Osasun Publikoko Giza Baliabideak: Sektoreak, Kontratazioa eta Legeak

Sektore ekonomikoaren arabera

Lehenengoa: Nekazaritzako lehengaiak (adib. Esteviako landareak).

Bigarrena: Lehengaiak eraldatzea (adib. Estevia-orriak infusiorako).

Hirugarrena: Zerbitzuak: garraioa, logistika, administrazioa (adib. farmazia-laborategiak).

Finantzaketaren arabera

Publikoa: Administrazio Publikoaren jabetza; herritarren zerbitzua irabaziaren aurretik. Defizitarioak izan ohi dira (adib. Osakidetza).

Pribatua: Ekimen pribatuarena; irabaziak lortzea helburu (adib. IMQ).

Kontratazio-motak

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE)

Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE) administrazio publikoek plantilletan langileak sartzeko erabiltzen duten tresna da. Urtero onartzen dute eta aldizkari ofizialean argitaratzen da (BOE edo autonomia erkidegoarena). Argitaratzeak oposizio-deialdia egiteko betebeharra dakar.

Lan-Eskaintza Pribatua

Lan-Eskaintza Pribatua lan-merkatuko eskaintza arruntaren jarraibide berari jarraitzen dio. Bilaketa-kanalak: Internet, sare sozialak, autokandidatura, kontaktu-sarea, enplegu-agentziak, online lan-poltsak eta iragarkiak.

Kontratu-motak

• Mugagabea: denbora-mugarik gabe; ahozkoa edo idatzizkoa.
• Aldi baterakoa: aldi jakin baterako; idatziz (4 aste baino gutxiago bada, ahozkoa).
• Prestakuntzarako eta ikaskuntzarako: gazteak laneratzeko eta prestatzeko.
• Praktikaldikoa: ikasketen mailara egokitutako praktika profesionala.

Kontratazio-prozesuaren 5 urratsak

1. Enpresaburu gisa inskribatzea Gizarte Segurantzan.
2. Langilearen afiliazioa Gizarte Segurantzan.
3. Langileen alta.
4. Lan-kontratua SEPEn erregistratzea (10 eguneko epea).
5. Kotizazioa ordaintzea.

Legedia

Hiru lege funtsezkoak osasun publikoaren giza baliabideak ulertzeko:

• 44/2003 Legea: lanbide sanitarioen antolamendua, funtzio-eremuak eta erabiltzaileen eskubideak arautzen ditu.
• 55/2003 Legea: estatutupeko langileen araubide juridikoa: sailkapena, aldi baterako langileak eta antolaketa-mekanismoak.
• 184/2015 Errege Dekretua: lanbide-kategorien baliokidetasun-katalogo homogeneoa eta mugikortasuna OSNn.

Estatutupeko langileen sailkapena

Funtzioaren arabera

• Sanitarioa: unibertsitate-titulua edo LH (lizentziadunak, diplomadunak, teknikariak).
• Kudeaketa eta zerbitzua: kudeaketa-eginkizunak edo sanitarioa ez den lanbidea.

Izendapen motaren arabera

• PEF: hautaketa-probak gaindituta, izendapen iraunkorra.
• PET: premia-arrazoiengatik aldi baterako. Bitartekoa: lanpostu hutsa betetzeko. Ordezkapena: oporraldi eta absentzietan.

Estatutupeko langile finkoa (PEF) izateko

• Hautaketa-probak gainditzea.
• Organo eskudunak emandako izendapena.
• Kasu bakoitzean ezarritako baldintza formalak bete ondoren, dagokion zerbitzu, erakunde edo zentroko plaza batean sartzea, deialdian zehaztutako epean.

Osasun-zentroen kudeaketa

Osasun-zentro bateko gastuen % 65a langileena da; kudeaketa eraginkorra ezinbestekoa da.

GBKS Nukleoa

• Langileen kudeaketa: nominak eta giza baliabideen sailaren alderdi zuzenak.
• Nominen kudeaketa: soldaten eta nominen kudeaketara bideratutako software espezializatua.
• Talentuaren kudeaketa: jardunaren gainbegiratzea, hautaketa eta prestakuntza-programak.
• Lan-kargaren kudeaketa: sarrera-irteerak, asistentzia, bajak eta egindako lanen kontrola.

Zerbitzu-zorroa

Zerbitzu-zorroa osasun-zentro batek eskaintzen dituen zerbitzuen multzoa da: prebentziokoak, diagnostikoak, terapeutikoak eta sustapenekoak. 1030/2006 Errege Dekretuak arautzen du OSNn. Pribatuek pazienteen premiek eta errentagarritasun ekonomikoak ezartzen dute.

Lehen mailako arreta

Lehen Mailako Arreta: medikuntza familiarra, pediatria, fisioterapia, erizaintza, matrona eta gizarte-lana. Eskariaren, programatutako edo premiazko kontsulta.

Zerbitzuen planifikazioa

1. Bezeroen analisia (pazienteak edo erabiltzaileak).
2. Eskaintzaren azterketa (konpetentzia).
3. Kokapen geografikoa.
4. Populazio-piramidea eta erikortasuna.
5. Hurbil dauden beste osasun-zentro publiko batzuk.
6. OSNren zorroa.
7. Aurrekontua.

Lehen mailako arreta (publikoa)

Osasun-zerbitzu bakoitzak ezarritako programen barruan ematen da asistentzia-jarduera, bere eremu geografikoko biztanleriaren osasun premiei dagokienez, osasun-zentroan zein pazientearen etxean. Modalitate hauek hartzen ditu barnean:

• Eskariaren araberako kontsulta.
• Kontsulta programatua.
• Premiazko kontsulta.

Zerbitzuak xehetasun gehiagorekin ikusteko 1030/2006 Errege Dekretua: medikuntza familiarra, pediatria, fisioterapia, erizaintza, matrona eta gizarte-lana.

Estatutupeko langile finkoak (PEF)

• Dagokion administrazioak autonomia-erkidego bakoitzaren egunkarian argitaratzen du ebazpena.
• Informazioa: 1. Hautagaien izenen zerrenda. 2. Esleitutako plazari dagokion zentroko langile unitatean lanpostuaz jabetzeko epea. 3. Profesionalarentzat interesgarriak diren beste alderdi batzuk.

Aldi baterako estatutupeko langileak (PET)

• Barne-sustapenerako eta aldi baterako barne-sustapenerako.
• Hautagaiak lehiaketan lortutako emaitzen arabera ordenatuko dira, merezimenduen baremoarekin.
• Izendapena deialdia egin duen zentroko gerentearen ebazpen bidez egingo da, eta iragarki-taulen bidez zabalduko da.