Lehen hezkuntza mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Industria Iraultzaren Aldaketa Ekonomikoak

Nekazaritza Iraultza eta Inbertsioak

• Nekazaritza Ugaldu eta Industrian Inbertitu: Makina berriek ekoizpena handitu zuten.
• Eskulanaren eta bezeroen kopurua handitu zen.
• Antolamendu berri bat ezarri zen.
• Nekazaritza Iraultza (B.H.): Ikatz eta burdin ugari, garraio sistema ona, tabakoa, azukrea, esklaboa...
• Berrikuntzak Nekazaritzan: Patata, artoa eta antzeko espezie berriak sartu ziren.
• Lugorri sistema bertan behera utzi zen.
• Produkzioa hazi zen makina berriei esker: goldeak, sega makinak, gari jotzeko makinak.
• Enclosure Movement: Lurrak itxi ziren; aberatsek lur handiak zituzten eta, ondorioz, txiroek bertan lan egin behar izan zuten.

Ehungintzaren Aldaketak eta Produkzio Bide Berriak

• Ehungailuek langile bakoitzaren

Gaia: Oinarritze Epistemologikoa

Hizkuntzaren Didaktikak alderdi erkideak edo komunak ditu zenbait arlorekin. Arlo horiek honakoak dira:

• Alde batetik, Hezkuntza Zientziak (Psikologia Ebolutiboa eta Hezkuntzarena, Didaktika Orokorra...).
• Bestetik, Hizkuntzalaritza eta Filologiak (gaztelaniarena, katalanarena, galegoarena, euskararena, ingelesarena, frantsesarena...).

Hizkuntzaren Didaktikaren Mugak

Galissonen proposamenak erantzunak adina galdera sortzen ditu. Zaila da irakasleak proposatzen zaizkion gai guztiak ondo jakitea. Denbora mugatua denez, arazo hori konpontzeko, irakaskuntza eta ikaskuntza forma berriak ezarri behar dira:

• Talde-lana
• Diziplinartekotasuna
• Teorikoen eta praktikoen arteko lankidetza estua
• Prestakuntza etengabea
• eta abar.

Diziplinartekotasuna

Deweyk...

Biztanleria Piramidearen Azterketa

Hasteko, sexuaren arabera bi eremu bereizten dira: ezkerrean gizonak eta eskuinean emakumeak. Oinarrizko segmentuak aztertuz, gizon kopurua handiagoa dela ikusten da; izan ere, arrazoi genetikoengatik, gizonezkoen jaiotza-tasa emakumezkoena baino handiagoa da. Gutxi gorabehera, jaiotzen diren 100 emakumeko 105 gizon sortzen dira.

Erdiko segmentuetan, gizon eta emakume kopuruak parekatzen dira, gizonek lan eta trafiko istripu gehiago dituztelako. Goiko segmentuei begira, ohartzen gara emakume kopurua gizonena baino altuagoa dela. Honen arrazoi nagusiak emakumezkoen bizi-itxaropena altuagoa dela (84 urte) eta gizonezkoen bizi-baldintzak muturrekoagoak izan direla dira.

Adin-taldeak eta Piramidearen Forma

Adinaren...

Iturri demografikoak

• Zentsua: Une jakin bateko biztanleriaren zenbaketa. Espainian 10 urtetik behin egiten da. Azkenekoa 2011n izan zen eta 47 milioi pertsona garela dio.
• Udal errolda: Udal barrutietako biztanleen erregistroa, urtero berrizten dena. Biztanleriari buruzko datu demografiko, ekonomiko eta sozialak biltzen dira. Erregistro administratiboa da.
• Erregistro zibilak: Jaiotzen, ezkontzen eta heriotzen datuak. INEk erabiltzen ditu haien taula estatistikoak eratzeko.
• Beste iturri batzuk: Banku-datuak eta galdeketak.

Adierazle demografikoak

• Jaiotza-tasa (JT): Leku batean urte batean izandako jaiotzen eta urte horretako biztanleria osoaren arteko erlazioa, milakoetan. Espainian egun %10,96koa da. Atzerakadaren arrazoi asko daude: ikasketak, ohitura

Animalia Kulturala

Ez da erraza esatea giza izaera zer den, baina hori finkatzeko, lehendabizi ezaugarri biologikoak aztertzea komeni da. Ezaugarri biologikoak aztertzerakoan, konturatuko gara gizakiak berezkoa duela muga horiek gainditzeko eta kulturari irekitzeko premia.

