Latina ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

Atsotitzak: Herri-filosofiaren bilduma

Atsotitzak herri-filosofiaren bilduma direla esan izan da. Edukian trinko eta aberatsak izaten dira: bizitzak, heriotzak, lanak, eguraldiak, izaerak eta abarrek dute isla atsotitz edo errefrauetan. Pentsakeraren berria jasotzen dute.

Forma eta baliabide literarioak

Formari dagokionez, bi ezaugarri nabarmentzen dira:

• Laburrak izaten dira.
• Memoriari laguntzeko: hoskidetasuna, erritmoa, kontrastea, paralelismoa, korrelazioa eta beste baliabide literario batzuk erabiltzen dituzte.

Baliabide nagusiak

• Hoskidetasuna: Bukaera berdinak lotura logiko baten ildoan jartzen gaitu.
• Korrelazioa: "Nola(ko)…hala(ko)" horiek kausalitatearen aitorpena dira.
• Kontrastea: Ideiak nabarmenago ageri zaizkigu kontrastean.

Baladak edo erromantzeak

Gertaeren...

TAULA:

Dizuet, nizuen,nizueke,niezazueke, Niezazuekeen

Zaigu, zitzaigun,litzaiguke

Zara, zinen,zinateke,zinatekeen

Dituzu,zentuen,zenituzte,zenituzkeen,zenitzazke,zenitzazkeen

ITZULPENAK:

1.Hor daukat nire Senarra hagineko minez oihuka

2.Imaginatzen Duzu politikari bat egia esanez?

3.Gau osoa pasa Dut bueltaka eta estulka

4.Esan diodanean, Barrezka hasi da

5. Deika nago Behin eta berriz baina ez dute hartzen

6. Egingo bagenu, Idazten eta irakurtzen askoz gehiago ikasiko genuke

7. Negar eginez Ez da ezer lortzen

8. Gutun bat Idatzi bazenu eskerrak emanez, eskertuko lizuke

9. Zure alaba itzura Horrekin ikusiko bazintu, beldurtuko litzateke eta ohiuka hasiko zen

10.Gutun bat utzi Diot nire amari onuntz netorrela esanez

HUTSUNEAK BETE SUBUNTIBOAN

1.Gintzaten

2.Gintzazun

3....

¡Escribe tu texto aquí!

1. Erromatar Antzerkia:

Erromatar antzerkia K.A II. Mendean jaio zen Italiako hegoaldean, greziar antzerkiarekin harremanetan jartzearen ondorioz.

Antzerki lanean artean tragedia eta komedia bereizten dira. Arlo honetan Plauto eta Terezio izan ziren autorerik nagusienak:

Plauto: bere garaian benetako arrakasta izan zuen komediagile bakarra izan zen. Bera hil ondoren bere fama areagotu egn zen. Bere obra: "Captivi", "Miles glriosus"..

Terentzio: palliata generoa landu zuen; hala ere, ez zuen lortu Plautok izan zuen arrakasta. Bere obren helburua erromatar ikuslegoa hezitzea zen eta ez farre egitea. Bere obra: Andrina, Adelphone..

2.Poesia Epikoa:

Epikaren helburua erregeen eta buruzagien eginkizunak abestea zen.

Virgilio

Belaunaldi Galdua (The Lost Generation)

Belaunaldi Galdua I. Mundu Gerraren ondoren Estatu Batuetan sortutako idazle taldea izan zen, Parisen bizi izan zena gehienbat.

• John Dos Passos

  Eleberrigilea izan zen. Portugaldar jatorrizko abokatu aberats baten semea. Bere lan nagusiak:

  • Hiru Soldadu eleberria.
  • Manhattan Transfer eleberri ospetsua.
  • Geroago, USA trilogia, non New York hiria eta bertako etorbide, plazak eta abar deskribatzen dituen.
  • Trilogiaren ondoren, beste apalago bat kaleratu zuen: Columbiaren Barrena.
  • Beste eleberri batzuk: Gizon Gazte Baten Abenturak, Number One eta The Grand Design.

  Dos Passos 1970ean hil zen.

• F. Scott Fitzgerald

  Aitonari esker bere ikasketak bukatu ahal izan zituen eta unibertsitatea ezagutu. Bere emaztea eskizofreniaz hil

Iñaki Mendiguren: Biografia eta Ibilbidea

Iñaki Mendiguren Gipuzkoan jaio zen 1954an. Gaur egun, idazle eta itzultzaile ezaguna da, Xabier Mendiguren anaiarekin batera. Filosofia eta Letretan lizentziaduna da. Irakaskuntzan urte asko eman ondoren, itzulpengintzan dihardu gaur egun. Bi eleberri idatzi ditu: batetik, Haltzak badu bihotzik, Café Iruña Saria irabazi zuena, eta, bestetik, Ilunkerako xuxurlak, Irun Hiria Saria lortu zuena. Bere liburuak nahiko ezagunak dira, bertan bere filosofia-jakinmina adierazten duelako, besteak beste. Gainera, beste hainbat liburu itzuli ditu euskarara, horien artean J.K. Rowling-en Harry Potter liburu-saila. 2002an Literatura Itzulpen Onenaren Euskadi Saria irabazi zuen Harry Potter eta sekretuen ganbera...

