Lanbide heziketa mailako apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta problemak

1. Biztanleriaren osasun zainketa

Biztanleriaren osasuna edozein herrialdeko agintaritzen kezka bat da. Jendearen bizi kalitatea baldintzatzen du eta herrialdearen ekonomian eta garapenean eragin handia du. Gobernuak era desberdinetan arduratzen dira komunitatearen osasunaz.

• Egoera sozioekonomikoa
• Osasun azpiegiturak
• Ikuspuntu ideologikoa

1.1 Osasun determinatzaileak

Gure osasunean eragina duten faktoreak. 4 nagusi:

• Giza biologia: genetikan eta adinean oinarritua.
• Ingurugiroa: pertsona inguratzen duten faktore fisiko-kimikoak, biologikoak eta sozialak.
• Osasun sistema: helburu nagusia biztanleriaren osasun maila hobetzea da. Erantzun antolatua eta espezializatua garatu behar dute gaixotasunak prebenitzeko eta osasuna berreskuratzeko.
• Bizimodua: honen

Harri urratzaileen egitura

Egitura: Harriaren gainazaleko harri urratzaileen batez besteko distantzia.

• G (alea), A (aglomeratzailea) eta P (haize burbuila)
• Porotsua (haize zulo handiak):
  • Ukipen azalera handiaren kasuan
  • Pieza biguna landu nahi den kasuan
  • Doitasun handietan
• Sendoa (haize zulo txikiak edo gabe):
  • Gainerako kasuetan erabiliko ditugu

Aglomeratzailea

Aglomeratzailea: harri urratzaileen aleak lotzeko erabiltzen den materiala.

• Motak: mineralak, organikoak eta metalikoak
• Aglomeratzaile beiraztatua da gehien erabiltzen dena

Ale tamaina

Ale tamaina: harri urratzailea osatzen duten aleen batez besteko neurria.

• Ale handia: material bigunak lantzeko eta eragiketa mota: desbastea
• Ale txikia: material gogorrak lantzeko eta eragiketa mota: akabera
• Kalibrea ireki

Bizkarsoro filma ikusi ondoren, gure iritziak eta hausnarketak elkarrekin partekatu eta eztabaidatu ditugu. Ikuspuntu desberdinak alderatzean, denok bat gatoz filmak hainbat gai lantzen dituela, baina guztien artean lotura argi bat dutela: euskararen aurkako jazarpena eta horrek pertsonen bizitzan eta harremanetan dituen ondorioak. Filmaren bidez, beldurrak, gizartearen presioak eta diskriminazioak pertsonen erabakietan eta harremanetan duten eragina ikus dezakegu. Izan ere, hizkuntza bat erabiltzea debekatzen denean, ez dira hitzak bakarrik galtzen, baizik eta hizkuntza horren bidez transmititzen diren bizipenak, ohiturak eta identitatea ere arriskuan jartzen dira. Horregatik, garrantzitsua iruditzen zaigu gertatutakoa ulertzeaz gain, egoera...

Osasun-dokumentazioa eta dokumentuak kudeatzeko sistema

Dokumentu katalogoa

Identifikazioa: izenburua, dokumentu zenbakia, sortze-data eta beste datu garrantzitsuak. Deskribapena: edukia, helburua eta dokumentuaren ezaugarri nagusiak. Kokapena: dokumentua non dagoen zehazki adierazten du.

Ezaugarriak

Katalogoak datu deskribatzaileak baino ez ditu. Dokumentu-katalogoa informazioa azkar identifikatzeko, aurkitzeko eta berreskuratzeko funtsezko tresna da.

Katalogo egoki baten gomendioak

1. Partaidetza-prozesua: osasun-dokumentazioaren kudeaketan inplikatutako profesional guztiek parte hartu behar dute.
2. Eguneraketa aldizkaria: osasun-dokumentazioan izandako aldaketak islatzeko aldian-aldian eguneratu behar da.
3. Irisgarritasuna: osasun-arretan inplikatutako

Sektore ekonomikoaren arabera

Lehenengoa: Nekazaritzako lehengaiak (adib. Esteviako landareak).

Bigarrena: Lehengaiak eraldatzea (adib. Estevia-orriak infusiorako).

Hirugarrena: Zerbitzuak: garraioa, logistika, administrazioa (adib. farmazia-laborategiak).

Finantzaketaren arabera

Publikoa: Administrazio Publikoaren jabetza; herritarren zerbitzua irabaziaren aurretik. Defizitarioak izan ohi dira (adib. Osakidetza).