Gizakiaren izaera biologikoak kulturari bidea ireki dio: hizkuntzari, moralari, zuzenbideari... Gizakia, beraz, animalia kulturala da. Kultura moldatzeko modu eraginkorra da, eta mekanismo ugari ematen dizkigu, hala nola:

• Teknika
• Hizkuntza sinbolikoa

Horri esker, gizakia munduan orientatzeko, konplexutasuna murrizteko eta arriskuei aurre egiteko konfiantza bereganatzeko gai da. Gauzak asmatzeko eta gauzei aurrea hartzeko gaitasunari esker, gizakiak kulturaren mundua sortu du.

Giza...

Bilakaera Politikoa Espainiako Gerra Zibilean

Errepublikaren Aldearen Bilakaera Politikoa

Botere nahimena. Gizakia askea da Eta sormena du, hau Jainkoarekin batera egina eta etorkizuna gizatasuna Garatzeko aukera berria du. Gizakiak lur honetan garatuko ditu aukerak eta Nahimenak, haraundirik ez dago. Denok gara desberdinak, honen iturria gizakiak Bere burua hobetzeko beti egiten ari den ahaleginak dira. Bizidunek botere Nahimena dute, bizi maila hobetu nahi dute, eta hau derrigorrez kanporatu behar Da. Ezaguna ere badago, jakintasunaren bidez errealitatea menderatu nahi da, Kontrolatu, norbere zerbitzuan ipini. Ez dago egia absoluturik, bizitza Etengabe aldatzen da. Filosofoek itxurazko kontzeptuak sortzen dituzte Aldakuntza gabeko mundu bat irudikatzeko eta egiatzat hartzen dira erosoagoak Direlako. Boterea nahia da, norberaren...

Industria Hedapena eta Iraultzak

Lehen Industria Iraultza

• Britania Handia: Lehen Industria Iraultza.
• Industria-potentzia berriak: Alemania, AEB.
• Industrializazio kapitalistaren mundu izaera: Hedapen/depresio zikloak.
• (1873-1896): Lehenengo depresio kapitalista (nekazarien emigrazioa, langileen langabezia).

Bigarren Industria Iraultza

• Kapital pilaketa:
  • Kartela: Enpresen arteko akordioak, prezioak edo soldatak finkatzeko.
  • Trusta: Jarduera berean dabiltzan enpresen bat egitea.
  • Holdinga: Era askotako enpresetan (horiek kontrolatzeko) inbertitzen duen finantza sozietatea.
• Protekzionismo ekonomikoa:
  • Atzerriko produktuen muga-zergak.
  • Industria nazionalaren babesa.
• Berrikuntza teknologikoak:
  • Teknologia berriak: Petrolioa, elektrizitatea, altzairua (ikatzaren eta

INGURUNE FILOSOFIKOA

FILOSOFIA HEGELIARRA ETA SISTEMA HEGELIARRA

Filosofia Marxiarrean beste pentsalari batzuen eragina ezinbestekoa da. Hona hemen, era sintetiko batean, eragin nabarmenak:

FILOSOFIA HEGELIARRAREN ERAGINA

XIX. mendea dialektikaren mendea izango da. Baina ez da dialektika zentzu platoniarrean izango, baizik eta Heraklitoren dialektika. Heraklitok bezala, filosofia garaikidean ere, azpimarratzen da errealitateak duen gaitasuna etengabe mugimenduan egoteko eta aldatuz joateko. Era berean, errealitatea osagai kontrajarrietan oinarritzen dela aldarrikatzen du.

Filosofia Hegeliarrak bi muturreko interpretazio izango ditu: alde batetik, Ezker Hegeliarra, eta bestetik Eskuina Hegeliarra.

• Eskuina Hegeliarra: Estatuaren kontzeptua eta erlijioarena

Nazioarteko Merkataritzako Dibisa Merkatua

Herrialde batzuek beste batzuetatik ondasunak inportatzen dituztenean, norberaren herrialdekoak ez diren monetetan egin behar izaten dituzte ordainketak. Horregatik, merkatu espezializatu bat dago norberaren dibisa beste batekin trukatzeko.

Merkatu honetan kontuan hartu beharrekoak

• Bihurgarritasuna: Dibisa batek beste dibisa bat bihurtzeko duen ahalmena da. Moneta batzuk bakarrik dira bihurgarriak, eta horietako batzuek bihurgarritasun mugak dituzte. Horregatik, esportatzaileek eragiketaren prezioa moneta indartsuetan ezartzen dute, herrialdekoak ez izan arren (adibidez, dolarretan edo eurotan).
• Finantza-bitartekariak: Dibisa merkatuetan jarduten duten finantza-bitartekariek dibisen trukegatiko komisioa