Literatura Erromatarra: Antzerkia, Historiografia eta Poesia Epikoa

Antzerkia

Antzerkia, pertsonaien elkarrizketan oinarritzen den genero bat da. Erromatar antzerkian, bi genero bereizten dira: komedia eta tragedia. Komedian, bi azpigenero daude: fabula palliata eta fabula togata. Tragegian, berriz, fabula graeka eta fabula praetexta. Erromatar garaiko egile nagusienak Plauto, Terentzio eta Seneka izan ziren.

Plauto

Plautok greziar Komedia Berritik hartu zituen gaiak eta pertsonaia tradizionalak. Bere lanen trama sinplea da, eta indar komiko handia duten obrak dira. Bere obren artean, aipagarriak dira Miles Gloriosus eta Eunuco.

Terentzio

Terentzio Kartagoko esklabu ohi bat zen, familia nobleen babespean bizi izan zena. Bere obrak delikatuak dira,...

SPrako Tranbia: Unai Elorriagaren Eleberria

SPrako Tranbia Unai Elorriaga algortar idazleak idatzitako lehen eleberria da. Idazleak, 2002ko Espainiako Narratiba Sari Nazionala irabazi zuen eleberri honekin.

Gai Nagusia: Lucasen Osasunaren Gainbehera

Eleberri honek, Lucas izeneko agure baten osasunaren gainbehera du gai nagusitzat haren buruko nahasmenarekin batera. Aldi berean, Lucasen arreba Mariaren eta haiekin etxean bizi den Marcos gaztearen bizipenak kontatzen dira, beste pertsonaia batzuenarekin batera.

Kapituluak eta Estruktura

Zortzi kapituluetan banatuta dago. Lehenengoan, ospitaleko eszenak garatzen dira eta bertan Lucas eta Anas agertzen dira nagusiki Mariarekin batera. Bigarrenean, ospitaletik irtetzerakoan Mariak eta Lucasek Mariaren...

Euskal Kanta Berria: 1961-1976

1961ean hasi eta 1976 ingurura bitartean hedatu zen kantagintzaren aldia da Euskal Kanta Berria.

Ezaugarri nagusiak

• Ordura arteko kantagintzarekiko haustura.
• Estetika berri bat sortzeko grina.
• Politizazio goiztiarra: Euskal Kanta Berria erantzun politiko gisa jaio baitzen.
• Protesta politikorako tresna izatea.
• Herritarra: Jende arruntaren belarri eta bihotzetara berehala iristea lortu zuen, zentsura mota guztien gainetik.
• Europako beste zenbait lekutan egiten ari ziren kantari begiratzea (adibidez, Nova Cançó katalanez).
• Askotan kantaria bera izan da kantaren sortzailea.
• Kanta Berriko sortzaileek eta interpretatzaileek arte munduko ordezkariekin harremanak ere zaindu zituzten.

Mixel Labéguerie: Lehen Kantaria

Mixel Labéguerie...

Epika klasikoa: Virgilio eta Ovidio

Poesia epikoak talde edo herri baten gertaerak kantatzen ditu, ez poetaren bizitzakoak. Epopeia da adierazpide nagusia, landutako poema narratibo eta estilo gorena. Herri guztietan agertzen da, heroiak edo herri baten hasierak goratzeko. Antzina, olerkariek ahoz eta musikaz lagundurik zabaltzen zituzten istorioak. Grezia ezagutzean, idazten eta irakurtzen ikasi zuten, eta hasieran greziar istorioak latineraz berregin ondoren, beraien poema propioak idazten hasi ziren.

Virgilio (Mantua, K.a. 70 - Brindisi, K.a. 19)

Virgilio, aberatsa ez izan arren, lurrak zituen familia batean jaio zen eta Erroman erretorika ikasi zuen. Mezenasen babespeko kide nagusia izan zen. Eneida amaitu gabe hil zen Brindisin, Grezia eta...

XX. Mendeko Literatura

XX. Mendeko Lehen Erdia

Thomas Mann (1876-1955)

Alemaniar honen ideiak nobela handien bidez kontatzeko moduaren ordezkari nagusietako bat izan zen. Buddenbrooks (1901) lanean, familia baten dekadentzia kontatzen du lau belaunalditan zehar, horrela, XIX. mende amaierako burgesiaren eta bizitza espiritualaren erretratua eginez. Mendi Magikoa lanean, gaixotasunaren gogortasuna eta Lehen Mundu Gerrako basakeriaren kontaketa egiten du.

Franz Kafka (1883-1924)

Pragan jaioa, bere nobela eta ipuin harrigarrietan, pertsonaiak azalpenik gabe zapalduak gertatzen diren mundu mingarri eta ia amesgaiztokoa irudikatzen du. Metamorfosia lanean, gizon bat intsektu ikaragarri bihurtzen da. Prozesua obraren protagonista, Josef K., salatua, epaitua...