Pribatua: Ekimen pribatuarena; irabaziak lortzea helburu (adib. IMQ).

Kontratazio-motak

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE)

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE) administrazio publikoek plantilletan langileak sartzeko erabiltzen duten tresna da. Urtero onartzen dute eta aldizkari ofizialean argitaratzen da (BOE edo autonomia erkidegoarena)....

Analisi Analitikoa eta Mikrobiologia

1. Laborategian uretan kloruro-ioiak zehazteko erabiltzen den Mohr metodoaren lehen zatian, zein da helburu nagusia?

   d) AgNO₃ 0,01 M prestatu eta baloratu.

2. Agar MacConkeyan, zer adierazten du kolore gorri edo arrosako koloniak agertzeak?

   d) Enterobakterioek laktosa hartzitzea.

3. Ingurune likidoko koliformeak ikertzeko praktikan, zer adierazten du inkubazioaren ondoren Durham kanpaian gasa egoteak?

   c) Laktosa hartzitzea eta koliforme bidezko gas-ekoizpena.

4. Zergatik ez da iturriko ura egokia laborategiko teknika analitiko askotan erabiltzeko?

   c) Ezpurutasun ez-organiko edo organikoek emaitzetan eragin dezaketelako.

5. Laborategiko uraren kalitate fisiko-kimikoaren sailkapenaren arabera, zein da ur mota garbiena?

   d) I. mota.

Gorputz-adarreko muskuluak: Besoa eta Hanka

Digestio-aparatuaren gaixotasunak eta urdaileko liseriketa

Hestegorriko patologiak

Esofagitisa

Hestegorriko mukosaren hantura. Akutua edo kronikoa izan daiteke.

Kausak: alkohola, refluxu gastroesofagikoa…

Hestegorriko tumoreak

Gehienak txarrak dira eta ez dute pronostiko ona. Alkohola eta tabakoarekin lotuta daude.

Sintoma nagusia: disfagia (irensteko zailtasuna).

Hestegorriko barizeak

Hestegorriko benen dilatazioa. Normalean hestegorriaren behealdean agertzen dira.

Kausa: benaportaren hipertentsioa.

Urdaileko patologiak

Gastritisa

Urdaila barnealdetik estaltzen duen mukosaren hantura. Akutua edo kronikoa izan daiteke.

Lotutako faktoreak: farmakoak, alkoholaren gehiegizko kontsumoa, estresa, nikotina…

Ultzera gastrikoa

Urdaileko mukosaren lesioa, muskulu-...

Sarrera

• Gorputza mugitzen duten organo bigunak.

• Nerbio bulkadek kitzikatuta uzkurtu eta mugimendua sortzen dute.

• Erlaxatzen direnean, hedatu daitezke.

Muskulu motak

1. Muskulu-ehun eskeletikoa

• Hezurrei lotuta daude, hauek mugituz.

• Ildaskatua (estriatua) eta borondatezkoa da.

• Gorputzaren pisuaren %40 inguru osatzen du.

2. Muskulu-ehun lisua (bisceral)

• Hutsune organikoen paretetan (urdaila, hestea, odol-hodiak) dauden sustantziak (odola, janaria) mugiarazteko.

• Ez da ildaskatua eta ez da borondatezkoa.

  

3. Bihotzeko muskulu-ehuna

• Bihotzaren paretak osatzen ditu eta mugitzen ditu.

• Ildaskatua eta ez-borondatezkoa da.

Muskulu-ehun eskeletikoaren egitura

Muskulua → zelula-sortak edo faszikuluak → muskulu-zelulak (zuntzak).

• Zorroak (ehun konjuntiboa):

  • Epimisioa:

Narrazio laburra eta saiakera katalanean

■ Kontuak Narrazio laburrean nabarmentzen da batez ere Pere Calders (Bartzelona, 1912 — 1994). Arte Ederrak ikasi zituen eta marrazkilari eta kazetari lanetan aritu zen. 1937an Errepublikaren armadan boluntario gisa alistatu zen. Gobernua erori ondoren, Frantziako errefuxiatuen kontzentrazio-esparru batean internatu zuten. Azkenean Mexikora erbesteratu zen, eta han 23 urte bizi izan zen.

1936an bere lehen liburuak argitaratu zituen: El primer arlequí kontu-bilduma eta La glòria del doctor Larén nobela laburra. Bi lan horietan bere ondorengo obraren ezaugarriak agertzen hasi ziren: absurdoa, ustekabea eta zoriaren garrantzia nabarmentzen dira. Gerra garaian Unitats d'xoc idatzi zuen. Bere lehen nobela,...