin genuen. Kantek bereizten dituen hiru ekintza mota hartu behar ditugu kontuan:

• Betebeharraren

Seiurtekoan (1868-1874) erregimen demokratikoa ezartzeko saiakerak huts egin ondoren, Borboien erregetza berrezarri, eta Espainia liberalismo zentsitariora itzuli zen. Politika sistema berria Cánovas del Castilloren burutapena izan zen, bi alderdi handien botere-txandaketan oinarrituta: kontserbadorea eta liberala.Amadeo I.Ak abdikatzean (1873), Gorteak bildu eta Errepublika proklamatu zuten, baina zailtasunak oso handiak zirenez (gerra karlista, mugimendu kantonalista …) ezegonkortasun politikoa gero eta handiagoa izan zen, eta Alfontso XII.A itzultzearen aldekoek gero eta indar gehiago hartu zuten, horregatik 1874ko abenduan Martinez Camposen altxamendua gertatu zenean begi onez hartu zuten armadak eta indar politiko kontserbadoreek Borboien

1. Ekonomia Plangintza eta Estatuaren Esku-hartzea

9.2. Gaia: Gobernuak, FFSA enpresak eta Gorte Nagusiek.

131. artikuluaren arabera, Estatuak ekonomia orokorra planifika dezake, baina ezinezkoa da enpresa zehatz bat planifikatzea; hortaz, ez da litekeena.

128.2. artikuluak aukera ematen dio enpresan esku hartzeko (ez planifikatzeko), interes orokorrak hori eskatzen duenean.

2. Etxebizitza Duinerako Eskubidea eta Babes Prozedurak

51. artikulua: Etxebizitza duinerako eskubidea. Bertan gizarte laguntzak arautzen dira.

53.3. artikuluak lege bat eskatzen digu, eta lege batek ematen digu eskubidea edo ez. Badago lege bat onartzeko etxebizitzako eskubidea pertsona honentzat?

• Legea badago, litekeena da.
• Baina ez badago legerik, ez dago etxebizitza EErentzat.

Esaera Zaharren XXII. Txapelketa (2015-IV-25)

Esaeren Azalpenak

1. Alferrak kaka sarri, urrutira joan eta nekez etorri

   Sarri: askotan, maiz / Nekez: kostata, zailtasunez

   Jende alferrari ez ohi zaio gustatzen lan egitea; hori dela eta, horrelakoak ahalik eta esfortzu gutxien egiten saiatuko dira. Komunera maiz joatea (kaka egitera), adibidez, oso modu ona da lanetik alde egiteko. Kasu horretan, pertsona alferra oso urrunera joango da komunera (gehiago tardatzeko), eta kostako zaio bueltatzea (edozein aitzakiarekin). Bitartean, ez du lanik egingo.

   Taktika hori hartzen baduzue, gutxienez disimula ezazue apur bat.

2. Arrazoi ez duenak, oihu handi

   Askotan, eztabaidetan, zaratarekin konpentsatu ohi da argudio falta, oihu egiteak pisu handiagoa emango balie bezala