Lehen hezkuntza mailako Hizkuntza eta literatura ikasgaiko apunteak, laburpenak, lanak, azterketak eta ariketak

HITZ EGIN (sinonimoak): solas egin, ele egin, mintzatu, berba egin. (Definizioak eta sinonimoak) Berbaro (berbotsa): jende askok hitz egiterakoan hitz-zarata. Hizkera (berbaera): pertsona bakoitzak hitz egiteko era berezia. Solaskide (mintzaide, hizketakide): solasean parte hartzen duen pertsona bakoitza. Hizpide (solasgai, mintzagai): hizkera-gaia edo aitzakia. Eleketari (berbots, berbalapiko, hitzontzi, berbontzi): hitz asko egiten duena. (DEFINIZIOAK) MUTU: hitz egiteko ahalmena ez duena. BERBALAPIKO: asko hitz egiten duena. AHO GARBIKO: irainik ez, hitz itsusirik erabili gabe hitz egiten duena. AHOBERO: mintzatzean gauzak puztuta azaltzen dituena. TOTEL: hitz egiterakoan hotsak jarraian egiteko zailtasunak dituena. ITXURA (sinonimoak):...

KOMUNIKAZIOA

EuscalHerricoGaseta: -Euskarazhutsezidatzitakolehenegunkaria/-Ipar Euskal Herrian Argitaratu 18/-Agosti Xahoa zuendaria.

Eguna: -Gera Zibilaren garaian/-Eusko jaurlaritzak kaleratu-1937urtarriletik ekainak arte

Eguna eta Hemen:-Deia eta Egin kazetak elebidunek eguna eta hemen astekaria kaleratu 1986/-Euskara hutsean/-Egunkari izateko asmo

Egunero:-13 urtez Kaleratu/-2003 otsailaren 20 guardia zibila egunkaria itxi, ETA laguntzeagatik/-Martselo Otamendi zuzendaria/-Martselo eta bederatzi lagun preso eraman atxilotu ETA laguntzeagatik/-Langile ahalegin egin eta 2003 otsailaren 21an kaleratu

Argia                     -Zaharra

Zeruko argia      -1919 kaputxinoak sortu                             ...

Zer da Bidaia Gida Turistikoa?

Leku baten berri ematen duen testu informatibo deskriptiboa da. Bidaia gida turista edo bidaiarientzat propio prestatutako liburua da.

Hiri edo lurralde bati buruzko geografia eta historiako informazio orokorra, hirietako planoak, lurraldeetako mapak eta hiria ezagutzeko beharrezko informazioa izaten du. Horrez gain, hiria ezagutzeko proposamenak eta ibilbideak jasotzen ditu.

Gida Turistikoaren Egitura Nagusia

• Izenburua

  Laburra, zehatza eta erakargarria izan behar du. Tokiaren muina, “esentzia” laburbilduko du. Portada ere kontuan hartu beharreko elementua da, izenburua hantxe txertatu beharko baitugu.

• Sarrera

  Testu labur bat da, normalean letra bereziaz eta modu berezian aurkeztuko dena, besteetatik bereizteko.

Euskal Idazle Garaikideak

Martin Ugalde (Andoain, 1921 - Hondarribia, 2004) idazle nabarmena izan zen. 1961ean Iltzaileak liburua argitaratu zuen, helduentzako euskarazko lehen ipuin bilduma modernoa. Lan honetan, Gerra Zibilaren garaiko eta osteko krudelkeriak modu gordinean agertzen dira.

Anjel Lertxundi (Orio, 1948) euskal literaturaren erreferenteetako bat da. Bere lehen ipuin liburuari Hunik arrats artean (Lur, 1970) izena eman zion. Bertan, gai berriak –hala nola baserri giroa– eta idazkera teknika berritzaileak erabili zituen.

Mikel Zarate (Lezama, 1933 - 1979) idazle eta apaizak Ipuin antzeko alegi mingotsak (Zugaza, 1975) liburuan euskal gizarte modernoaren arazoak agertu zituen, sarritan alegia bidez.

Eleberri Motak

• Pertsonaiazko eleberria:

Ihes Betean

Izenburua duen eleberri hau, Angel Lertxundik idatzi zuen 2006an. Idazle honek, gaztaro gorabeheratsuak izan dituen agurearen kontakizunak biltzen ditu liburu sorta honetan, 340 orritan hain zuzen. Alemania Hitlerzalean kokatzen da narrazio hau, eta Werner Lindeman nerabeak, Hitlerren jarraitzaile sutsuak, judutarra dela jakingo du egun batetik bestera, berak, hainbeste gorroto eta mesprezatu dituen horietako bat dela konturatuko da.

Lehen esan dudan bezala, 340 orritan kontatutako istorioa da, eta hiru pasartetan banatzen da:

Lehendabiziko partean, Werner gazteak Alemanian bizitako momentuak kontatzen dira, judu izan zela jakin arteko bizipenak, alegia; bigarren partean, Wernerren lehen ihesaldia kontatzen da, urruneko senide Angelorekin...

Maria: Gizarte-langile baten errealitatea

Maria zaindutako etxe batean egiten du lan, gizarte-zerbitzuetan droga-mendekotasuna uzten ari direnei laguntzen.

“Haginik gabeko heroi tristeak” drogazaleak dira, eta Maria, haiei laguntzen dienez, beraien aingerua da. Hasieran, Mariak ez zuela ezertarako balio pentsatzen zuen.

Gure kontu publikoak kudeatzen dituztenak dira leku txarrean geratzen direnak, Maria subkontratatuta dagoelako. Mariak gizarte-langile baten lana egin arren, ez du gizarte-langile batek kobratu behar duena jasotzen; gutxiago kobratzen du, subkontrata batean egiten duelako lan.

Laburpena

Mariak txikitatik uste zuen ez zuela ezertarako balio, baina, egia esan, asko balio zuen jendeari laguntzeko. Hogeita hamar urte zituenean, gizarte-...

Esaera Zaharren XXII. Txapelketa (2015-IV-25)

Esaeren Azalpenak

1. Alferrak kaka sarri, urrutira joan eta nekez etorri

   Sarri: askotan, maiz / Nekez: kostata, zailtasunez

   Jende alferrari ez ohi zaio gustatzen lan egitea; hori dela eta, horrelakoak ahalik eta esfortzu gutxien egiten saiatuko dira. Komunera maiz joatea (kaka egitera), adibidez, oso modu ona da lanetik alde egiteko. Kasu horretan, pertsona alferra oso urrunera joango da komunera (gehiago tardatzeko), eta kostako zaio bueltatzea (edozein aitzakiarekin). Bitartean, ez du lanik egingo.

   Taktika hori hartzen baduzue, gutxienez disimula ezazue apur bat.

2. Arrazoi ez duenak, oihu handi

   Askotan, eztabaidetan, zaratarekin konpentsatu ohi da argudio falta, oihu egiteak pisu handiagoa emango balie bezala

Konparazioa eta Berdintasuna Euskaraz

Zer da Hizkuntza?

Hizkuntza komunikatzeko eta gauzak egiteko erabiltzen den tresna da. Klasean egiten denaren euskarria da, hala nola azalpenak, interakzioa, galderak eta jolasak.

Komunikazio-egoera ezberdinetan bizi gara: taldekoak, banakoak, galderak, azalpenak, eztabaidak.

Irakasleak hizkuntza eredu izan behar du: bere hizkera zaindu eta haurrarena bideratu. Barnean 3 kontzeptu hartzen ditu: zuzentasuna, jakortasuna eta egokitasuna.

Irakasleari irudien erabilpenak, errepikapen esanguratsuak eta gelako ezaugarri psikoafektiboak aztertzeak lagunduko dio.

Hizketa Ariketak

Hizketa ariketak 3 multzotan banatzen dira:

• Hasierako fasea: Objektuak izendatu, argibide errazak eman.
• Tarteko fasea: Marrazkiak azaldu, istorio pertsonalak kontatu.
• Fase aurreratua:

Joseba Sarrionandia Uribelarrea

• 1958ko apirilaren 13an jaio zen, Bizkaian.
• Euskal idazlea da.
• Olerkiak, narrazio laburrak eta eleberriak idatzi ditu.
• Euskal Filologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean.
• 1985ean kartzelatik ihes egin zuen, eta ordutik aurrera 31 urtez ezkutuan bizi izan zen.

Lan aipagarriak (Erbestean idatziak)

• Hildakoak jende bakartia gara
• Volver a casa

Xabier Lete

• 1944ko apirilean jaio zen Oiartzunen.
• 2010eko abenduan hil zen Donostian.
• Euskal olerkari eta abeslaria izan zen.
• 21 urterekin hasi zen abestiak idazten.
• 1968an argitaratu zuen bere lehen olerki liburua.
• Bere abestiak inguruan ikusi zituen bidegabekeriak salatzeko erabili zituen.

Lan eta ibilbidea

1974. urtean Bigarren poema liburua argitaratu zuen. Bertan, bizitza eta heriotza...